การประยุกต์หลักอปริหานิยธรรมเพื่อส่งเสริมประชาชนในการมีส่วนร่วมด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน

Name: พระสราทิตย์ อาทิจฺจตฺถกาโร (อรินต๊ะ)

keyword: การประยุกต์

; อปริหานิยธรรม

; ศาสนาและวัฒนธรรม

Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1.เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมืองจังหวัดลำพูน 2.เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมืองจังหวัดลำพูน 3.เพื่อเสนอการประยุกต์หลักอปริหานิยธรรมเพื่อส่งเสริมประชาชนในการมีส่วนร่วมด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมืองจังหวัดลำพูน เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 380 คน คือ ประชาชนที่อายุ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปที่มีสิทธิเลือกตั้งในเขตพื้นที่เทศบาลตำบลศรีบัวบาน ใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ค่าร้อยละค่าเฉลี่ยค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์โดยผู้วิจัยเลือกใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันเพื่อทดสอบสมมติฐานและการวิจัยเชิงคุณภาพโดยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 12 รูปหรือคนโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาพร้อมทั้งนำเสนอโดยวิธีการพรรณนาอ้างอิงคำพูดบุคคล ผลการวิจัยพบว่า 1.ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบานอำเภอเมืองจังหวัดลำพูนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 3.49, S.D. =0.86) เมื่อจำแนกเป็นรายด้านพบว่าด้านการมีส่วนร่วมในการให้ข้อมูลข่าวสารอยู่ในระดับมาก รองลงมา คือ ด้านความร่วมมืออยู่ในระดับปานกลาง ด้านการเข้ามามีบทบาทอยู่ในระดับปานกลาง ด้านการเสริมอำนาจแก่ประชาชนอยู่ในระดับปานกลาง และด้านการปรึกษาหารืออยู่ในระดับปานกลาง ตามลำดับ 2.ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน พบว่า หลักอปริหานิยธรรม 7 กับการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมืองจังหวัดลำพูน โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกอยู่ในระดับค่อนข้างสูง (R= 0.745**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย 3.แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลศรีบัวบานอำเภอเมืองจังหวัดลำพูน พบว่า 1) ด้านหมั่นประชุมกันเนืองนิตย์ขับเคลื่อนงานศาสนาและวัฒนธรรมอย่างมีเอกภาพและประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยกลไกการประชุมร่วมกับภาคประชาชนอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ 2) ด้านพร้อมเพรียงกันประชุมพร้อมเพรียงกันเลิกประชุมพร้อมเพรียงกันทำตามกิจที่พึงทำการยกระดับการประชุมอย่างมีประสิทธิภาพต้องอาศัยความพร้อมของผู้นำทุกภาคส่วนในการร่วมตัดสินใจควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีและวินัยในการทำงานร่วมกัน 3) ด้านไม่บัญญัติสิ่งที่มิได้บัญญัติไว้ไม่ล้มล้างสิ่งที่บัญญัติไว้ต้องบูรณาการจารีตดั้งเดิมให้สอดคล้องกับกาลสมัยผ่านมติชุมชนและหลักเกณฑ์การปฏิบัติที่เป็นลายลักษณ์อักษร 4) ด้านเคารพนับถือผู้ใหญ่อาศัยการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากผู้ทรงคุณวุฒิสู่คนรุ่นใหม่ผ่านกิจกรรมท้องถิ่นเพื่อลดช่องว่างระหว่างวัย 5) ด้านไม่ข่มเหงล่วงเกินสตรีการส่งเสริมความเท่าเทียมและการมอบบทบาทสำคัญแก่สตรีและเยาวชนในการร่วมตัดสินใจและดำเนินงาน 6) ด้านเคารพสักการะบูชาเจดีย์อาศัยเครือข่ายความร่วมมือของชุมชนและท้องถิ่นในการสืบสานองค์ความรู้ผ่านเทคโนโลยีและกิจกรรมสร้างแรงจูงใจ 7) ด้านการจัดให้ความอารักขาคุ้มครองป้องกันอันชอบธรรมเสริมสร้างกลไกการดูแลสุขภาพและความปลอดภัยร่วมกับพลังศรัทธาของชุมชนและกฎระเบียบที่เหมาะสม

Abstract: This study aimed : (1) to investigate the level of public participation in religious and cultural affairs in Sribuaban Subdistrict Municipality, Mueang District, Lamphun Province; (2) to examine the relationship between the Aparihāniyadhamma principles and public participation in religious and cultural affairs in the same area; and (3) to propose the application of the Aparihāniyadhamma principles to promote public participation in religious and cultural affairs in Sribuaban Subdistrict Municipality, Mueang Lamphun District, Lamphun Province. This research employed a mixed-methods approach. The quantitative data were collected through questionnaires from a sample of 380 respondents, consisting of citizens aged 18 years and above who were eligible voters within the Sribuaban Subdistrict Municipality. The data were analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation. Pearson’s correlation coefficient was used to test the research hypothesis. The qualitative data were collected through in-depth interviews with 12 key informants and analyzed using content analysis, with results presented through descriptive interpretation and direct quotations. The findings revealed that : 1. The overall level of public participation in religious and cultural affairs was at a moderate level (x̄ = 3.49, S.D. = 0.86). When considered by aspects, participation in information provision was at a high level, followed by cooperation, involvement, empowerment, and consultation, all of which were at a moderate level, respectively. 2. The relationship between the Seven Aparihāniyadhammaprinciples and public participation in religious and cultural affairs was found to be a relatively high positive correlation (R = 0.745**) with statistical significance at the 0.05 level; therefore, the research hypothesis was accepted. 3. The guidelines for promoting public participation in religious and cultural affairs indicated that : (1) regular meetings supported unity and effective operation through continuous public engagement; (2) collective participation in meetings and decision-making required readiness among leaders, along with the use of technology and discipline in collaborative work; (3) adherence to established principles while adapting traditions to modern contexts should be achieved through community resolutions and formal regulations; (4) respect for elders promoted the transfer of local wisdom to younger generations through community activities; (5) non-oppression of women emphasized gender equality and encouraged women and youth to take active roles in decision-making and implementation; (6) respect for sacred monuments relied on community cooperation networks and the use of technology to preserve knowledge and motivate participation; and (7) the provision of proper protection fostered health and safety mechanisms through community faith and appropriate regulations.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: สามารถ บุญรัตน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: เสน่ห์ ใจสิทธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2568

Modified: 2569-10-21

Issued: 2569-10-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.031655 วินาที