การศึกษากลยุทธ์ความเป็นไปได้และแนวทางพัฒนาธุรกิจชุมชนให้ประสบผลสำเร็จ ศึกษากรณีจังหวัดศรีสะเกษและจังหวัดร้อยเอ็ด

Name: บุณฑวรรณ วิงวอน

keyword: การพัฒนาธุรกิจชุมชน

LCSH: ธุรกิจ

Classification :.DDC: 338.73 บ621ก

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และสภาพทั่วไปของชุมชน 2) พัฒนาการของธุรกิจชุมชน การบริหาร/จัดการกลุ่ม รวมทั้งประสิทธิภาพและประสิทธิผลของธุรกิจชุมชน 3) ต้นทุนการผลิตและผลตอบแทนของธุรกิจชุมชนและ 4) สภาพแวดล้อมภายนอกและสภาพแวดล้อมภายในที่มีผลกระทบต่อการดำเนินงานธุรกิจชุมชน กรณีจังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งผลการวิจัยมีดังนี้ 1. ศึกษาสถานการณ์และสภาพทั่วไปของชุมชนบ้านหวายหลึม ส่วนใหญ่ยังยึดถือ ประเพณีโบราณที่คล้าย ๆ กันซึ่งต่างก็มีความเป็นอยู่อย่างเรียบง่าย มีความรัก ถิ่นฐานของตน ชุมชน ส่วนใหญ่มีนิสัยรักความสงบ มีความสามัคคีพร้อมเพรียง เชื่อฟังผู้นำอย่างมีเหตุมีผล อัธยาศัยดีมีความเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ซึ่งกันละกัน ภาษาที่ใช้ สื่อสารส่วนใหญ่ จะใช้ภาษาไทยอีสาน เขมร เยอ ส่วย ชาวบ้านส่วนใหญ่ ทั้ง 2 พื้นที่ (ศรีสะเกษ และร้อยเอ็ด) นับถือศาสนาพุทธและมีวัฒนธรรมประเพณีที่ร่วมปฏิบัติสืบต่อกันมานาน เช่น การทำบุญมหาสังฆทานในระดับตำบลชาวบ้านจะไปร่วมทำบุญในเทศกาลสำคัญ ๆ ประจำปีและมีการใช้ความสัมพันธ์/ส่วนร่วมของชุมชนเป็นที่ตั้งส่วนสถานการณ์องค์กรของชุมชนสังเม็กจะมีมากถึง 162 องค์กร และจัดแบ่งได้ 3 ประเภทคือ 1)กลุ่มเงินทุน 2) กลุ่มอาชีพ และ 3)กลุ่มองค์กรอาสาสมัคร วัตถุประสงค์ในการจัดตั้งกลุ่มเพื่อรองรับเงินทุนจากภายใน(ภาครัฐ) ภายนอกชุมชน (ภาครัฐและเอกชน) ซึ่งแต่ละกลุ่มองค์กรจะไม่มีความเข้มแข็ง ไม่มีตัวอย่างของความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมให้เห็นอย่างชัดเจนสาเหตุเนื่องจากสมาชิกเห็นประโยชน์ส่วนตนยมากกว่าส่วนรวม มีความแตกแยกกันในด้านความคิด ตลอดจนมีความเชื่อมั่นในตนเองสูงเกินไปจนไม่ยอมรับความคิดเห็นของคนอื่น ๆ ซึ่งแตกต่างจากชุมชนหวายหลึมที่มีจำนวนกลุ่มองค์กรเหมือนกันแต่น้อยกว่า ซึ่งกลุ่มจะมีโครงสร้าง บทบาท หน้าที่ ความรับผิดชอบ กฎ ระเบียบของกลุ่มที่ชัดเจน โดยเฉพาะกลุ่มอาชีพที่มีความเข็มแข็งมาก มีการทำงานอย่างเป็นระบบมีการวางแผนในการทำงานสมาชิกทุกคนจะมีส่วนร่วมในการทำงานสูง ผู้นำมีบารมีได้รับการยอมรับจากสังคมและสมาชิกทุกคน 2. ด้านประสิทธิภาพความเหมือนของ 2 พื้นที่ คือ ปัจจัยด้านแรงบันดาลใจของคนในชุม ชนด้านการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ได้รับจากบรรพบุรุษ ด้านความคาดหวังต่ออาชีพที่จะเสริมสร้างรายได้ให้ครอบครัว และสร้างงานในท้องถิ่น ด้านการได้รับการสนับสนุนจากองค์กรภายนอกโดยเฉพาะภาครัฐ เป็นต้น 3. ประสิทธิผลของความสำเร็จของธุรกิจชุมชนบ้านหวายหลึมคือ 1) ด้านการผลิตที่มี มาตรฐาน ทักษะฝีมือประณีต มีการควบคุมคุณภาพตลอดจนพัฒนาลวดลายสีสันอย่างสม่ำเสมอ 2)มีจำนวนผลิตภัณฑ์หลากหลาย 3) มีช่องทางการจัดจำหน่ายหลายช่องทาง มีการประชาสัมพันธ์ด้วยแผ่นพับ / ป้าย Cutout นิตยสารไหมไทย หนังสือพิมพ์ เผยแพร่ทางโทรทัศน์ ช่อง 9 , 3 , 11 บรรจุภัณฑ์ที่สวยงาม มีการพิมพ์นามบัตรของกลุ่ม และโชว์จัดจัดจำหน่ายตามเทศกาลต่าง ๆ ในระดับประเทศ 4) มีแรงงานที่มีทักษะ ประสบการณ์มีความชำนาญและใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาอย่างสร้างสรรค์ 5) มีการระดมเงินทุนที่เข็มแข็ง 6) มีการบริหารจัดการที่มีประสิทธิผล โดยเน้นความเสมอภาคของสมาชิกและระบบการตรวจสอบที่ดี โดยมีการใช้กลยุทธ์การผลิต กลยุทธ์การตลาดและกลยุทธ์ความโปร่งใสในการทำงาน 7) มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของสมาชิกมีการรับฟังความคิดเห็นซึ่งกันและกัน และมีการติดสินใจโดยใช้มติในที่ประชุม 