การประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขในการใช้ยากลุ่ม Direct Oral Anticoagulants เปรียบเทียบกับ Low Molecular Weight Heparin ในการรักษาผู้ป่วยมะเร็ง ที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ โรงพยาบาลราชวิถี

Health economic evaluation of direct oral anticoagulants compared with low molecular weight heparin for patient with Cancer-Associated Thrombosis (CAT) in Rajavithi Hospital

Name: ธัญญะรัตน์ ชัยวัฒนะโกวิท

ThaSH: มะเร็ง -- ผู้ป่วย -- การใช้ยา

ThaSH: หลอดเลือดดำ

ThaSH: การรักษาด้วยยา

Abstract: ภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่หลอดเลือดดำ (venous thromboembolism ; VTE) แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึกที่ขา (deep vein thrombosis ; DVT) ; และ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่บริเวณปอด (pulmonary embolism ; PE) ในผู้ป่วยโรคมะเร็งมีโอกาสเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่หลอดเลือดดำสูงกว่าผู้ป่วยที่ไม่มีโรคมะเร็งร่วมด้วยประมาณ 9 เท่า ภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่หลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคมะเร็ง (cancer-associated thrombosis ; CAT) เป็นภาวะแทรกซ้อนสำคัญที่ส่งผลต่อการเพิ่มอัตราการเจ็บป่วยและเสียชีวิต อีกทั้งส่งผลต่อค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข ยามาตรฐานในการรักษาคือยาต้านการแข็งตัวของเลือด ได้แก่ ยาฉีดเฮพารินน้ำหนักโมเลกุลต่ำ (low-molecular weight heparin ; LMWH) และ ยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดรับประทานกลุ่ม direct oral anticoagulants (direct oral anticoagulants ; DOACs) ได้แก่ ยา apixaban, ยา dabigatran, ยา edoxaban และ ยา rivaroxaban ปัจจุบันประเทศไทยการใช้ยาในกลุ่ม DOACs ยังไม่สามารถใช้ได้อย่างทั่วถึงในวงกว้าง ยากลุ่ม DOACs จัดเป็นกลุ่มยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติ (National List of Essential Medicines ; NLEM) ผู้ป่วยจะสามารถเข้าถึงยากลุ่ม DOACs ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายเฉพาะผู้ป่วยสิทธิสวัสดิการการรักษาพยาบาลของข้าราชการ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขในการใช้ยากลุ่ม DOACs เปรียบเทียบกับการใช้ยากลุ่ม LMWH ในข้อบ่งใช้รักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่หลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคมะเร็งทุกชนิดที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป วิเคราะห์จากฐานข้อมูลโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ ในประเทศไทย โดยการใช้แบบจำลองมาร์คอฟที่ประกอบด้วย 8 สถานะสุขภาพที่มีรอบเวลาการเปลี่ยนสถานะ 1 เดือน และวิเคราะห์ต้นทุนอรรถประโยชน์ ภายใต้มุมมองทางสังคม (societal perspective) กำหนดกรอบเวลาในการวิเคราะห์ต้นทุนอรรถประโยชน์ครอบคลุมช่วงเวลาตลอดชีพของผู้ป่วย (life-time horizon) และทำการปรับค่าของต้นทุนและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่แตกต่างกันให้เป็นมูลค่าปัจจุบัน โดยข้อมูลพารามิเตอร์ที่ใช้นำเข้าในแบบจำลองมาร์คอฟได้แก่ ข้อมูลประสิทธิผลของยากลุ่ม DOACs จากการทบทวนวรรณกรรมแบบร่ม (umbrella review) ข้อมูลต้นทุนจากฐานข้อมูลโรงพยาบาลราชวิถี (hospital database) ใช้อัตราลดสำหรับต้นทุนและผลลัพธ์เท่ากับร้อยละ 3 ต่อปี ที่ระดับความเต็มใจที่จะจ่ายของประเทศไทย ณ ปัจจุบัน 160,000 บาทต่อปีสุขภาวะ ผลการศึกษาพบว่าต้นทุนรวมตลอดชีพของการรักษาด้วยยา enoxaparin เท่ากับ 70,928 บาท ขณะที่ต้นทุนรวมตลอดชีพของยา apixaban, ยา dabigatran, ยา edoxaban และ ยา rivaroxaban เท่ากับ 26,323 บาท, 33,667บาท, 29,570 บาท และ 22,310 บาท ตามลำดับ ผลลัพธ์ด้านปีสุขภาวะพบว่ายา enoxaparin, ยา apixaban, ยา dabigatran, ยา edoxaban และ ยา rivaroxaban มีค่าปีสุขภาวะเท่ากับ 0.771, 0.775, 0.746, 0.759 และ 0.770 ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับยา enoxaparin พบว่ายา apixaban ให้ปีสุขภาวะเพิ่มขึ้น 0.004 ปี และมีต้นทุนลดลง 44,605 บาทการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่ายา apixaban มีแนวโน้มเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้ยังมีความไม่แน่นอนของข้อมูลนำเข้า และสมมติฐานบางส่วนที่อาจส่งผลต่อผลการศึกษาในภาพรวม ดังนั้นผู้กำหนดนโยบายควรพิจารณาความไม่แน่นอนดังกล่าวประกอบในการตัดสินใจเชิงนโยบายต่อผู้กำหนดนโยบายของโรงพยาบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการช่วยเป็นข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายให้การจัดสรรทรัพยากรที่มีจำกัดเกิดประสิทธิผลสูงสุด

