การพัฒนาสารกำจัดวัชพืชจากอิมัลชันของสารลดแรงตึงผิวชีวภาพร่วมกับ ลิกนิน น้ำมันพืช และสารสกัดจากพืชที่มีฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธี

Development of bioherbicide from emulsion of biosurfactant, lignin, vegetable oils and extracts of allelopathic plants

Name: อนาวินต์ จันสว่าง

keyword: สารกำจัดวัชพืชชีวภาพ, สารลดแรงตึงผิวชีวภาพ, ไมโครอิมัลชัน, อัล ลีโลพาธี, วัชพืช

ThaSH: กำจัดวัชพืช

ThaSH: ชีวภาพ

ThaSH: ไมโครอิมัลซัน

ThaSH: วัชพืช

ThaSH: อัลลีโลพาธี

Abstract: งานวิจัยนี้มีเป้าหมายในการพัฒนาสารกำจัดวัชพืชชีวภาพจากอิมัลชันของสารลดแรงตึง ผิวชีวภาพร่วมกับ ลิกนิน น้ำมันพืช และสารสกัดจากพืชที่มีฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธี สารลดแรงตึงผิว ชีวภาพผลิตด้วยแบคทีเรีย Brevibacterium casei NK8 และใช้เปลือกทุเรียนเป็นสารตั้งต้น ภายใต้ สภาวะการหมักแบบอาหารแข็ง ส่วนสารสกัดจากพืชที่มีฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธีนั้นสกัดมาจากใบ มะม่วง พบว่าเมื่อมีการใช้ซ้ำของเปลือกทุเรียน ผลผลิตของสารลดแรงตึงผิวชีวภาพรวมถึงลิกนินที่ เป็นผลผลิตพลอยได้และจำนวนของแบคทีเรีย มีอัตราที่เพิ่มขึ้นอย่างสอดคล้องกัน โดยให้ค่าสูงสุด ที่ 55 mg/gds, 39 mg/gds, และ 1.E+11 CFU/gds ตามลำดับ ต่อมาพัฒนาสูตรของสารกำจัด วัชพืชชีวภาพโดยเริ่มจากศึกษาการเปลี่ยนวัฏภาค (Phase behavior study) โดยแปรผันชนิดของ น้ำมันพืชต่อการเกิดไมโครอิมัลชันชนิด Winsor Type I จากนั้นนำ DOE-RSM ชนิด BoxBehnken มาใช้ในการหาส่วนผสมที่เหมาะสม พบว่าอิมัลชันของน้ำมันมะพร้าวมีขนาดอนุภาค เท่ากับ 79.93 นาโนเมตร น้ำมันปาล์ม 69.41 นาโนเมตร และน้ำมันดอกทานตะวัน 66.20 นาโน เมตร โดยน้ำมันปาล์มให้อิมัลชันที่มีขนาดเล็กใกล้เคียงกับน้ำมันมะพร้าวแต่มีต้นทุนต่ำกว่า จึงนำมา ศึกษาชนิดของอิเล็กโตรไลท์ที่เหมาะสม พบว่าสูตรที่ใช้โซเดียมคลอไรด์ให้ขนาดของอิมัลชันใหญ่กว่า แอมโมเนียมซัลเฟต และสามารถลดมุมสัมผัสบนพื้นผิวของตีนตุ๊กแกได้ดีกว่า (16.5 องศา) แต่ แอมโมเนียมซัลเฟตสามารถลดมุมสัมผัสบนใบหญ้าปากควายได้ดีกว่า (72.1 องศา) ต่อมาศึกษาชนิด ของสารลดแรงตึงผิวผสมที่เหมาะสม พบว่าลอริลกลูโคไซด์ที่มีน้ำหนักโมเลกุลน้อยกว่าแซนแทนกัม ให้ขนาดของอิมัลชันน้อยกว่า เมื่อนำสูตรผสมมาทำการทดสอบ การฉีดพ่นบนวัชพืช จำนวน 2 ครั้ง พบว่าสูตร E2 ที่ประกอบด้วยสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ 0.3 %, ลิกนิน 0.2 %, แอมโมเนียมซัลเฟต 3 %, ลอริลกลูโคไซด์0.4 %, น้ำมันปาล์ม 0.3 %, และสารสกัดจากใบ มะม่วง 50 % สามารถยับยั้งตีนตุ๊กแกโดยมีค่าเป อร์เซนต์การยับยั้ง (Inhibition %) สูง ที่สุด 78% หลังจากฉีดพ่น 14 วัน และมีค่าเปอร์เซนต์การยับยั้งหญ้าปากควาย 28% เมื่อเทียบกับชุด ควบคุมที่เป็นน้ำ สูตรผสมนี้อิมัลชันมีขนาดเล็ก จึงสามารถซึมลงเนื้อเยื่อบริเวณใบพืชได้ดีทำลาย เนื้อเยื่อวัชพืช และยับยั้งการเจริญเติบโตของวัชพืช ดังนั้นสารกำจัดวัชพืชชีวภาพที่พัฒนาขึ้นใน งานวิจัยนี้ มีประสิทธิภาพสูงในการยับยั้งตีนตุ๊กแก อีกทั้งมีแนวโน้มในการยับยั้งหญ้าปากควายได้ และยังเป็นการนำของเหลือทิ้งทางการเกษตรมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด มีส่วนช่วยมลพิษจากการ กำจัดวัชพืชอย่างผิดวิธีอีกทั้งยังมีส่วนในการส่งเสริมระบบเกษตรแบบปลอดภัยอย่างยั่งยืน

มหาวิทยาลัยนเรศวร. สำนักหอสมุด

Address: พิษณุโลก

Email: library@nu.ac.th

Name: ณิชากร คอนดี

Role: ประธานที่ปรึกษา

Name: ุสุพรรณิกา อินต๊ะนนท

Role: กรรมการที่ปรึกษา

Created: 2569

Modified: 2569-03-14

Issued: 2569-03-14

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

Grantor: มหาวิทยาลัยนเรศวร

©copyrights มหาวิทยาลัยนเรศวร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	AnawinJunsawang.pdf	5.8 MB	12	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.038144 วินาที