การต่อสู้เหนือพื้นที่ป่า : การต่อสู้และต่อรองของชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง เพื่อสิทธิการจัดการพื้นที่ป่าในบริบทการผลักดันให้กลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นมรดกโลก

The struggle over the forest area : the struggle and negotiation by the Karen ethnic community for the forest area management right in the context of advocacy for Kaeng Krachan forest complex to be a world heritage

Name: บัณฑิต หอมเกษ

ThaSH: กะเหรี่ยง -- ไทย -- กาญจนบุรี

ThaSH: ชนพื้นเมือง -- การถือครองที่ดิน -- ไทย -- กาญจนบุรี

ThaSH: ทรัพยากรธรรมชาติ -- การจัดการ -- แง่การเมือง

Abstract: งานวิจัยชิ้นนี้มุ่งศึกษาการต่อสู้ต่อรองของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานเพื่อสิทธิในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติภายใต้บริบทการผลักดันให้กลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นมรดกโลก โดยเลือกศึกษาชุมชน 2 แห่ง ได้แก่ บางกลอย/ใจแผ่นดิน และห้วยกะซู่ การศึกษาใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์ โดยวิเคราะห์ผ่านกรอบคิดพื้นที่ (Space) การต่อต้านขัดขืนและสิทธิมนุษยชน ผลการวิจัยพบว่า ชาวกะเหรี่ยงใช้ยุทธศาสตร์การต่อสู้หลากหลาย ทั้งการต่อสู้ผ่านพื้นที่กายภาพ โดยการอารยะขัดขืนกลับไปยังพื้นที่เดิม การรื้อฟื้นไร่หมุนเวียนแปลงรวมของชุมชนขึ้นใหม่ พร้อม ๆ กับการช่วงชิงความชอบธรรมในพื้นที่ทางสังคม โดยการนำเสนอข้อมูลตอบโต้ข้อกล่าวหาของรัฐ การนำเสนอกติกาการจัดการทรัพยากรที่ยั่งยืนบนฐานของจารีตของชาติพันธุ์ และการต่อสู้ผ่านพื้นที่ทางกฎหมาย ด้วยการอ้างอิงสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญ มติคณะรัฐมนตรี 3 สิงหาคม 2553 และการฉวยใช้กฎหมายอุทยานแห่งชาติ รวมถึงเงื่อนไขการผลักดันมรดกโลก มาเป็นเครื่องมือในการต่อรองให้รัฐแก้ไขปัญหาสิทธิในการจัดการที่ดินและทรัพยากรของชุมชนกะเหรี่ยงในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ โดยมีเครือข่ายภายนอกเป็นตัวหนุนเสริม อย่างไรก็ดี การต่อรองดังกล่าวยังไม่สามารถผลักดันการแก้ปัญหาสิทธิในการจัดการที่ดินและทรัพยากรของชุมชนกะเหรี่ยงในพื้นที่ได้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะแก่นของข้อโต้แย้งเป็นเรื่องการอ้างสิทธิความเป็นเจ้าของทรัพยากร (รัฐ ปัจเจก ชุมชน) อันเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างและวัฒนธรรม ซึ่งต้องใช้เวลาในการผลักดัน

Abstract: This dissertation focuses on the struggle and negotiation of the Karen ethnic communities for the forest area management rights in the context of advocacy for Kaeng Krachan Forest Complex (KKFC) to be a world heritage. It was conducted in two communities, Bang Kloi/Jai Pan Din and Huay Ka Soo. The research methodology comprises the literature review, the in-depth interview, and the observation. It is then analyzed through the conceptual framework of Space, Resistance, and Human Rights. The research found that the Karen community has undertaken various struggling tactics covering the physical resistances with civil disobedience and returning to their original home community, the revitalization of collective rotational farming of community, the contestation of rights and legitimacy from social spaces with responses to state authority’s charges and allegations, the rules and regulations designed on natural resources management with sustainability on basis of customary practices of ethnic groups, struggling through legal spaces with reclaiming of the constitutional community rights, the Cabinet Resolution on the date of 3rd August 2010, and the application of national park laws including conditions designed and made to and for a world heritage to be tools for negotiation with the government to make dispute and rights resolution on land, and resources management of the Karen ethnic community in KKFC and with supports provided from other external networks. Anyhow, those negotiations and contestations are not helping to make and drive solutions with dispute resolution on land and resources management of the Karen ethnic community, since one of the core contentious elements is the ownership and sovereignty over resources, among the state, individual, and community, is considered to be one of the institutional and cultural challenges that would take more time to propel.

มหาวิทยาลัยมหิดล. หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: เบญจรัตน์ แซ่ฉั่ว

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: สุรินทร์ อ้นพรม

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2564

Modified: 2569-08-14

Issued: 2569-08-05

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	5838407.pdf	5.06 MB

ใช้เวลา

-0.56337 วินาที