Abstract: Venous thromboembolism (VTE) is an important global health concern associated with considerable morbidity and mortality. Despite established guidelines for VTE treatment, there is a gap between clinical recommendations and their implementation in practice because of limited accessibility, particularly in low- and middle-income countries and among patients with cancer. This study aimed to assess cost-effectiveness of direct oral anticoagulants (DOACs) on VTE in patients with cancer at a Thai university-affiliated tertiary care hospital. A cost-utility analysis using a Markov model was developed to estimate costs and quality adjusted life-years (QALYs) of DOACs and low-molecular-weight heparin (LWMH) in Thai patients with cancer aged over 60 years. The model with eight health states, including CAT on treatment, pulmonary embolism (PE), deep vein thrombosis (DVT), clinically relevant nonmajor bleeding (CRNMB), non-intracranial hemorrhage major bleeding (MB), intracranial hemorrhage (ICH), off treatment and any death was developed with a 1 month cycle length and used to estimate costs and health outcomes from a societal perspective with a lifetime horizon. The efficacy and safety of DOACs compared to LMWH were obtained from a network meta-analysis, while the costs were based on a Thai university hospital database. All costs and outcomes were discounted at 3%, and the Thai societal willingness-to-pay (WTP) threshold (160,000 THB per QALY gained) was applied. The incremental cost-effectiveness ratio (ICER) was calculated to compare costs and QALYs of the interventions. The total lifetime cost of LMWH was 70,928 THB ($2,163), while of apixaban, dabigatran, edoxaban, and rivaroxaban were 26,323 THB ($803), 33,667 THB ($1,027), 29,570 THB ($902), and 22,310 THB ($680), respectively. The QALYs for LMWH, apixaban, dabigatran, edoxaban, and rivaroxaban were 0.771, 0.775, 0.746, 0.759, and 0.770 QALYs, respectively. Compared to LMWH, apixaban provided 0.004 additional QALYs compared with LMWH with a decreased cost of 44,605 THB ($1,360), resulting in cost-saving. On the other hand, dabigatran, edoxaban, rivaroxaban were also associated with lower lifetime costs but reduced life-years and QALYs compared with LMWH. This study revealed that apixaban is likely to be the preferred option for treating patients with CAT. However, according to uncertainties around the input, policy decision making should take into account the uncertainties in the consideration.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: ปิยะเมธ ดิลกธรสกุล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2568

Modified: 2569-04-22

Issued: 2569-04-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การจัดการเภสัชกรรม

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	661031014.pdf	8.43 MB	4	2026-09-30 18:35:05

ใช้เวลา

0.340117 วินาที