ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพกลุ่มเจนเนอเรชันเอ็กซ์ และกลุ่มเจนเนอเรชันวาย ในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ สังกัดกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

Factors affecting quality of work life among generation x and y nurses in a tertiary hospital under Department of Medical Services, Ministry of Public Health

Name: นันทิยา วสุธาพิทักษ์

ThaSH: พยาบาล -- คุณภาพชีวิตการทำงาน -- ไทย

ThaSH: พฤติกรรมองค์การ

ThaSH: ความพอใจในการทำงาน

Abstract: ในปัจจุบันองค์กรสุขภาพมีพยาบาลวิชาชีพอย่างน้อยสองกลุ่มเจนเนอเรชันทำงานร่วมกัน ได้แก่ กลุ่มเจนเนอเรชันเอ็กซ์และกลุ่มเจนเนอเรชันวาย ซึ่งแต่ละกลุ่มเจนเนอเรชันมีทัศนคติ ความคาดหวัง และการรับรู้ในการทำงานแตกต่างกัน ซึ่งเป็นความท้าทายของการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรที่มีบุคลากรหลากหลายกลุ่มเจนเนอเรชันทำงานร่วมกัน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตการทำงานและวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ สังกัดกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข จำนวน 300 คน พยาบาลวิชาชีพกลุ่มเจนเนอเรชันเอ็กซ์ จำนวน 137 คน และกลุ่มเจนเนอเรชันวาย จำนวน 163 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ด้วยสถิติค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติค่าไค-สแคว์ (Chi-Square) และวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Peason’s Product Moment Correlation Coefficient) และการทำนายโดยใช้สถิติการถดถอยพหุแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple regression analysis) ผลการศึกษาพบว่า คุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพกลุ่มเจนเนอเรชันเอ็กซ์และกลุ่มเจนเนอเรชันวายอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 67.2 และ 61.3 (xˉ =189.31,S.D.=18.30, xˉ =188.31,S.D.=18.56) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพ ได้แก่ รายได้ (r=0.155,p−value<0.05) สิ่งแวดล้อมในการทำงาน (r=0.406,p−value<0.001) ความพึงพอใจในการทำงาน (r=0.567,p−value<0.001) และความผูกพันต่อองค์กร (r=0.404,p−value<0.001) ส่วนการปฏิบัติงานในวันหยุดสุดสัปดาห์/วันหยุดราชการ (r=−0.157,p−value<0.05) มีความสัมพันธ์เชิงลบกับคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพ โดยปัจจัยที่สามารถร่วมทำนายคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพได้แก่ ความพึงพอใจในการทำงาน ความผูกพันต่อองค์กร และสิ่งแวดล้อมในการทำงาน มีค่าสัมประสิทธิ์การทำนายเท่ากับ ร้อยละ 68.4 ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะสำหรับผู้กำหนดนโยบายในการส่งเสริมและปรับปรุงให้พยาบาลวิชาชีพมีคุณภาพชีวิตการทำงานที่ดี ด้วยการสร้างความพึงพอใจในการทำงาน ให้ความสำคัญกับบุคลากรในการเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร เกิดความผูกพันต่อองค์กรและบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมในการทำงาน ให้พยาบาลสามารถปฏิบัติงานได้ตามบทบาทและส่งเสริมการทำงานร่วมกันของพยาบาลวิชาชีพต่างเจนเนอเรชัน

Abstract: Currently, registered nurses (RNs), the largest group of the healthcare workforce, comprise two types of generations: Generation X and Y. Each generation holds a different set of values, expectations and perceptions of work. This not only creates challenges when managing a multi-generational workforce but also affects nurses’ perceptions of quality of work life (QWL). The objective of this cross-sectional study is to study the quality of work life (QWL) of two different generations of nurses working in a tertiary hospital under the department of medical services, Ministry of Public Health as well as factors related to QWL. The sample group was 300 registered nurses. Stratified random sampling was used for the selection of the sample, 137 Generation X registered nurses and 163 Generation Y registered nurses. Data was collected using a set of questionnaires. The relationship among personal factors, work environment factors, organizational commitment factors, job satisfaction factors, and quality of nursing work life were examined using chi-square test, Pearson’s product-moment correlation coefficient, and multiple regression analysis. This study showed that the quality of work life of Generation X and Y registered nurses was a high level, with 67.2% and 61.3% of nurses satisfied with their work life (Mean = 189.31, S.D.=18.30, Mean = 188.31, S.D. = 18.56), respectively. The factors significantly associated with quality of nursing work life were salary (r=0.155,p−value<0.05), positive work environment (r=0.406,p−value<0.001), job satisfaction (r=0.567,p−value<0.001), and organizational commitment (r=0.404,p−value<0.001). A negative significant relationship was found between work on weekend / holiday (r=−0.157,p−value<0.05) and quality of work life. Job satisfaction was found to be the best predictor of quality of work life (B = 4.24, 4.75, 3.38), Altogether with organizational commitment and work environment, they could explain 68.4% of variance in quality of work life. The results of the research provide information for nursing and health policymakers to develop policies to improve QWL. To improve quality of work life and support of multiple generations nurses, nursing managers need to consider the job satisfaction, create organizational commitment and work environment.

มหาวิทยาลัยมหิดล. หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: วันเพ็ญ แก้วปาน

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: สุรินธร กลัมพากร

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Name: จุฑาธิป ศีลบุตร

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Modified: 2569-06-17

Issued: 2569-06-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การพยาบาลอาชีวอนามัย

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	6036352.pdf	3.09 MB	13	2026-09-21 21:15:38

ใช้เวลา

0.271675 วินาที