ผลของการนวดเต้านมด้วยวิธีมาร์เม็ทต่อระยะเวลาการเริ่มไหลของน้ำนม และปริมาณน้ำนมในมารดาหลังผ่าตัดคลอด

Effects of the marmet technique breast massage on onset of breast milk secretion and milk volume in mothers after cesarean section

Name: เนติพร นามษร

ThaSH: การให้นม

ThaSH: น้ำนมคน

ThaSH: การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

ThaSH: น้ำนม -- วิจัย

Abstract: มารดาหลังผ่าตัดคลอดมักเริ่มให้นมบุตรล่าช้า ทำให้เต้านมไม่ได้รับการกระตุ้นในระยะแรกหลังผ่าตัดคลอด ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญของกระบวนการสร้างและหลั่งน้ำนมระยะที่ 2 ส่งผลให้น้ำนมมาช้าและมีปริมาณน้อยกว่าปกติ ดังนั้นจึงควรส่งเสริมให้มารดาหลังผ่าตัดคลอดกระตุ้นเต้านมโดยการนวดเต้านมตามหลักสรีรวิทยาการผลิตน้ำนม ตั้งแต่ระยะแรกหลังผ่าตัดคลอด การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบระยะเวลาการเริ่มไหลของน้ำนม และปริมาณน้ำนมเฉลี่ย 4 วันหลังคลอดของมารดาหลังผ่าตัดคลอด กลุ่มตัวอย่าง คือ มารดาหลังผ่าตัดคลอด จำนวน 74 ราย ที่เข้ารับบริการที่หอผู้ป่วยสูติกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2568 สุ่มกลุ่มตัวอย่างเข้ากลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง ได้กลุ่มทดลอง 37 ราย และกลุ่มควบคุม 37 ราย เครื่องมือดำเนินการวิจัย ได้แก่ แผนการสอนนวดเต้านมด้วยมาร์เม็ทและวีดีทัศน์การนวดเต้านมด้วยวิธีมาร์เม็ท ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบบันทึกระยะเวลาการเริ่มไหลของน้ำนมและปริมาณน้ำนมที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น และเครื่องมือในการตวงปริมาณน้ำนม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติทดสอบฟิชเชอร์ สถิติทดสอบแมนวิทนีย์ยู และสถิติทดสอบทีอิสระ ผลการศึกษาพบว่า มารดาหลังผ่าตัดคลอดกลุ่มที่นวดเต้านมแบบมาร์เม็ท มีการเริ่มไหลของน้ำนม (median=17.85 ชั่วโมง, IOR=19.99) เร็วกว่ามารดากลุ่มที่นวดเต้านมแบบดั้งเดิม (median=28.25 ชั่วโมง, IOR=21.40) และมารดากลุ่มที่นวดเต้านมแบบมาร์เม็ท มีปริมาณน้ำนมเฉลี่ย 4 วันหลังผ่าตัดคลอด (median=166.15 มิลลิลิตร, IOR=146.10) มากกว่ามารดากลุ่มที่นวดเต้านมแบบดั้งเดิม (median=107.90 มิลลิลิตร, IOR=127.73) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการนวดเต้านมแบบมาร์เม็ทในมารดาหลังผ่าตัดคลอดช่วยกระตุ้นกระบวนการสร้างและการหลั่งน้ำนมในระยะแรกหลังผ่าตัดคลอด ทำให้ระยะเวลาการเริ่มไหลของน้ำนมเร็วขึ้นและมีปริมาณเพิ่มขึ้น ดังนั้นจึงควรส่งเสริมให้มีการนำวิธีนวดเต้านมแบบมาร์เม็ทไปใช้ในการกระตุ้นการสร้างน้ำนมและการหลั่งน้ำนมในระยะแรกหลังผ่าตัดคลอด

Abstract: Mothers after cesarean section often delay the initiation of breastfeeding, resulting in inadequate breast stimulation during the early postpartum period, which is a crucial time for lacto genesis II. This leads to a delayed onset of milk secretion and reduced milk volume. Therefore, mothers should be encouraged to stimulate the breasts by performing breast massage according to the physiology of lactation during the early stages after a cesarean section. This study was a randomized controlled trial (RCT) aiming to compare the onset of milk secretion and the average milk volume for four days postpartum among this population. The sample consisted of 74 mothers admitted to the Obstetrics Ward at Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital between October 2024 and April 2025. The participants were randomly assigned into an experimental group (n = 37) or a control group (n = 37). The instruments in this study consisted of the Marmet breast massage teaching plan and a video demonstrating the Marmet breast massage technique; and the data collection instruments, including a personal data record form, the milk secretion onset and breast milk volume recording form developed by the researcher, and breast milk measurement tools. Data were analyzed using Fisher’s exact test, the Mann-Whitney U test, and independent t-test. The results showed that participant in the Marmet massage group had a significantly earlier onset time of breast milk secretion flow (median = 17.85 hours, IOR = 19.99) than those in the traditional massage group (median = 28.25 hours, IOR = 21.40). Furthermore, mothers in the Marmet group had a significantly higher median breast milk volume for four days (median = 166.15 ml, IOR = 146.10) than those in the traditional massage group (median = 107.90 ml, IOR = 127.73) (p< .001). These findings indicate that the Marmet breast massage in mothers after cesarean section can stimulate the process of milk production in the early postpartum period, resulting in earlier onset of milk secretion and increased milk volume. Therefore, the Marmet breast massage technique should be promoted as a method to stimulate milk production and secretion during the early postpartum period.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: ปิยะภรณ์ ประสิทธิ์วัฒนเสรี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ปิยะนุช ชูโต

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2568

Modified: 2568-10-28

Issued: 2568-10-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การผดุงครรภ์

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	651231138.pdf	3.96 MB	2	2026-01-07 15:04:15

ใช้เวลา

0.02551 วินาที