การศึกษาโซ่คุณค่าของเส้นใยใบสับปะรด

The study of pineapple leaf fiber value chain

Name: ธัญญชล อภิพัทธ์ปภา

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร) 2565

Classification :.LCCS: HD9259.P53.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาการจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: อุตสาหกรรมสับปะรด

ThaSH: การจัดการห่วงโซ่อุปทาน -- ไทย -- ราชบุรี

ThaSH: การจัดการห่วงโซ่อุปทาน -- ไทย -- ระยอง

ThaSH: การบริหารงานโลจิสติกส์ -- ไทย -- ราชบุรี

ThaSH: การบริหารงานโลจิสติกส์ -- ไทย -- ระยอง

ThaSH: การบริหารความเสี่ยง

Abstract: ประเทศไทยเป็นผู้ผลิตและส่งออกสับปะรดรายใหญ่ของโลก ซึ่งภายหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิต ก่อให้เกิดเศษใบสับปะรดเหลือทิ้งจากไร่สับปะรดที่ไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์จำนวนมาก แต่ถูกนำไปไถกลบเพื่อเตรียมดินในรอบถัดไป หรือมีการเผาทำลาย จากการสำรวจพบว่าในปัจจุบันมีใบสับปะรดที่ไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์มากกว่า 4 หมื่นตันต่อปี งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างโซ่อุปทานในภาพรวมของสับปะรดและเศษเหลือทิ้ง และศึกษาโซ่อุปทานของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตเส้นใยธรรมชาติบ้านคา และวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าแสนใย คนแสนวิถี วิเคราะห์ปัญหาด้วยแบบจำลองกระบวนการธุรกิจ วิเคราะห์ต้นทุนการผลิต การจัดการความเสี่ยง เพื่อเสนอแนวทางในการพัฒนาโซ่คุณค่าเส้นใยใบสับปะรดอย่างครบวงจร โดยรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและจากข้อมูลทุติยภูมิ จากการศึกษา พบว่า ปัญหาหลักของผู้ผลิตเส้นใยใบสับปะรด คือ ขาดสภาพคล่องของกระแสเงินสด และไม่ได้คำนวณต้นทุนการผลิตอย่างถูกต้อง เมื่อคำนวณอย่างถูกต้อง พบว่ากลุ่มมีกำไรจากการจำหน่ายเส้นใยเพียง 3.39 % อีกทั้งกระบวนการผลิตต้องพึ่งพาแสงแดดและแรงงาน ทำให้เกิดความล่าช้าในการผลิต จึงควรมีการออกแบบกระบวนการผลิต หรือผลิตสินค้าสำรองไว้ในคลังสินค้าในฤดูฝน แนวทางในการพัฒนาโซ่คุณค่าเส้นใยใบสับปะรดอย่างยั่งยืน ได้แก่ การจัดตั้งหน่วยงานกลางหรือภาครัฐที่เชื่อมโยงผู้มีบทบาทในตลาด และกำหนดมาตรการส่งเสริมการทดสอบหรือทดลองตลาดเพื่อช่วยสร้างความมั่นใจและลดความเสี่ยงให้กับผู้ประกอบการ จัดอบรมทักษะให้กับแรงงาน จัดสรรทุนวิจัยพัฒนาเครื่องจักรที่เพิ่มศักยภาพการผลิต ส่งเสริมให้กลุ่มผู้ผลิตเส้นใยทำเป็นอาชีพหลัก ไม่ใช่เป็นเพียงอาชีพเสริม จัดตั้งเครือข่ายของผู้ผลิต ผู้ซื้อและตัวกลางในการจำหน่ายเส้นใยสับปะรดอย่างเป็นธรรมเพื่อช่วยให้เกิดความยั่งยืนต่อไป Thailand is one of the world's most significant pineapple producers and exporters. After harvesting, a large amount of unused pineapple leaf waste is plowed to prepare the soil for the next crop or burned. According to the survey, the estimated amount of pineapple leaf waste is more than 40 thousand tons per year. The purpose of this research was to study an overview of pineapple and agro-waste value chains, business process analysis of pineapple leaf fiber, which is the supply chain of the Ban Kha natural fiber community enterprise, and the Sanyai Khon Saenvithi community enterprise, to identify the problems in supply chains, analyze the production cost and perform risk management. Next, propose the guidelines to develop the pineapple leaf fiber value chain. The information in this research was gathered through in-depth interviews with stakeholders in the pineapple leaf fiber supply chain and secondary data. The results showed that the main problems of community enterprises are a lack of cash flow liquidity, no accurate cost calculation, and a profit from the selling of 3.39 %. Moreover, the drying process relies on sunlight and skilled laborers, which leads to a long production lead time. Furthermore, community enterprises should keep the inventory to use in the rainy season. The research of the process design and development of equipment to dry fiber faster. The guidelines for the pineapple leaf fiber value chain are the establishment of a central or government agency that connects market players and establishes measures to support market testing to build confidence and reduce the risk for entrepreneurs, provide funding for training for workers, and allocate funds for research and development of machines to increase productivity. In addition, the community enterprise should operate pineapple fiber full-time. A network of producers, buyers, and intermediaries should be established to fairly distribute pineapple fiber to help ensure further sustainability

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: พรธิภา องค์คุณารักษ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: รังสิมา ชลคุป

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2565

Modified: 2569-07-02

Issued: 2569-07-02

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2565/thanyachol-apip-all.pdf

CallNumber: HD9259.P53.T35 .ธ113

tha

Spatial: ไทย

Spatial: ราชบุรี

Spatial: ระยอง

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	thanyachol-apip-all.pdf	2.85 MB

ใช้เวลา

0.036711 วินาที