การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนรายวิชาที่สถานศึกษาพัฒนาเพิ่มเติมตามความต้องการของสถานประกอบการ หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ระบบทวิภาคี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

The development of an instructional management model for courses enhanced by educational institutions in response to enterprise needs under the diploma dual the office of the vocational education commission

Name: ธราเชฎฐ์ สุคนธ์

keyword: วงจรเดมมิง

ThaSH: กิจกรรมการเรียนการสอน -- การจัดการ

; ระบบทวิภาคี

ThaSH: อาชีวศึกษา -- หลักสูตร -- โปรแกรมกิจกรรม

ThaSH: การศึกษาทางวิชาชีพ -- หลักสูตร -- โปรแกรมกิจกรรม

ThaSH: การวางแผนหลักสูตร

ThaSH: สถานประกอบการ -- การประเมินความต้องการจำเป็น

ThaSH: สื่อการสอน

ThaSH: การเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง

Abstract: วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนารูปแบบการบริหาร จัดการเรียนการสอนรายวิชาที่สถานศึกษาพัฒนาเพิ่มเติมตามความต้องการของสถานประกอบการ หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ระบบทวิภาคี สังกัดสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา 2) พัฒนาและประเมินความเหมาะสมรูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ 3) ทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ 4) ติดตามผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ กลุ่มประชากร คือ ผู้บริหารสถานศึกษาหรือครูผู้สอนรายวิชา ครูฝึกในสถานประกอบการ ผู้เรียนรายวิชาทวิภาคี หลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ระบบทวิภาคี ในสถานศึกษาภาครัฐที่มีการจัดการเรียนการสอนสาขาวิชาเทคนิคเครื่องกล สาขางานเทคนิคยานยนต์ จํานวน 327 สถานศึกษา คัดเลือก กลุ่มตัวอย่างโดยกําหนดตัวอย่างขั้นต่ำตามตารางสําเร็จรูปของ Krejcie and Morgan ทําให้ได้กลุ่ม ตัวอย่าง จํานวน 181 สถานศึกษา โดยการเลือกแบบเจาะจง จํานวน 3 กลุ่ม กลุ่มละ 1 คน เครื่องมือ ที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ 1) แบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนารูปแบบ การบริหารจัดการเรียนการสอนฯ 2) แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ 3) ชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเอง และ 4) แบบประเมินความพึงพอใจของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนรายวิชาที่สถานศึกษาพัฒนาเพิ่มเติมตามความต้องการของสถาน ประกอบการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และค่าดัชนีประสิทธิผล (E.I.) ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยลําดับของสภาพปัจจุบันและความต้องการจากมากไปน้อยคือ ด้านการวัด และประเมินผลการฝึกอาชีพรายวิชาฯ ด้านการจัดการเรียนการสอนฯ กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเลือก ด้านการจัดทําแผนการฝึกอาชีพรายวิชาฯ และด้านศูนย์การเรียนการสอนรายวิชาฯ ที่จัดตั้งภายในสถานศึกษาซึ่งทุกด้านมีความสําคัญระดับมาก 2) ผลการพัฒนาและประเมินความเหมาะสมรูปแบบจัดการเรียนการสอนฯ จากการนําผลที่ได้การศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ การวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบได้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนรายวิชาฯ ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ 13 ขั้นตอน ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1) การวางแผน (P : Plan) ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ (1) การคัดเลือกสถานประกอบการ (2) การแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตรฯ (3) การพัฒนาหลักสูตรรายวิชาฯ (4) จัดทําชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเององค์ประกอบที่ 2) การปฏิบัติ (D : Do) ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ (5) จัดประชุมครูฝึกในสถานประกอบการและครูประจํารายวิชาในการใช้คู่มือ (6) จัดส่งนักศึกษาไปฝึกปฏิบัติงานรายวิชาที่สถานศึกษาพัฒนา เพิ่มเติมตามความต้องการของสถานประกอบการในสถานประกอบการ (7) ตรวจสอบและติดตามการฝึกปฏิบัติงานในสถานประกอบการ องค์ประกอบที่ 3) การตรวจสอบ (C : Check) ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน คือ (8) วัดและประเมินผลการฝึกปฏิบัติงานฯ (9) จัดทําตารางข้อมูลผลการฝึกปฏิบัติงานรายวิชาฯ (10) จัดทําปฏิทินการใช้ชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเองฯ (11) จัดสอบวัดและประเมินผลการฝึกปฏิบัติงานจากการใช้ชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเองเพิ่มเติมของนักศึกษา (12) จัดสอบวัดและประเมินผลภาคทฤษฎีฯ และองค์ประกอบที่ 4) การปรับปรุง (A : Action) ประกอบด้วย 1 ขั้นตอน คือ (13) รวบรวมผลการประเมินการฝึกปฏิบัติงานฯ และจากการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาหลักสูตรฯ โดยผู้เชี่ยวชาญ จํานวน 11 ท่าน พบว่า มีความเหมาะสมของรูปแบบภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ โดยนําชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเองไปทดลองใช้กับผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ระบบทวิภาคี สาขาวิชาเทคนิคเครื่องกลที่วิทยาลัยเทคนิคดอนเมือง โดยดําเนินการตามขั้นตอนของรูปแบบทั้งหมด 13 ขั้นตอน ผลการทดลองใช้ชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเองกับกลุ่มทดลอง จํานวน 10 คน พบว่า ผลสัมฤทธิ์ของชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเองด้านทฤษฎี มีค่าดัชนีประสิทธิผล (E.I.) เท่ากับ 0.85 และ ผลสัมฤทธิ์ของคะแนนเฉลี่ยด้านปฏิบัติมีค่าร้อยละ 91.79 4) ผลการติดตามการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนฯ จากการเรียนด้วยชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติงานด้วยตนเอง พบว่า ผู้เรียนมีความรู้ด้านทฤษฎีโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น ร้อยละ 85 และมีทักษะเฉลี่ยร้อยละ 91.79 ความครบถ้วนสมบูรณ์ของการฝึกด้วยชุดโมดูลการฝึกปฏิบัติด้วยตนเองเทียบกับจํานวนงานที่ต้องฝึกตามรายวิชาได้ครบถ้วน ร้อยละ 100 และผลความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนรายวิชาที่สถานศึกษาพัฒนาเพิ่มเติมตามความต้องการของสถานประกอบการ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลกับครูฝึกในสถานประกอบการ จํานวน 5 คน และครูประจํารายวิชา จํานวน 1 คน รวมจํานวน 6 คน พบว่า มีระดับความพึงพอใจมากที่สุด และผู้เรียนจํานวน 10 คน พบว่า มีระดับความพึงพอใจมากที่สุด

