ความต้านทานสารเคมีของเชื้อรา Colletotrichum spp. สาเหตุโรคแอนแทรคโนสของทุเรียนในแหล่งปลูกภาคตะวันออกของประเทศไทย

Fungicide resistance of Colletotrichum spp. causing anthracnose disease of durian in Eastern Thailand

Name: แพรววนิต อภิธนสกุลเงิน

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (โรคพืช) 2568

Classification :.LCCS: SB733

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาโรคพืช -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: โรคเกิดจากเชื้อราในพืช

ThaSH: ทุเรียน -- ไทย (ภาคตะวันออก) -- โรคและศัตรูพืช

ThaSH: ความต้านทานสารฆ่าเชื้อรา

ThaSH: แอนแทรคโนส

ThaSH: ความต้านทานสารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์

ThaSH: เชื้อราในการเกษตร

Abstract: การใช้สารเคมีในแปลงปลูกทุเรียนในปัจจุบันนั้นประสบปัญหาเกี่ยวกับการต้านทานสารเคมีของเชื้อราสาเหตุโรคเป็นอย่างมาก ทำให้สารเคมีที่มีประสิทธิภาพที่สามารถใช้ได้นั้นมีจำนวนลดน้อยลง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการสำรวจประชากรเชื้อราและศึกษาการต้านทานสารเคมีในกลุ่ม QoI fungicides (azoxystrobin, pyraclostrobin และ trifloxystrobin), DMI fungicides (difenoconazole และ prochloraz), dicarboximides (iprodione), MBC fungicides (thiophanate-methyl) และ multi-site fungicides (chlorothalonil, copper hydroxide, mancozeb และ sulphur) ของเชื้อรา Colletotrichum spp. สาเหตุโรคแอนแทรคโนสทุเรียน ในแหล่งปลูกทางภาคตะวันออกของประเทศไทย ได้แก่จังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด จากการแยกเชื้อด้วยวิธี tissue transplanting technique ได้ประชากรเชื้อราจำนวน 55 ไอโซเลท พร้อมยืนยันการเป็นเชื้อสาเหตุโรคที่แท้จริงด้วยการทดสอบ pathogenicity test จากการระบุจำแนกเชื้อราด้วยลักษณะทางสัณฐานและอณูชีววิทยา พบว่า เชื้อราทั้งหมดนั้นคล้ายคลึงกับเชื้อราสกุล Colletotrichum ในการทดสอบความต้านทานสารเคมีต่อการยับยั้งการเจริญทางเส้นใยของเชื้อรา พบว่า เชื้อราไอโซเลทส่วนใหญ่อ่อนแอต่อสารเคมี difenoconazole และ prochloraz มากที่สุด โดยมีค่า EC50 (EC50 เท่ากับ <0.1-28.44 ppm) รองลงมาคือสาร mancozeb และ pyraclostrobin โดยมีจำนวนไอโซเลทที่แสดงความอ่อนแอเท่ากับ 27 และ 12 ไอโซเลทตามลำดับ และพบว่า เชื้อรา Colletotrichum นั้นต้านทานต่อสาร azoxystrobin, trifloxystrobin, iprodione, thiophanate-methyl, chlorothalonil, copper hydroxide และ sulphur จากการคัดเลือกสาร pyraclostrobin, difenoconazole และ mancozeb มาทำการศึกษาต่อการยับยั้งการงอกของสปอร์และการควบคุมโรคบนใบจากตัวแทนเชื้อราจำนวน 20 ไอโซเลท พบว่าผลที่ได้เป็นไปทิศทางเดียวกันกับการทดสอบการยับยั้งการเจริญทางเส้นใย กล่าวคือ สารดังกล่าวมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการงอกของสปอร์และการควบคุมโรคบนใบต่อไอโซเลทที่อ่อนแอ (SMy) แต่มีประสิทธิภาพต่ำต่อไอโซเลทต้านทาน (RMy) และในการทดสอบผลของสารในกลุ่ม DMI fungicides ในการควบคุมโรคบนต้นอ่อนทุเรียนนั้น พบว่า สารกลุ่มนี้สามารถควบคุมโรคที่ปลูกด้วยเชื้อราไอโซเลทอ่อนแอได้ร้อยละ 24.24 และ 59.6 และไอโซเลทต้านทานได้ร้อยละ 15.46 และ 33.33 ตามลำดับ The intensive use of fungicides in durian orchards has increasingly resulted in resistance development among fungal pathogens, significantly reducing the efficacy of chemical control and narrowing the range of effective fungicidal options. This study aimed to investigate the fungal population and assess the fungicide resistance of Colletotrichum species, the causal agents of anthracnose in durian, in key cultivation areas of eastern Thailand, including Rayong, Chanthaburi, and Trat provinces. A total of 55 fungal isolates were obtained using the tissue transplanting technique and confirmed as pathogenic through detached leaf inoculation tests. Morphological and molecular characterization indicated that all isolates belonged to the genus Colletotrichum. Fungicide resistance was evaluated by mycelial growth inhibition against several chemical classes, including QoI fungicides (azoxystrobin, pyraclostrobin, and trifloxystrobin), DMI fungicides (difenoconazole and prochloraz), dicarboximides (iprodione), MBC fungicides (thiophanate-methyl), and multi-site fungicides (chlorothalonil, copper hydroxide, mancozeb, and sulphur). Results showed that most isolates were highly sensitive to difenoconazole and prochloraz (EC50 <0.1-28.44 ppm) Mancozeb and pyraclostrobin also showed moderate efficacy, with 27 and 12 isolates exhibiting susceptibility, respectively. Conversely, most of isolates exhibited resistance to azoxystrobin, trifloxystrobin, iprodione, thiophanate-methyl, chlorothalonil, copper hydroxide, and sulphur. Subsequent spore germination and detached leaf assays using 20 representative isolates. Pyraclostrobin, difenoconazole, and mancozeb were effective against sensitive isolates (SMy), while exhibiting limited efficacy against resistant isolates (RMy). Disease control efficacy of difenoconazole and prochloraz was also validated in durian seedlings, with disease suppression rates of 24.24% and 59.6% on sensitive isolates, and 15.46% and 33.33% on resistant isolates, respectively

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: วีระณีย์ ทองศรี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: สวิตา สุวรรณรัตน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2568

Modified: 2569-07-01

Issued: 2569-07-01

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2568/praeowanit-api-all.pdf

CallNumber: SB733.พ77

tha

Spatial: ไทย (ภาคตะวันออก)

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: โรคพืช

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	praeowanit-api-all.pdf	3.92 MB

ใช้เวลา

0.026537 วินาที