การย้อมสีผ้าไนลอนด้วยเปลือกปลีกล้วยนน้ำว้าเพื่อป้องกันรังสียูวี

Dyeing on nylon fabric with banana bract for UV-Protection

Name: หทัยทิพย์ ศรีชมภู

Organization : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น

Email : hathaitip-sr@rmutp.ac.th

keyword: สีธรรมชาติ

ThaSH: สีย้อมจากพืช

Classification :.DDC: 667.26

; แสงอัลตราไวโอเลต

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี

; สารมอร์แดนท์

; เปลือกปลีกล้วย

; ผ้าไนลอน

Abstract: งานวิจัยนี้เป็นการประยุกต์ใช้เปลือกปลีกล้วยน้ำว้าที่เหลือใช้ทางการเกษตรนำมาย้อมผ้า ไนลอน 6 โดยการการวิเคราะห์สภาวะที่เหมาะสมในการย้อมสี ซึ่งได้แก่ อุณหภูมิ เวลา ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) อัตราส่วนของวัสดุต่อน้ำย้อม ความเข้นข้นของสารละลายสีย้อม ตลอดจนศีกษาผลการใช้สารมอร์แดนท์สำหรับการย้อมสี และศึกษาค่าความคงทนของสี จากผลการวิจัยพบว่าสภาวะที่ให้ความเข้มสีสูงสุดโดยใช้อุณหภูมิการย้อมที่ 90 องศาเซลเซียส เวลาย้อม 60 นาที ค่า pH 3 ความเข้มข้นสารละลายสีย้อม 50%. o.w.f อัตราส่วนวัสดุต่อน้ำย้อมเท่ากับ 1:100 การวิจัยครั้งนี้ใช้สารมอร์แดนท์ 4 ชนิด ได้แก่ สารส้ม จุนสี สนิมเหล็ก และสแตนนัสคลอไรด์ ผลการวิจัยพบว่าผ้าไนลอน 6 ย้อมด้วยเปลือกปลีกล้วยน้ำว้าโดยไม่ใช้สารมอร์แดน์และใช้สารมอร์แดนท์ประเภท สารส้ม จุนสีและสแตนนัสคลอไรด์ ให้เฉดสีน้ำตาลออกแดง อย่างไรก็ตามถ้าใช้มอร์แดนท์ประเภทสนิมเหล็กให้เฉดสีน้ำตาลออกเทา ผลการวิจัยยังพบอีกว่าค่าความเข้มข้นของสารละลายสีย้อมเพิ่มขึ้นส่งผลให้ค่าความเข้มสีบนผ้าไนลอนเพิ่มขึ้น ค่าการป้องกันรังสียูวี (UPF) ของผ้าไนลอน 6 ก่อนการย้อมสีไม่สามารถป้องกันรังสียูวีได้และเมื่อนำไปย้อมสีด้วยเปลือกปลีกล้วยน้ำว้าโดยใช้และไม่ใช้สารมอร์แดนท์พบว่าผ้าไนลอนมีประสิทธิภาพการป้องกันรังสียูวี (UPF) ได้ในระดับดีเยี่ยม (UPF ≥ 40) ค่าความคงทนของสีต่อการซัก ล้างอยู่ในระดับปานถึงดี ค่าความคงทนของสีต่อน้ำและความคงทนของสีต่อการขัดถูอยู่ในระดับดีถึงดีมาก ความคงทนของสีต่อเหงื่อเทียมอยู่ในระดับปานกลางถึงดีในขณะที่ค่าความคงทนของสีต่อแสงอยู่ในดับต่ำถึงพอใช้งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการใช้ประโยชน์เปลือกปลีกล้วยน้ำว้าในฐานะวัสดุย้อมสีธรรมชาติที่สามารถลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรได้ต่อผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

Abstract: This research applies agricultural waste, specifically banana bract, as a natural dye for nylon 6 fabric. The study analyzes the optimal dyeing conditions, including temperature, time, pH, material-to-dye liquor ratio, and dye solution concentration. Additionally, the study examines the effects of mordants in the dyeing process and evaluates the colorfastness of the dyed fabric. The research found that the optimal conditions for achieving the highest color strength include a dyeing temperature of 90°C, a dyeing time of 60 minutes, a pH of 3, a dye solution concentration of 50% o.w.f, and a material-to-dye liquor ratio of 1:100. Four types of mordants were used in this study: alum, copper sulfate, iron rust, and stannous chloride. The results revealed that nylon 6 dyed with banana bract, both without mordants and with alum, copper sulfate, or stannous chloride, produced a reddish-brown shade. However, the use of iron rust as a mordant resulted in a grayish-brown shade. The study also found that increasing the dye solution concentration enhances the color strength on nylon fabric. The ultraviolet protection factor (UPF) of nylon 6 fabric before dyeing did not provide any UV protection. The colorfastness to washing was rated from moderate to good, colorfastness to water and rubbing was rated from good to very good, colorfastness to artificial perspiration was rated from moderate to good, while colorfastness to light was rated from low to fair. This research demonstrates the potential of using banana bract as a natural dye material that can reduce environmental impact and increase the value of agricultural waste. It offers an eco-friendly and health-conscious option for consumers.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: arit@rmutp.ac.th

Name: รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Email : rattanaphol.m@rmutp.ac.th

Created: 2567

Modified: 2569-08-28

Issued: 2569-08-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

วพ 667.26 ห135ก

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: Master's Degree

Descipline: Education

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ITFD_69_05.pdf	9.14 MB	2	2026-08-28 17:02:29

ใช้เวลา

0.0436 วินาที