การวิพากษ์แนวคิดของบรอนวิน ฟินนิแกน ในบทความ การเสี่ยงโชคของพระพุทธเจ้าและการเดิมพันของปัสกาล

A critique of Bronwyn Finnigan's ideas in the article the buddha's lucky throw and Pascal's wager

Name: สมคิด เลื่อนแก้ว

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ศศ.ม. (ปรัชญาและศาสนา) 2567

Classification :.LCCS: B162

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาปรัชญาและศาสนา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: พุทธปรัชญา

ThaSH: ความเชื่อ

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักคือการวิพากษ์แนวคิดของบรอนวิน ฟินนิแกน ในบทความการเสี่ยงโชคของพระพุทธเจ้าและการเดิมพันของปัสกาล โดยศึกษาเอกสารจากงานที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้เป็นหลัก วิธีการวิจัยคือวิธีโต้แย้งเชิงปรัชญา ฟินนิแกนได้เสนอแนวคิดสำคัญไว้ 6 ประการ (Finnigan, 2024, pp. 561–580) คือ (1) พระพุทธเจ้าและปัสกาลใช้เหตุผลชนิดเดียวกันในการเดิมพัน ได้แก่ การใช้เหตุผลแบบครอบงำ เป็นต้น ซึ่งผู้วิจัยเห็นด้วย (2) การเดิมพันของพระพุทธเจ้ามีมาก่อนการเดิมพันของปัสกาล 2 รูปแบบ คือ การอ้างเหตุผลจากความครอบงำ และการอ้างเหตุผลจากความครอบงำที่เข้มแข็ง ผู้วิจัยเห็นด้วย แต่ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดที่ว่า พระพุทธเจ้าไม่ได้กล่าวถึงคุณค่าอนันต์ เพราะในอปัณณกสูตรกล่าวถึงนิพพานซึ่งอาจจัดเป็นคุณค่าอนันต์ในพระพุทธศาสนาได้ (3) ไม่มีหลักฐานเรื่องกรรมและการเกิดใหม่ ผู้วิจัยไม่เห็นด้วย เพราะกรณีศึกษาคนระลึกชาติอาจเป็นหลักฐานได้ และบางกรณีความจริงกับหลักฐานไม่จำเป็นต้องมาคู่กัน (4) การเดิมพันในอปัณณกสูตรขัดแย้งกับกาลามสูตร เพราะไม่มีการพิสูจน์ความจริงจนรู้ได้ด้วยตนเองโดยการนั่งสมาธิ ผู้วิจัยไม่เห็นด้วย เพราะบางกรณีการรู้ด้วยตนเองใช้จินตามยปัญญาได้ (5) หลักอนัตตาไม่สอดคล้องกับการกลับชาติมาเกิด ผู้วิจัยไม่เห็นด้วย เพราะการตายแล้วเกิดใหม่ของขันธ์ 5 อธิบายได้ด้วยกฎไตรลักษณ์ ธัมมสันตติ และปฏิจจสมุปบาท (6) การเดิมพันในอปัณณกสูตรไม่สมเหตุสมผลด้วยเหตุ 3 ประการ คือ (6.1) ไม่สมเหตุสมผลถ้าไม่นำเรื่องกรรมและการเกิดใหม่ของศาสนาอื่นมาพิจารณาด้วย ผู้วิจัยไม่เห็นด้วย เพราะพระพุทธเจ้าตรัสถึงศาสนาต่าง ๆ ในโลกไว้ตั้งแต่ต้นว่าแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ สัมมาทิฏฐิและมิจฉาทิฏฐิ (6.2) ไม่สมเหตุสมผลที่คาดหวังว่าคนที่ยอมรับเรื่องกรรมและการเกิดใหม่จะประพฤติดี ผู้วิจัยไม่เห็นด้วย และได้โต้แย้งด้วยงานวิจัยเกี่ยวกับความเชื่อเรื่องสวรรค์และนรก และงานวิจัยเรื่องประสิทธิผลของภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ กรณีคนที่ปฏิเสธกรรมและการเกิดใหม่แล้วประพฤติผิดก็ทำนองเดียวกัน (6.3) ผู้ปฏิเสธการเกิดใหม่เพราะกรรมสามารถปฏิบัติดีและเลี่ยงประพฤติผิดด้วยเหตุผลอื่นได้ เรื่องนี้เป็นไปได้ แต่สาเหตุหลักที่คนส่วนใหญ่เลือกทำดีหรือชั่วคือการเห็นโทษหรือไม่เห็นโทษของอกุศลธรรม และการเห็นอานิสงส์หรือไม่เห็นอานิสงส์ของกุศลธรรม This research aims to critique Bronwyn Finnigan’s ideas in 'The Buddha's Lucky Throw and Pascal's Wager'. The study primarily examines documents related to these works, employing philosophical argumentation as its methodology. Finnigan (Finnigan, 2024, pp. 561-580),presents six key ideas: (1) The Buddha and Pascal used the same type of reasoning in their respective wagers, such as dominance reasoning, a point with which the researcher agrees. (2) The Buddha’s wager predates Pascal’s and appears in two forms: argument from dominance and argument from strong dominance. While the researcher concurs, they contest Finnigan’s claim that the Buddha does not reference infinite value, as the Apannaka Sutta mentions Nirvana, which can be regarded as infinite value in Buddhism. (3) There is no evidence for karma and rebirth. However, the researcherdisagrees, arguing that case studies of individuals who report past-life memories may constitute such evidence, and that, in some instances, truth and evidence need not necessarily coincide. (4) The wager in the Apannaka Suttacontradicts the Kalama Sutta, as it lacks proof that can be personally verified through meditation. The researcher refutes this, arguing that in some cases, self-knowledge can be realized through mental discernment. (5) The principle of anattais inconsistent with reincarnation. However, the researcherdisagree, arguing that the process of death and rebirth of the five aggregates can be coherently explained through the principles of the three characteristics, the law of dhamma continuity, and dependent origination. (6) The wager in the Apannaka Suttais deemed unreasonable for three reasons: (6.1) It is unreasonable if the concepts of karma and rebirth in other religions are not considered. The researcher disagrees, as the Buddha had already categorized all existing worldviews into two groups from the outset: right view and wrong view. (6.2) It is unreasonable to assume that belief in karma and reincarnation necessarily leads to moral behavior. The researcherdisagrees with this assumption and counters it by referencing empirical studies on belief in heaven and hell, as well as research on the effectiveness of graphic warning labels on cigarette packaging.Similarly, those who reject karma and rebirth may engage in immoral actions. (6.3) Those who deny karma and rebirth can still act ethically for other reasons. While this is possible, the researcher maintains that moral choices are primarily influence by whether individuals recognize the harm in unwholesome mental states and the benefits of wholesome ones

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: เทพทวี โชควศิน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ธีรัตม์ แสงแก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2567

Modified: 2569-06-30

Issued: 2569-06-30

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: http://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2567/somkit-lua-all.pdf

CallNumber: B162 .ส165

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ปรัชญาและศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	somkit-lua-all.pdf	2.32 MB	2	2026-11-05 22:40:03

ใช้เวลา

0.03967 วินาที