การศึกษาการแพร่กระจาย และการประเมินฟลักซ์ของขยะประเภทไมโครพลาสติกในแม่น้ำเจ้าพระยาตอนกลาง และตอนล่าง

Name: ปรเทพ เจนด่านกลาง

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (วิทยาศาสตร์ทางทะเล) 2565

Classification :.LCCS: TD427.P62

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวิทยาศาสตร์ทางทะเล -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ไมโครพลาสติก -- แม่น้ำเจ้าพระยา

ThaSH: ขยะพลาสติกในทะเล -- แม่น้ำเจ้าพระยา

ThaSH: พลาสติก

Abstract: ปัจจุบันขยะไมโครพลาสติกเป็นปัญหาที่ทั่วโลกให้ความสำคัญ ซึ่งแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นแม่น้ำสายหลักในประเทศไทยที่สามารถนำพามลพิษต่าง ๆ จากแผ่นดินลงสู่ทะเล โดยเฉพาะอย่างยิ่งไมโครพลาสติก ในการศึกษานี้ได้ดำเนินการเก็บน้ำและดินตะกอนเพื่อวิเคราะห์ไมโครพลาสติก ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 เดือนกันยายน พ.ศ. 2564 และเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 ครอบคลุมพื้นที่ 5 จังหวัดในแม่น้ำเจ้าพระยา ตลอดจนนำข้อมูลทางอุทกพลศาสตร์มาใช้เพื่อประเมินการถ่ายเทของไมโครพลาสติก ข้อมูลไมโครพลาสติกได้จำแนกตามขนาด รูปร่าง สี และชนิดพอลิเมอร์ รวมถึงมีการเก็บข้อมูลอัตราการตกตะกอน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ไมโครพลาสติกสามารถพบได้ในทุกสถานีเก็บตัวอย่าง โดยพบว่าค่าเฉลี่ยของปริมาณไมโครพลาสติกในน้ำมีค่าตั้งแต่ 0.54±0.05 ถึง 1.07±0.28 ชิ้นต่อลิตร ในขณะที่ค่าเฉลี่ยของปริมาณไมโครพลาสติกในดินตะกอนมีค่าตั้งแต่ 183.84±38.76 ถึง 546.18±86.84 ชิ้นต่อกิโลกรัม ซึ่งปริมาณไมโครพลาสติกที่ปนเปื้อนในน้ำและสะสมในดินตะกอนมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างฤดูกาล ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ในขณะที่ความแตกต่างระหว่างจังหวัดมีความแตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญ ผลการศึกษาพบว่า ขนาดของไมโครพลาสติกในน้ำมีขนาดใหญ่ขึ้นตามระยะเวลาในการศึกษา ขณะที่ในดินตะกอนขนาด 330-5,000 ไมโครเมตรเป็นขนาดที่พบมากที่สุด ส่วนรูปร่างเส้นใยเป็นรูปร่างที่พบมากที่สุดในทุกสถานี สีที่พบมากที่สุดได้แก่ สีน้ำเงิน และพอลิเมอร์ชนิดที่พบมากที่สุด ได้แก่ Polyethylene terephthalate ขณะที่อัตราการตกตะกอนมีความแตกต่างระหว่างฤดูกาล ส่วนการถ่ายเทปริมาณไมโครพลาสติกในเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 จังหวัดสมุทรปราการมีปริมาณไมโครพลาสติกที่ถ่ายเทออกจากจังหวัดมากที่สุด และกรุงเทพมหานครเป็นจังหวัดที่มีปริมาณไมโครพลาสติกถ่ายเทออกจากจังหวัดมากที่สุดในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 ตามลำดับ โดยมีค่าเท่ากับ 1.83 และ 2.00 แสนล้านชิ้นต่อวัน ในขณะที่การถ่ายเทไมโครพลาสติกจากแผ่นดินลงสู่แม่น้ำพบว่าในเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 จังหวัดสมุทรปราการมีปริมาณการถ่ายเทลงสู่แม่น้ำมากที่สุด โดยมีค่าเท่ากับ 1.61 แสนล้านชิ้นต่อวัน ในขณะที่จังหวัดนนทบุรีมีปริมาณการถ่ายเทลงสู่แม่น้ำมากที่สุดในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 โดยมีค่าเท่ากับ 1.21 แสนล้านชิ้นต่อวัน ซึ่งชี้ให้เห็นว่าพื้นที่ที่ก่อให้เกิดไมโครพลาสติกหลักของแม่น้ำเจ้าพระยาในฤดูน้ำหลากและฤดูน้ำแล้งนั้น ได้แก่ จังหวัดสมุทรปราการ และจังหวัดนนทบุรีตามลำดับ Microplastics (MPs) debris is a global concern at present. The Chao Phraya River is one of the principal ways of pollution from terrestrial to ocean in Thailand, especially microplastics. In this study, MPs were collected in water and sediment during March 2021, September 2021, and March 2022 along five provinces of the Chao Phraya River. Hydrological data were also collected to estimate the flux of MPs between provinces. The size, shape, color, and polymer of microplastics were observed. Sedimentation data were collected in both sediment and microplastics. Results showed MPs were found in all sample sites with average abundance in all provinces from water samples ranging from 0.54±0.05 to 1.07±0.28 items/L, while in sediment samples ranged from 183.84±38.76 to 546.18±86.84 items/kg in dry weight, all season considered. The overall contamination and accumulation were found to be similar between provinces but found significantly different between seasons. The size of MPs in water varied and shifted dominance between seasons but MPs in sediment were mostly found in 330 to 5,000 µm (Kruskal Wallis, P<0.05). Fibers were mostly found in all sampling sites (Kruskal Wallis, P<0.05). Most of MPs colors were blue (Kruskal Wallis, P<0.05). The highest composition of MPs polymer was found as polyethylene terephthalate (Kruskal Wallis, P<0.05). Sedimentation of MPs was found different between seasons (P<0.05). The flux of microplastics between provinces showed microplastics flowed out from Samut Prakan provinces in September 2021 and Bangkok in March 2022 about 1.83 and 2.00 hundred thousand million items per day respectively. The results also showed the number of microplastics transferred from land into rivers was found highest amount at Samut Prakan Province in September 2021 about 1.61 hundred thousand million items per day while in Nonthaburi Province found the highest amount in March 2022 about 1.21 hundred thousand million items per day. The result indicates that the main microplastic sources of the Chao Phraya River during the wet and dry seasons were Samut Prakan Province and Nonthaburi provinces, respectively

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: เชษฐพงษ์ เมฆสัมพันธ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ธนัสพงษ์ โภควนิช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2565

Modified: 2569-07-04

Issued: 2569-07-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2565/poratape-jen-all.pdf

CallNumber: TD427.P62.ป17

tha

Spatial: แม่น้ำเจ้าพระยา

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิทยาศาสตร์ทางทะเล

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	poratape-jen-all.pdf	10.75 MB

ใช้เวลา

0.03587 วินาที