การปลูกฝังความรู้และคุณธรรมทางพระพุทธศาสนาของนักเรียนชั้นประถมศึกษา:ศึกษาเฉพาะกรณี กลุ่มโรงเรียนประถมศึกษา ชั้นปีที่ 5-6 อ.บางกรวย จ.นนทบุรี

Name: ศกวรรณ ทัพภะพยัคฆ์

keyword: การปลูกฝังความรู้

; พุทธศาสนา

; นักเรียนชั้นประถมศึกษา

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์สำคัญที่จะศึกษาวิเคราะห์ ความรู้ ความเข้าใจ เรื่องสถาบันและคุณธรรมทางพระพุทธศาสนา โดยการศึกษานี้แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนแรก เป็นการวิจัยเอกสาร โดยศึกษาจาก คัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา หนังสือ เอกสารวิชาการ งานวิจัย บทความ และอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับความรู้และคุณธรรม หลักธรรมที่เหมาะสมกับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5-6 โดยงานวิจัยนี้ศึกษาฉพาะกรณี กลุ่มโรงเรียน อ.บางกรวย ซึ่งมีอยู่ 6 โรงเรียน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มโรงเรียนขนาดเล็กประกอบด้วย โรงเรียนวัดสำโรง และโรงเรียนวัดสัก กลุ่มโรงเรียนขนาดกลาง ประกอบด้วย โรงเรียนวัดลุ่มและโรงเรียนวัดเชิงกระบือ และกลุ่มโรงเรียนขนาดใหญ่ประกอบด้วย โรงเรียนวัดชลอและโรงเรือนวัดจันทร์ สำหรับส่วนที่สองนั้นเป็นการศึกษา ทั้งเชิงปริมาณโดยศึกษางาแบบสอบถาม ความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ศึกษาจากทัศนคติของนักเรียนและการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่5-6 จากการศึกษาวิจัยพบว่า พระพุทธศาสนานั้นเป็นรากฐานของความรู้และคุณธรรมที่สำคัญและสามารถปรับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาให้เข้าได้กับทุกสมัย หลักธรรมที่เหมาะสมกับนักเรียนชั้นประถมศึกบาปีที่ 5-6 มึ ดังนี้คือ ความรู้ในพระรัดนตรัย การรู้จักพระพุทธเจ้า พระธรรมที่นำมาสั่งสอนและพระสงฆ์ผู้สืบทอดคำสั่งสอนนั้น หลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีล สมาธิและปัญญา, หลักโอวาท 3 ได้แก่ 1) การไม่ทำความชั่วทั้งปวง โดยการรักษาเบญจศีล และละอบายมุข4 2) ทำความดีให้ถึงพร้อม โดยดำเนินตามคำสอนตามหลักเบญจธรรม,บุญกิริยาวัตถุ 3, ละอคติ 4. เจริญอิทธิบาท 4. รู้จักหน้าที่ตามหลักทิศ 6,มงคล 38 ประการและ 3) การทำงจิตใจให้สะอาคบริสุทธิ์ หลักความรู้และคุณธรรมพื้นฐานเหล่านี้ ควรปลูกฝังให้เกิดขึ้นเป็นนิสัยแก่นักเรียน เพื่อจะได้พัฒนาเป็นผู้ใหญ่ที่มีความรู้คู่คุณธรรม สำหรับการวิจัยภาคสนาม โดยการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม โดยผู้วิจัยร่วมสังเกตการณ์ พบว่า สถานภาพของนักเรียน ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย(ร้อยละ 51.87) ส่วนใหญ่เป็นนักเรียนขั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (ร้อยตะ 52.24) อายุส่วนมาก 11 ปี (ร้อยละ 48.13) ทุกคนนับถือศาสนาพุทธ ส่วนใหญ่เคยปฏิบัติธรรม (ร้อยละ 92.48) อาศัยอยู่กับพ่อแม่ (ร้อยละ 74.35) นักรียนมีความประสงค์ เรียนวิชาพระพุทธศาสนา (ร้อยละ 71.47) และต้องการให้มีพระภิกษุ สามเณรไป(ร้อยละ76.78) สำหรับผลการวิเศราะห์ สามารถสรุปและอภิปรายได้ตามวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) ความรู้ ความเข้าใจ เรื่องสถาบันและคุณธรรมทางพระพุทธศาสนา พบว่านักเรียนกลุ่มโรงเรียนบางกรวยนี้ มีความรู้และความเข้าใจใด้ดีไกล้เคียงกันมาก ส่วนมากสนใจในวัดที่ใหญ่โต สวยงามและสะอาด ต่างเข้าใจในคำว่า "พระพุทธเจ้า" "ธรรมะ" "ศีล 5" เป็นอย่างดี ส่วนเรื่อง "ทิศ 9. " พระไตรปิฎก"เละอริยสัจ 4 " มีความรู้ความเข้าใจ ปานกลาง นักเรียนเห็นว่าการปฏิบัติธรรมจะช่วยให้จิตใจสงบ มีสมาธิดี และเห็นว่าการค้ายาเสพติดและค้าประเวณีเป็นเรื่องผิดหลักธรรมะ 2) การนำคุณธรรมไปใช้ในชีวิตประจำวันของนักเรียน พบว่านักเรียนมีการนำคุณธรรมที่ได้ศึกษาเล่าเรียนในโรงเรียนไปใช้ในชีวิตประจำวันใกล้เคียงกันมาก เช่นการทำบุญใส่บาตร การนั่งสมาธิ การมีเมตตาต่อสุนัขขี้เรื้อนในวัด การต้องการเรียนวิชาพระพุทธศาสนาและการปฏิบัติ ธรรมทั้ง สมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน ซึ่งเป็นแนวทางการดำเนินตามหลักกุศลกรรมบถและไตรสิกขาคือ ศีล สมาธิและปัญญา