8) ผู้นำมีบารมีได้รับการยอมรับจากสังคมและสมาชิกทุกคน ตลอดจนมีบทบาทสำคัญในการดำเนินงาน และ 9) มีการประกอบการโดยมุ่งหวังกำไร การแปรรูปส่วนใหญ่จะใช้ทรัพยากรธรรมชาติ แรงงาน วัตถุดิบ ภูมิปัญญาท้องถิ่นเทคโนโลยีพื้นบ้านมาดำเนินการผลิต เป็นต้น 4. ด้านประสิทธิภาพผลความแตกต่างของธุรกิจชุมชนที่ชุมชนบ้านสังเม็ก/โนคำแก้วมี คือ พื้นที่ส่วนใหญ่มีความอุดมสมบูรณ์ มีวัตถุดิบจำนวนมาก คือ ใบเตย พริก หอม กระเทียม และพื้นที่สามารถปลูกหม่อนเลี้ยงไหมได้เป็นจำนวนมาก ราคาเส้นไหมจะถูกกว่าพื้นที่อื่น ซึ่งบ้านหวายหลึมจะขาดแคลน แต่มีการจัดการวัตถุดิบด้วยการซื้อจากจังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดศรีสะเกษ และ ไร่กำนันจุน จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นต้น 5. ด้านต้นทุนการผลิต เนื่องจากชุมชนบ้านหวายหลึม ค่อนข้างประสบความสำเร็จโดย เฉลี่ยต่อ 1 หูก ซึ่งสมาชิกใช้เวลาในการผลิตประมาณ 25 – 30 วัน ถ้าหักค่าใช้จ่ายในการผลิตออกจากรายได้จากการขายแล้ว กลุ่มจะมีกำไรประมาณ 1,200 – 1,600 บาท แต่หากครอบครัวใดดำเนินการผลิตด้วยตัวเองทุกขั้นตอนไม่มีการจ้างก็จะทำให้มีรายได้เพิ่มมกาขึ้นถึงหูกละ 3,000 – 3,500 บาท (ขึ้นอยู่กับความขยัน) ต่อเดือน ดังนั้นต้นทุนการผลิตของบ้านหวายหลึมโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 50 ของราคาขาย 6. สุดท้ายด้านสภาพแวดล้อมภายนอกและภายในที่มีผลกระทบการดำเนินงานของธุรกิจ ชุมชน คือ ปัญหาสารเคมีในการย้อมผ้าซึ่งอาจจะส่งกลิ่นเหม็น รบกวน ควันจากการต้มใยไหม ฟอกไหม ส่งผลให้อากาศไม่บริสุทธิ์ ปัญหาดานการจัดการที่ขาดประสิทธิภาพ ด้านทุนเดิมภายในชุมชนและด้านรายได้ที่เพิ่มขึ้นของสมาชิก(ซึ่งอาจจะเป็นผลทั้งด้านบวกและด้านลบ) เป็นต้น The purposes of this research were; 1) to study general situation of a community 2) to develop a community business, administration group management including effectiveness of a community business 3) to study the cost of production and the returns of a community business 4) to study external and internal environment factors affecting management of a community business in Sri-Sa-Ket and Roi-ed Province. The result of this research were the following:- 1. As for the general situations of the community of Whai Luem village, residents to take up the observed old traditions, living a simple life, and loving their own community. The were peace-loving, harmonious, reasonably obedient, good-natured and hospitable Most languages the were using to mainly I-san dialec, khamer, Yae and Saey. The residents of the areas surveyed were Buddhists who practiced long-held traditions, for example, merit – making in Tambon level. Local residents would participate in important annual festivals. Community relationship and participation played an important role. In a community of Sangmek village, there were as many as 162 organizations which were divided into three types; 1) fund groups 2 ) career groups and 3) volunteer groups. The aimed in establishing the groups was dealing with internal subsidy (government sector) and external subsidy (both the public and private sectors). It was apparent that individual groups neither strength nor a tangible precedent of success because group members were more interested in their own interests than common ones. Besides they were overconfident, being unwilling to listen to other’s opinion. But that was not the case with the community of Whai Luem village. Organiaztions of this community were smaller size, having clear structure, roles, duty, responsibility and discipline. The career groups, in particular, were strong, systematically working and a good working plan. All members of the group were highly responsible. A leader was charismatic in nature, accepted by society and its members. 