ความเข้มแข็งของชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกรณ๊ศึกาโครงการป่าชุมชนบ้านห้วยหินดำ ตำบลวังยาว อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี

The Strength of Community Organization in Natural Resource and Environmental Management A Case Study of Project Community Forestry Organization of Bang Huay Hin Dam, Vang Yay Sab-District, Dang Chang District, Supanvuri Province

Name: คณิต สุขรัตน์

keyword: การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ThaSH: การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม -- โครงการป่าชุมชนบ้านห้วยหินดำ ตำบลวังยาว อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี

Abstract: การศึกษาเรื่อง “ความเข้มแข็งของชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม : กรณีศึกษาโครงการป่าชุมชนบ้านห้วยหินดำ ตำบลวัวงยาว อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรั” มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดลอม และเพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเข้มแข็งขององค์กรชุมชน การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม และการสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการจำแนกและจัดระบบข้อมูล แล้ววิเคราะห์ความสัมพันธ์ วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลง วิเคาระห์เชิงหน้าที่ และวิเคราะห์ความเข้มแข็งขององค์กรชุมชน จากการศึกษาพบว่า ความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนบ้านห้วยหินดำ ประกอบด้วย การมีผู้นำชุมชนที่มีศักยภาพในการรวมกลุ่มและกระตุ้นจิตสำนึกของชุมชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ โดยอาศัยรากฐานทางวัฒนธรรมของชุมชน นอกจากนี้องค์กรชุมชนยังมีการพัฒนากระบวนการเรียนรู้และการสร้างเครือข่ายในการดำเนินกิจกรรม มีความสามารถในการพึ่งพาตนเอง ทำให้องค์กรชุมชนมีความเข้มแข็งและสามารถอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติจนประสบความสำเร็จ ปัจจัยด้านวัฒนธรรมชุมชนที่ส่งผลต่อความเข้มแข็งขององค์กรชุมชน พบว่า ระบบการผลิตแบบเกษตรกึ่งยังชีพ ทำให้มีวิถีการลิตที่พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติและแรงงานภายในชุมชนความสัพันธ์ในระดับครัวเรือนและระดับชุมชนที่มีความผูกพันแน่นแฟ้น ทำให้เกิดการช่วยเหลือซึ่งกันและกันรวมทั้งระบบความเชื่อที่เชื่อมโยงให้เห็นความสัมพันธ์ของคน ธรรมชาติ และสิ่งเหนือและอ่อนต่อธรรมชาติและร่วมมือกันในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมภายในชุมชน ปัจจัยด้านเครือข่ายการเรียนรู้ พบว่า แม่ข่ายในการเรียนรู้เป็นแม่ข่ายธรรมชาติที่มีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้และมีความสามารถ เป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรม แม่ข่ายชาวบ้านมีองค์ความรู้ในการวิเคาระห์ปัญหาและแสวงหาแนวทางในการแก้ไขปํยหาร่วมกัน โดยมีเทคนิคการจัดการที่ผสมผสานองค์ความรู้ดังเดิม ได้แก่ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณี พิธีกรรมและองค์ความรู้รูปแบบใหม่ๆ จากการศึกษาดูงาน การอบรมสัมนา เวทีชาวบ้านจนเกิดเป็นเครือข่ายการเรียนรู้ซึ่งพบว่ามีการถ่ายทอดความรู้ 3 ระดับด้วยกัน คือ ระดับปัจเจก มีการถ่ายทอดความรู้ผ่านทางสังคม สถาบันทางศาสนา การประชุมชาวบ้าน ประเพณี พิธีกรรมต่างๆ ระดับระหว่างชุมชน มีการถ่ายทอดความรู้โดยอบรมสัมนา ศึกษาดูงาน เวทีชาวบ้าน กิจกรรมเครือข่าย และพิธีกรรมยังคงมีบทบาทสำคัญในกระบวนการถ่ายทอดความรู้ในระหว่างชุมชน

Abstract: The objective of this study is to study is to study the strength of community organization in natural resource and environmental management, and to study the factors that affect the strength of the community organization. This study is focused on qualitative data. The collection of data was done by depth interview, by participated and non-participated observation and by group discussion. Then the data was analyzed by devising and organizing it into groups, and was followed by relation analysis, changing analysis and functional analysis. According to this study, the strength of community organization of Ban Huay Hin Dam relies on the potential of their leader which unites and encourages members to participate in conservative activities by means of community cultures. Besides, the community organization has developed learning processes and a creative network which resulted in self-reliance, therefore, strengthening their local organization and successfully sustaining their resources. Referring to community cultural factors which affect the strength of community organization, it is found that a semi-subsistence style of agriculture producing made the relationships became closer and resulted in increased cooperation, Furthermore, the beliefs in the relationship between beings and nature or the supernatural, perceived through customs and rites, promotes nature. In turn, this leads to the cooperation of the community to take care of their natural resources and environment. In terms of learning network, it is found that the host of the learning network was natural and enthusiastic to learn. The host possessed competence, virtues, ethics and knowledge to analyze the problems and jointly find out the solutions thereof. This was done by the combination of traditional knowledge such as local wisdom, customs and rites, and novel knowledge obtained form case studies, seminars and villagers’ assemblies. This combination has brought about the learning network. Also, it is found that there are three levels to pass on the knowledge. First, individual level in which the knowledge is passed on via family, customs and rites. Second, community level in which the knowledge is passed on via social relationship, religions, villagers’ assembly, customs and rites. Finally, inter-community level where the knowledge is passed on via trainings, seminars, case studies’ villagers’ assembly network activities. Moreover, various rites still have an important role in the process of passing on knowledge at the inter-community level.

มหาวิทยาลัยเกริก.สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: Matana@Krirk.ac.th

Name: พรรณี บัวเล็ก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: วิไลลักษณ์ รัตนเพียรธัมมะ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2550

Modified: 2554-03-31

Issued: 2554-03-31

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ.333.70218 ค129ค 2550 ม.กร.นวจ.

tha

DegreeName: Master Degree of Arts

Level: Master's Degree

Descipline: Political Communication

Grantor: มหาวิทยาลัยเกริก

©copyrights มหาวิทยาลัยเกริก

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	บทคัดย่อ.pdf	2.23 MB	153	2026-05-26 18:16:01
2	บทที่ 1.pdf	5.04 MB	149	2026-05-26 18:16:01
3	บทที่ 2.pdf	8.21 MB	174	2026-05-26 18:16:01
4	บทที่ 3.pdf	3.35 MB	111	2026-05-26 18:16:01
5	บทที่ 4.pdf	6.97 MB	136	2026-05-26 18:16:01
6	บทที่ 5.pdf	4.88 MB	121	2026-05-26 18:16:01
7	บรรณานุกรม.pdf	1.84 MB	107	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.045206 วินาที