เกณฑ์และตัวชี้วัดการติดตามและประเมินการจัดการทรัพยากรป่าไม้อย่างยั่งยืน กรณีศึกษา ชุมชนที่ได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว

Criteria and indicators for monitoring and evaluation of sustainable forest resource management a case study of Green Globe Awarded Communities

Name: อรวรรณ บุญทัน

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ปร.ด. (การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน) 2566

Classification :.LCCS: SD657.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาการใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: การจัดการป่าไม้

ThaSH: ทรัพยากรป่าไม้ -- การจัดการ

ThaSH: ป่าชุมชน -- การจัดการ

Abstract: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์เกณฑ์และตัวชี้วัดการประเมินชุมชนที่ได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว 2) พัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดที่เหมาะสมในการติดตามและประเมินการจัดการทรัพยากรป่าไม้โดยชุมชนอย่างยั่งยืน และ 3) สังเคราะห์กระบวนการและกลไกในการนำเกณฑ์และตัวชี้วัดไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพ เก็บข้อมูลและพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดด้วยวิธีการวิจัยเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มจากกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการ ภาคประชาสังคม และประเมินศักยภาพการจัดการทรัพยากรป่าไม้จากการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงในชุมชนผู้ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าไม้ที่มีการใช้ประโยชน์ที่ดิน 3 ลักษณะ คือ พื้นที่สาธารณะประโยชน์ พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ และพื้นที่อนุรักษ์ รวมจำนวน 14 ชุมชน วิเคราะห์ข้อมูลตามกรอบแนวคิด Input-Process-Output และการตัดสินใจแบบหลายหลักเกณฑ์โดยกระบวนการวิเคราะห์ตามลำดับชั้น ผลจากการพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดการติดตามและประเมินการจัดการทรัพยากรป่าไม้โดยชุมชน ทำให้ได้องค์ประกอบของการประเมิน 4 หลักการ 9 เกณฑ์ 32 ตัวชี้วัด 76 ตัวบ่งชี้ โดยมีเกณฑ์การประเมิน คือ 1) ความหลากหลายทางชีวภาพ 2) ขอบเขตทรัพยากร 3) สุขภาวะป่าไม้ 4) การเข้าถึงและการแบ่งปัน 5) ผลผลิตจากป่า 6) ความมั่นคงทางอาหารและการเกษตร 7) การบริหารจัดการทางสังคมและชุมชน 8) นโยบาย กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และ 9) กลยุทธ์และแผนงานการอนุรักษ์ จากการประเมินศักยภาพในการจัดการทรัพยากรป่าไม้โดยชุมชน พบว่า กลไกในการนำเกณฑ์และตัวชี้วัดไปใช้ประโยชน์ ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ 1) การสร้างความเข้าใจถึงผลประโยชน์และความสำคัญของการติดตามและประเมินการจัดการทรัพยากรป่าไม้ด้วยตนเอง 2) การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการประเมินที่หลากหลาย และ 3) การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนเพื่อการจัดการทรัพยากรป่าไม้อย่างยั่งยืน This research is action research aimed at achieving the following objectives: 1) analyzing criteria and indicators for evaluating communities that have received Green Globe awards, 2) developing appropriate criteria and indicators for monitoring and evaluating sustainable management of forest resources by communities, and 3) synthesizing the process and mechanisms for effectively applying criteria and indicators. The data were collected and developed using documentary research methods, in-depth interviews, and group discussions involving experts, academics, and civil society. The potential of forest resource management was evaluated by selecting a purposive sample of forest resource user communities with 3 types of land use: public areas, national reserved forest areas, and protected areas, totaling 14 communities. Data were analyzed according to the conceptual framework of Input-ProcessOutput and multi-criteria analysis through hierarchical analysis processes. The results from the development of criteria and indicators for monitoring and evaluating forest resource management by communities led to the identification of evaluation components: 4 principles, 9 criteria, 32 indicators, and 76 verifiers. The evaluation criteria encompassed various aspects, including 1) biodiversity 2) resource extent 3) forest health 4) access and sharing 5) productivity from forests 6) food security 7) social and community management 8) related policies and regulations, and 9) conservation strategies plans. The mechanism for applying the criteria and indicators consists of 3 parts: 1) creating an understanding of the benefits and importance of monitoring and evaluating forest resource management; 2) establishing a participatory process for various assessments; and 3) enhancing

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: รัชนี โพธิแท่น

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: อนิศรา เพ็ญสุข ติ๊บแก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2566

Modified: 2569-06-23

Issued: 2569-06-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2566/orawan-boo-all.pdf

CallNumber: SD657.T35 .อ172

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	orawan-boo-all.pdf	4.28 MB

ใช้เวลา

0.041664 วินาที