2. As similarly to effectiveness, the two areas had common factors; inspiration of community member, learning derived from the ancestors, expectation in career to create an income and jobs in the local, support by external organizations, especially, the public sector. 3.Success of a community business in Whai Luem village was seen in 1) standard production, good skill, quality control and constant development 2) diversity of products 3) numerous ways in supplying, advertisement launched in leaflet, cutout, magazines newspaper, broadcast in channels 9 , 3 , and 11 , good packaging, attractive containers, and display in major festivals 4) laborers having skill, experiences, expertise and using local wisdom creatively. 5) financial strength 6) efficient management with emphasizing equality of members and good examination by using strategies of production, marketing and transparency 7) member participation, reciprocal discussion and decision based on solution 8) a leader being accepted by society and its members 9) interest-oriented entrepreneurial business, use of natural resources, labor, raw materials, local wisdom and local technology in a production process. 4. Finding in community of Sangmek / Nonkamkaew villages were the areas were fertile, rich in raw materials like Baiteuy, chilly, onion and garlic. In addition, the areas were used for growing mulberry tress, Silk was relatively cheap. Materials were not available, and were acquired from Ubon , Sri-Sa-Ket and Phetchaboon Province respectively 5. Concerning production cost, the community of Whai Luem village was successful. The community took 25-30 days to complete a job of one loom. With spending deducted, an estimated benefit was 1,200 – 1,600 bath. The family which ran the business without employing others earned an increased income of 3,000 – 3,500 bath per month. Apparently, the cost of production on average for Whai Luem village was about 50% of the selling price. 6. Lastly, external and internal factors which affected a community business were chemicals used in dying. Bad and foul smells emanated from chemicals. Smoke caused by silk boiling and fanning was responsible for air pollution. Other problems were inefficient management with the community fund and increased income.

มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อุบลราชธานี

Email: info.lib@ubru.ac.th

Name: สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี

Role: สนับสนุนทุนการวิจัย

Created: 2546

Issued: 2548-08-29

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

Spatial: ไทย

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	titlepage.pdf	31.83 KB	385	2026-11-04 10:21:54
2	abstract.pdf	234.6 KB	476	2026-05-26 18:16:01
3	content.pdf	164.54 KB	335	2026-05-26 18:16:01
4	chapter1.pdf	529.38 KB	578	2026-05-26 18:16:01
5	chapter2.pdf	1.02 MB	750	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.053803 วินาที