แนวทางการส่งเสริมประเพณีกินดองบ้านก้างปลาให้เป็นทุนทางวัฒนธรรม เพื่อการเรียนรู้ทางสังคมศึกษาและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

Guidelines for I-San Marriage Tradition Ban Kang Pla Base on Cultural Capital for Social Studies Learning and Cultural Tourism

Name: วีระนุช แย้มยิ้ม

Name: ภัทร์ สาทสินธุ์

keyword: ประเพณีกินดอง

ThaSH: ประเพณี -- วัฒนธรรม

; ทุนทางวัฒนธรรม

; การเรียนรู้ทางสังคมศึกษา

; การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบพิธีกรรมของประเพณีกินดองไทเลย และ 2)ค้นหาแนวทางส่งเสริมประเพณีกินดองไทเลยให้เป็นทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการเรียนรู้ทางสังคมศึกษาและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยมีประชากรกลุ่มเป้าหมายในการวิจัยซึ่งได้มาจากการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง คือ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนครูสังคมศึกษาโรงเรียนในชุมชน ตัวแทนกลุ่มเยาวชนในชุมชน ตัวแทนหน่วยงานท้องถิ่น ตัวแทนคู่แต่งงานรุ่นปู่ย่าตายาย รุ่นพ่อแม่ และรุ่นปัจจุบัน มีเครื่องมือในการศึกษาคือการศึกษาจากเอกสาร (Documentary Research) แบบสนทนากลุ่มความคิด (Focus group discussion) และแบบสอบถามความคิดเห็น (Questionnaires) พบว่า 1) รูปแบบพิธีกรรมของประเพณีกินดองไทเลยบ้านก้างปลา ผลการศึกษาปรากฏว่า คำว่ากินดอง ตามภาษาไทเลย จึงหมายถึง พิธีสร้างความสัมพันธ์กัน หรือตามประเพณีท้องถิ่นไทเลย พิธีกินดอง จึงหมายถึง พิธีแต่งงาน การกินดองคือวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่นที่ในแต่ละชุมชนอาจมีรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป โดยการกินดองไทเลยบ้านก้างปลามีขั้นตอนหลัก อยู่ 4 ขั้นตอน นั้นคือ การสู่ขอ การหาฤกษ์ยาม การแต่งกาย และการกินดอง ส่วนปัจจัยที่ส่งเสริมการดำรงอยู่และการเปลี่ยนแปลงของประเพณีกินดองไทเลยบ้านก้างปลา ผลการศึกษาปรากฏว่า การกินดองของชาวไทเลยบ้านก้างปลาจะเปลี่ยนแปลงไปอันเนื่องมาจากการรับรู้ การศึกษาหาข้อมูล การเลียบแบบจากปัจจัยภายนอกนั้นคือ สื่อออนไลน์ สื่อโซเชียลมีเดีย (Social Media) ไม่ว่าจะเป็นวิทยุโทรทัศน์ ยูทูป อินสตราแกรม เฟสบุ๊ก (YOUTUBE, INSTRAGRAM, FACEBOOK) เป็นต้น หรือจะเป็นกลุ่มดารา นักร้อง กลุ่มคนดังทางสังคมที่มีผลต่อมโนทัศน์มีอิทธิพลทางความคิดของกลุ่มหนุ่มสาวในระดับมากที่สุด ส่วนปัจจัยภายในที่มีผลต่อการดำรงอยู่และการเปลี่ยนแปลงของประเพณีกินดองคือระดับการศึกษา เศรษฐกิจครัวเรือน และค่านิยมของครอบครัว อันเนื่องมาจากมีอิทธิพลในการตัดสินใจในระดับมากต่อการออกแบบพิธีกรรมแต่งงานของกลุ่มหนุ่มสาว 2) การค้นหาแนวทางส่งเสริมประเพณีกินดองไทเลยบ้านก้างปลาให้เป็นทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการเรียนรู้ทางสังคมศึกษาและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ผลการศึกษาปรากฏว่า แนวทางการฟื้นฟูวัฒนธรรมการกินดองของชาวไทเลยเพื่อการเรียนรู้อย่างยั่งยืนประกอบไปด้วย 3 แนวทางคือ (1)หน่วยงานท้องถิ่น ควรให้ความสำคัญในด้านการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นในบริบทโลกสมัยใหม/และรณรงค์ให้คู่/รักรุ่นใหม่ให้ความสำคัญและสนใจเลือกการแต่งงานแบบกินดองดั้งเดิม (2) ชุมชน ควรจัดสร้างศูนย์เรียนรู้การกินดองไทเลยแบบดั้งเดิมที่ประกอบไปด้วยการสอนการจัดการกินดอง การฝึกสอนการจัดทำองค์ประกอบของขันหมาก และการอธิบายความหมายที่ซ่อนอยู่ในองค์ประกอบนั้นๆ (3) โรงเรียน จัดทำหลักสูตรท้องถิ่น โดยใช้มโนทัศน์การศึกษาในเรื่องของการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน โดยมีผลการประเมินความพึงพอใจของการเผยแพร่สื่อประเพณีกินดองไทเลยบ้านดังนี้ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเผยแพร่สื่อการเรียนรู้กินดองไทเลยบ้านก้างปลา โดยภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.85) เมื่อพิจารณาเป็นด้านพบว่า ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด โดยประเด็นที่มีความพึงพอใจจำนวนมากที่สุด คือ ด้านการจัดกิจกรรม ( = 4.88) เมื่อพิจารณาเป็นประเด็นพบว่า รูปแบบของการจัดกิจกรรมมีความเหมาะสม และระยะเวลาของการจัดกิจกรรมมีความเหมาะสม ( = 4.90)

มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ. ศูนย์วิทยบริการ.

Address: เลย

Email: library@lru.ac.th

Created: 2564

Modified: 2569-02-20

Issued: 2569-02-20

งานวิจัย/Research report

application/pdf

CallNumber: วจ390 ว845น 2564

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	70080.pdf	5.71 MB	14	2026-08-10 18:07:47

ใช้เวลา

0.030045 วินาที