การศึกษาเชิงวิเคราะห์วรรณกรรมกลอนสวดเรื่องสมุทรโคดม

An analytical study of a Klon Suat, Samudrakodom

Name: รัตนชัย ปรีชาพงศ์กิจ

Name: Rattanachai Preechapongkij

ThaSH: เพลงสวดพุทธศาสนา

ThaSH: สมุทรโคดม -- ประวัติและวิจารณ์

ThaSH: กลอนสวด

ThaSH: วรรณกรรมไทย (ภาคกลาง) -- ประวัติและวิจารณ์

ThaSH: เพลงสวดพุทธศาสนา -- ไทย (ภาคกลาง) -- ประวัติและวิจารณ์

ThaSH: วรรณกรรมพื้นบ้าน

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวรรณกรรมกลอนสวดเรื่องสมุทรโคดม จากสมุดไทยขาวของวัดสัมพันธวงศ์ จำนวน 3 เล่มสมุดไทย โดยอักษรที่ใช้ในการบันทึกเป็นอักษรไทยลักษณะของอักษรและอักขรวิธีที่คล้ายคลึงกับที่ใช้สมัยรัชกาลที่ 3 ต้นฉบับไม่มีการระบุชื่อผู้แต่งและปีที่แต่ง ผลการศึกษาทำให้ทราบว่า วรรณกรรมกลอนสวดเรื่องสมุทรโคดม เป็นวรรณกรรมที่แต่งเลียนแบบชาดก ใช้ในการสวดอ่านเพื่อความสนุกเพลิดเพลิน และสั่งสอนศีลธรรมไปในขณะเดียวกัน สมัยที่แต่งน่าจะตั้งแต่ช่วงปลายอยุธยาจนถึงสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ลักษณะคำประพันธ์ที่ใช้ ประกอบด้วยกาพย์ 5 ชนิด ได้แก่ กาพย์สุรางคนางค์ กาพย์ยานี กาพย์ฉบัง กาพย์ปฐมัง และคัมภีรา รวมทั้งหมด 2,043 บท โดยเนื้อหาของเรื่องเป็นการผจญภัยของตัวละครฝ่าฟันอุปสรรคต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นมาจากผลกรรมที่เคยกระทำไว้ ผู้แต่งเน้นความเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรม ซึ่งเป็นแก่นของเรื่องเพื่อให้ผู้ฟังเกิดความตระหนักในผลของกรรมและเกรงกลัวที่จะกระทำกรรมชั่ว ด้านวรรณศิลป์ในวรรณกรรมเรื่องสมุทรโคดมแสดงให้เห็นถึงความสามารถของผู้แต่งในการใช้ภาษาที่ถ่ายทอดผ่านคำที่เรียบง่ายแต่สื่อความหมายได้อย่างชัดเจน การสรรคำ การตัดคำ และการใช้คำสัมผัสต่าง ๆ ทั้งยังมีการใช้สำนวนโวหารและโวหารภาพพจน์เพื่อทำให้ผู้ที่ได้อ่านได้ฟังเกิดอารมณ์และความรู้สึกคล้อยตามจนทำให้เกิดรสวรรณคดีขึ้นในจิตใจ ด้านสังคมสะท้อนให้เห็นสภาพสังคมของผู้คน ทั้งในด้านความเชื่อ ค่านิยม ประเพณี ตลอดจนการดำเนินชีวิตในสังคมตามแบบอย่างชาวพุทธซึ่งมีพระพุทธศาสนาเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ และชี้นำทางในการประพฤติปฏิบัติตนเพื่อให้อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข นอกจากนี้ ผลการศึกษาทำให้ทราบอีกว่า วรรณกรรมเรื่องสมุทรโคดมมีอิทธิพลต่อวรรณกรรมเรื่องพระอภัยมณี ดังจะเห็นได้จากการกล่าวถึงชื่อของพระสมุทรโคดมและชื่อสถานที่ที่คล้ายคลึงกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความนิยมของวรรณกรรมเรื่องสมุทรโคดมได้อย่างชัดเจน

Abstract: The purpose of this thesis is a review of the literature of Klon Suat “Samudrakodom” from the three manuscripts of Samud Thai Khao at Samphanthawong Temple in which the Thai Alphabet was inscribed without the specification of auther and year. The forms and the orthography were all from the age of His Majesty King Nangklao or Rama III. The result of the study was that literature of Klon Suat “Samudrakodom” imitated the Jataka Stories (tales of the Lord Buddha’s former births) for chanting and reading for pleasure and to teach morality simultaneously. This literary work eas composed around the late Ayutthaya Period until the time of King Rama III of Rattanakosin. The verses were composed of five poems : Kaap Suraangkhanaang, Kaapyaanii, Kaap Chabang, Kaap Patamung and Kampeera. In total, there were 2,043 verses. The content described the adventures of characters who surmounted difficulties caused by their actions. The author’s theme focused on the law of karma, which was the essence of content with the objective of teaching the audience about the conseqences of sinful deeds. As for literary aesthetics, “Samudrakodom” reflected upon the competence of the author in compiling language by passing on knowledge using common vocabulary, suitable word selection, abbreviations and alliterations. Moreover, the literary style and figures of speech were in usage to give the audience emotions that followed the story line. As for social aspect, it showed the state of society in various areas, such as beliefs, values, traditions and livelihood as the capacity of Buddhist who believed in Buddhism deemed as the foundation of their souls. In addition, it instructed the path of life for behaving peacefully in the society. Furthermore, the result of this study expressed that the literature of Klon Suat “Samudrakodom” influenced the literary work of : Phra Aphaimanee”, which mentioned “Phra Samudrakodom” and used similar place names, which all clearly reflected upon the popularity of this literature

มหาวิทยาลัยศิลปากร. สำนักหอสมุดกลาง

Address: นครปฐม (Nakorn Prathom)

Email: wangthapralibrary@gmail.com

Name: กรรณิการ์ วิมลเกษม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2552

Modified: 2569-06-15

Issued: 2569-06-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: จารึกภาษาไทย

Grantor: มหาวิทยาลัยศิลปากร

©copyrights มหาวิทยาลัยศิลปากร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MA_Rattanachai_Preechapongkij.pdf	3.94 MB

ใช้เวลา

0.035934 วินาที