Abstract: This research was conducted with the following objectives : 1) to examine the current conditions and need the development of a learning center to manage instructional models for courses enhanced by educational institutions in response to the needs of enterprises, under the Dual Vocational Education System in Diploma level under the Office of the Vocational Education Commission. 2) to develop and assess the appropriateness of the learning center 3) to implement the learning center 4) to monitor the outcomes following its implementation. The study was carried out with a population consisting of school administrators or course instructors, enterprise-based trainers, and students enrolled in the dual vocational education program in Mechanical Technology, specifically Automotive Technology, from 327 public vocational institutions. The sample was selected using purposive sampling based on Krejcie and Morgan’s sample size determination table, resulting in 181 institutions. One participant from each of the three groups was purposively selected. The following instruments were used for data collection 1) a questionnaire on the current conditions and developmental needs of the learning center management model; 2) an evaluation form for assessing the appropriateness of the learning center; 3) a set of self-directed training modules; and 4) a satisfaction questionnaire regarding the learning center management model for institution-developed courses aligned with enterprise demands. The data were analyzed using mean, standard deviation, percentage, and the Effectiveness Index (E.I.). The findings of this study revealed the following: 1) The overall current conditions and needs for developing an instructional management model were rated at a high level. The most critical aspects, ranked in descending order, were: assessment and evaluation of vocational training performance, instructional management for elective vocational competencies, development of vocational training plans, and the establishment of instructional centers within institutions all of which were rated as highly important. 2) The instructional management center model developed through the synthesis of current condition analysis, needs assessment, and review of related literature and research consisted of four components and thirteen steps. The components were : 1) Planning (P : Plan) : comprising four steps (1) selection of enterprises, (2) appointment of a curriculum development committee, (3) development of subject-specific curricula,(4) creation of self-instructional training modules. 2) Implementation (D : Do) : comprising three steps (5) organizing orientation meetings for enterprise trainers and course instructors, (6) assigning students to enterprise-based training aligned with enterprise needs, (7) supervision and monitoring of the training process. 3) Evaluation (C : Check) comprising five steps (8) assessment of training performance (9) compilation of performance data, (10) development of a training module schedule, (11) administration of practical assessments using the modules, (12) theoretical examinations 4) Improvement (A: Action): comprising one step (13) analysis and synthesis of evaluation data from training assessments. The model was reviewed by eleven experts and rated as highly appropriate. 3) The instructional management model was implemented using self-instructional training modules with ten students in Diploma Program (Dual Vocational Education) in Mechanical Technology at Donmueang Technical College. The implementation followed all thirteen steps. The implementation of the self-instructional training modules was conducted with an experimental group consisting of 10 participants. Effectiveness index (E.I.) of 0.85, while the average score for practical performance was 91.79%. 4) The follow-up evaluation showed that students' average theoretical knowledge increased by 85%, and their average practical skills reached 91.79%. The completeness of the training using the self-instructional modules corresponded to 100% of the required tasks specified in the course. Satisfaction with the instructional management model adapted by institutions to meet enterprise needs was found to be at the highest level among six participants (five enterprise trainers and one subject instructor), as well as among the ten student participants.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: พิสิฐ เมธาภัทร

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : pisit.m@fte.kmutnb.ac.th

Name: ไพโรจน์ สถิรยากร

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : pairote.s@fte.kmutnb.ac.th

Created: 2567

Modified: 2568-09-04

Issued: 2568-09-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: บริหารอาชีวะและเทคนิคศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B17713614.pdf	8.11 MB	70	2026-11-03 00:18:54

ใช้เวลา

0.027726 วินาที