เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองยุคก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช 2440-2475 กับยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช 2475-2500

A comparison of Thai political freedom through Thai political literature before (2440–2475 BE) and after the change of regime (2475-2500 BE)

Name: กัลยา เนตรายน

keyword: เสรีภาพทางการเมือง

ThaSH: เสรีภาพ

; การปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

ThaSH: วรรณกรรมการเมืองไทย

; การปกครองระบอบประชาธิปไตย

Abstract: เสรีภาพมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและวรรณกรรมการเมืองก็สามารถทำหน้าที่สะท้อนพัฒนาการของเสรีภาพทางการเมืองในสังคมไทยในแต่ละยุคสมัยได้ งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาเรื่อง “เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440–2475 กับหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475–2500” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2) ศึกษาเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง 3) เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองกับหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง การศึกษานี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง กำหนดบุคคลสำคัญในการให้ข้อมูลจำนวน 18 คน คือ นักประพันธ์ที่มีชื่อเสียงด้านวรรณกรรมการเมือง จำนวน 5 คน นักวิชาการ คณาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมการเมืองจำนวน 6 คน นักวิชาการ คณาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์ จำนวน 4 คน นักวิชาการ คณาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ จำนวน 2 คน นักการเมือง จำนวน 1 คน ทำการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า และวิธีวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่าวรรณกรรมการเมืองสะท้อนทั้งการเปิดพื้นที่และการควบคุมเสรีภาพทางการเมืองไทย โดย 1) ช่วงก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง มีการจำกัดเสรีภาพผ่านการจำคุกการกำหนดหนังสือต้องห้าม การทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง และการลงโทษด้วยการทรมานร่างกาย 2) หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง มีการจำกัดเสรีภาพผ่านการจำคุกตลอดชีวิต การออกกฎหมายจำกัดเสรีภาพ และการสนับสนุนวรรณกรรมที่ส่งเสริมนโยบายรัฐ 3) เมื่อเปรียบเทียบพบว่า วรรณกรรมในยุคก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองแม้จะอยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านค่านิยมและความศรัทธาต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ แต่ยังถูกใช้เป็นช่องทางแสดงความคิดเห็นทางการเมืองและเรียกร้องเสรีภาพได้หากไม่ส่งผลกระทบต่อบุคคลและสังคม ขณะที่หลังเปลี่ยนเป็นระบอบประชาธิปไตย รัฐบาลกลับควบคุมเสรีภาพทางการเมืองอย่างเข้มงวดเพื่อรักษาเสถียรภาพและใช้วรรณกรรมการเมืองเป็นเครื่องมือสร้างภาพลักษณ์ ส่งผลให้เกิดการจำกัดการแสดงความคิดเสรีในวรรณกรรม การจำกัดเสรีภาพทางการเมือง ไทยผ่านว รรณกรรม การเมือง ปรากฎ ทั้งในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และประชาธิปไตย แต่ในยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ยังเปิดพื้นที่เสรีภาพให้มากกว่าในยุคประชาธิปไตย

Abstract: Freedom is fundamental to human existence, and political literature serves as a reflective medium for the development of political freedom within Thai society across different historical periods. This research aims to examine the comparative landscape of political freedom in Thailand through political literature before and after the constitutional changes, specifically during the periods of 1907–1932 and 1932– 1957. The objectives are threefold: 1) to investigate Thai political freedom through political literature prior to the constitutional change; 2) to analyze Thai political freedom through political literature following the constitutional change; and 3) to compare the manifestations of political freedom in Thai political literature across these two eras. This study employs a qualitative research methodology, utilizing document analysis and semi-structured in-depth interviews. The key informants include 18 individuals: five renowned authors of political literature, six scholars and experts in political literature, four scholars and experts in political science, two historians, and one politician. Data validation was conducted through a triangulation approach, and content analysis was employed for data interpretation. The findings reveal that political literature reflects both the expansion and restriction of political freedom in Thailand. During the period prior to the constitutional change, restrictions on freedom were evident through imprisonment, censorship of publications, defamation, and physical punishment. Conversely, after the constitutional change, measures such as life imprisonment, legislation limiting freedom, and state-supported literature promoting government policies were implemented. A comparative analysis indicates that, despite the constraints imposed by societal values and reverence for the monarchy before the change, political literature still served as a platform for political expression and advocacy for freedom, provided that such expressions did not threaten individuals or social stability. However, in the post-change democratic era, the government enforced strict controls over political freedom to maintain stability and utilized political literature as a tool for image construction. This resulted in restrictions on free expression within literary works. Overall, the restriction of political freedom through political literature was evident in both the absolute monarchy and democratic regimes; nonetheless, during the monarchy, there was comparatively more space for freedom of expression than in the subsequent democratic period.

มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. ศูนย์วิทยบริการ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@ssru.ac.th

Name: วิจิตรา ศรีสอน

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : wijittra.sr@ssru.ac.th

Name: สัณฐาน ชยนนท์

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : sunthan.ch@ssru.ac.th

Created: 2568

Modified: 2569-08-22

Issued: 2569-08-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: การเมืองการปกครอง

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	68012001.pdf	2.52 MB

ใช้เวลา

0.036118 วินาที