การพัฒนารูปแบบการฝึกอบรมครูการศึกษาพิเศษเพื่อเสริมสร้างทักษะการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานเพื่อพัฒนาเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษตามแนวคิดการสอนแนะและการเป็นพี่เลี้ยงร่วมกับการเรียนรู้ แบบมีส่วนร่วม

The development of a training model for special education teachers to enhance learning management skills based on Local wisdom for developing children with special needs Through coaching and mentoring combined with Participatory learning

Name: กาญจนา สุขพิทักษ์

Address: พิษณุโลก

keyword: สภาพการจัดการเรียนรู้

; แนวทางในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น

; ครูการศึกษาพิเศษ

; การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหา ความต้องการ และแนวทางในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานเพื่อพัฒนาเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ ประชากรประกอบด้วยผู้บริหารและครูการศึกษาพิเศษจากศูนย์การศึกษาพิเศษในเขตภาคเหนือตอนล่าง 9 จังหวัด จำนวน 409 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ย (μ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (σ) และนำผลที่ได้ไปพัฒนาเป็นแบบสัมภาษณ์แนวทางการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อเก็บข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 27 ท่าน 2) สร้างรูปแบบการฝึกอบรมครูการศึกษาพิเศษเพื่อเสริมสร้างทักษะการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานเพื่อพัฒนาเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษตามแนวคิดการสอนแนะและการเป็นพี่เลี้ยงร่วมกับการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โดยใช้การสนทนาอิงผู้เชี่ยวชาญของผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 8 ท่าน 3) ทดลองใช้รูปแบบฝึกอบรมกับครูการศึกษาพิเศษ จำนวน 18 คน เพื่อนำไปใช้จัดการเรียนการสอนเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ จำนวน 9 คน และ 4) ประเมินรูปแบบฝึกอบรมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 12 ท่าน การเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย (𝑥̅) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และ Wilcoxon Signed Ranks Test ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัญหาและความต้องการในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานเพื่อพัฒนาเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษอยู่ในระดับมากทุกด้าน ครอบคลุมการจัดกิจกรรมที่เหมาะสมกับผู้เรียน การพัฒนาสื่อที่สอดคล้องกับศักยภาพและประเภทความพิการ การประเมินผลรายบุคคลตามสภาพจริง และการเลือกใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเหมาะสม โดยแนวทางการจัดการเรียนรู้ควรเน้นการปฏิบัติจริง เชื่อมโยงวิถีชีวิต ใช้สื่อท้องถิ่นต้นทุนต่ำ ประเมินตามพัฒนาการรายบุคคล และส่งเสริมการพัฒนาครูร่วมกับความร่วมมือของชุมชนอย่างเป็นระบบ 2. รูปแบบฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ 4 โมดูล รวม 8 กิจกรรม ได้แก่ โมดูลที่ 1 "ค้นหาคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่น" โมดูลที่ 2 "การพัฒนาความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้ "โมดูลที่ 3" การพัฒนาทักษะการสอนในเชิงปฏิบัติและการรับการชี้แนะ" และโมดูลที่ 4 "การพัฒนาความร่วมมือของเครือข่ายสหวิชาชีพ" ผลการประเมินคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิด้านความเหมาะสมและความสอดคล้องอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบฝึกอบรม พบว่า ครูการศึกษาพิเศษมีความรู้และความสามารถในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานเพิ่มขึ้น และเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษมีพัฒนาการสูงขึ้น โดยความแตกต่างทั้งหมดมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบฝึกอบรมในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.74) 4. ผลการประเมินรูปแบบฝึกอบรมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 12 ท่าน ด้านประสิทธิผล ประสิทธิภาพ และผลกระทบ มีภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.61) โดยด้านผลกระทบได้รับการประเมินสูงสุด สะท้อนว่ารูปแบบฝึกอบรมสามารถสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างครู ผู้เชี่ยวชาญ และปราชญ์ท้องถิ่นได้อย่างยั่งยืน และทำให้ครูสามารถบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นในแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP) ได้อย่างต่อเนื่อง

มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ.

Address: พิษณุโลก

Email: lib_pibul@live.psru.ac.th

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนสาร เพ็งพุ่ม

Role: คณบดีคณะครุศาสตร์

Name: อาจารย์ ดร.สุนันทา ขลิบทอง

Role: ประธานกรรมการ

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุวพัชร์ ช่างพินิจ

Role: กรรมการ

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อนุชา ภูมิสิทธิพร

Role: กรรมการ

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สวนีย์ เสริมสุข

Role: กรรมการ

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัชราวลัย มีทรัพย์

Role: กรรมการและเลขานุการ

Created: 2568

Modified: 2569-08-26

Issued: 2569-08-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: การศึกษาพิเศษ

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Kanjana Sugpitak.pdf	19.5 MB	10	2026-11-04 19:51:39

ใช้เวลา

0.049624 วินาที