Abstract:
การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียนนี้มุ่งศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษานอกห้องเรียนในบริบทสวนเกษตร และพัฒนาการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียน กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 34 คน จากโรงเรียนในจังหวัดภูเก็ต ดำเนินการใน 4 หน่วยการเรียนรู้ รวม 16 คาบเรียน เก็บข้อมูลจากแบบวัดการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ แบบสัมภาษณ์ บันทึกการสอน ใบกิจกรรม และการประเมินชิ้นงาน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณทำด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ การหาร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพทำด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัย ผลการวิจัยพบแนวปฏิบัติที่ดี 4 แนวทาง ได้แก่ 1) การลงพื้นที่สวนเกษตรแบบ สำรวจ-คิด-จัดเวลา ผ่านการทำงานกลุ่ม 2) การใช้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมกับ การตั้งคำถามแบบ 5W1H 3) การบูรณาการความรู้สะเต็มผ่านสื่อวีดิทัศน์สั้นแบบ หยุด-คิด-ทำ และ 4) การประเมินโดยใช้เรื่องเล่าเป็นฐานร่วมกับการให้ข้อมูลย้อนกลับจากคำถาม What if ส่วนด้านการพัฒนาการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ นักเรียนพัฒนาในทุกองค์ประกอบ โดยได้คะแนนเฉลี่ยรวม 2.52 จาก 3 คะแนนเต็ม (ร้อยละ 84.00) มีจุดแข็งในการค้นหาความคิด (2.62 คะแนน) การค้นหาคำตอบที่เป็นที่ยอมรับ (2.59-2.68 คะแนน) และการค้นหาปัญหา (2.53-2.59 คะแนน) ส่วนด้านที่ต้องพัฒนาเพิ่มเติม คือ การค้นหาความจริง (2.24-2.50 คะแนน) และ การค้นหาคำตอบ (2.41-2.44 คะแนน) การวิจัยนี้ยืนยันว่าการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษานอกห้องเรียนในบริบทสวนเกษตรสามารถพัฒนาการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิผล
This classroom action research investigated best practices in outdoor STEM education within agricultural garden contexts and aimed to enhance students' creative problem solving abilities. Thirty-four Grade 11 students from a school in Phuket province participated in the study, which was implemented across four learning units over 16 class periods. Data were collected through creative problem solving assessment instruments, interviews, teaching logs, activity worksheets, and project evaluations. Quantitative data analysis employed descriptive statistics (percentages, averages, standard deviations), while qualitative data analysis used inductive methods.Four effective best practices emerged: 1) field-based agricultural exploration using an "explore-think-schedule" approach through collaborative group work, 2) implementation of engineering design processes combined with 5W1H questioning techniques, 3) integration of STEM knowledge through short video media using a "stop-think-do" format, and 4) narrative-based assessment combined with "What if" feedback questioning. Students demonstrated improvement across all components, achieving an overall mean score of 2.52 out of 3.00 (84.00%). Students showed particular strengths in idea finding (2.62 points), acceptable solution finding (2.59-2.68 points), and problem finding (2.53-2.59 points). Areas requiring further development included fact finding (2.24-2.50 points) and solution finding (2.41-2.44 points). This research confirms that outdoor STEM education learning management in agricultural garden contexts can effectively enhance students' creative problem solving abilities