Abstract: The main objective of this research is to study the Buddhist Institute; the moral knowledge and understanding and take morality suitable for application to class 5-6 primary school students; consisting of 2 sections. The first one concemed with the content analysis of Tipitaka(The three baskets of the Buddha's teaching); texts and prevoius rescaches and the article (in the press) and the other one concerned with the morality and Dhamma(Law of the Buddhist brotherhood); suitable for class 5-6 of primary schools. A case study in class 5-6 of primary school in Ampure Bangkru-ai is classified into 3 groups; namely primary schools of Wat sumrong and Wat suk as the samples of small school size; Wat lum and Wat chengkabuc as ones of the medium and Wat chalaw and Wat chan in the group of large sized for the second scction of this job; quantitative methods are used for analysis of data from the questionnaire about knowledge and morality for application to class 5-6 primary school students : Findings were as follows: Then the quantitative method in used for an analytical study by selecting an important knowledge and morality suitable for application to class 5-6 primary school students. By the result of content analysis; it is found that Buddhism is a vital fundamental of knowledge and morality. The doctrines of the Buddha can be adopted for all boys and girls in all time. The doctrines of the Buddha suitable in 5-6 class of primary schools are : (1) Rattanattaya(the triple gems; three jewels) knowledge about the Buddha (the Enlightened One); the Dhamma(the doctrine) and the Sangha( the disciples). (2) Tisikkha(the threefold training) being composed of morality concentration and wisdom. (3) Three Buddha-ovada(the three admonitions or exhortations of the Buddha) namcly. 3.1) not to do any evil by practising Panca-Sila(the five precepts);ceasing and leaving Apayamukha(the cause of ruin). 3.2) to do good as to cultivate good altogether by Panca-Dhamma(the five ennobling morality) and Punha-kiriya-vatthu(The base of meritorious action); to leave 4 Agati (The wrong cause of behaviour); Iddhipada(The path of accomplishment); doing duties in accordance with the Six Disa and thirty-eight Mangala(The blessing) and 3.3) to purify the mind. This fundamental vitues should be adapted and adoped for the students in both theory and practice for helping them to be aduts full of knowledge along side marality. The second section is the field work; which is carried out using the questionnaire techniques and reseacher co- observer. For a student status; it has mostly showed that male is more than female(51.87%); most of them in class 6 of primary school(51.24%) and I I years old. Everybody is a Buddhist and used to Concentration practice(92.48%); living with father and mother(74.35%) .The students want to learn Buddhism(71.47%) and want monks and novices to teach them Dhamma(76.78%). For the students' attitute towards knowledge and morality in Buddhism, they have scen that morality is suitable for application to class 5-6 primary school students. This can be distributed into two objectives as follows : (1) Knowledge and understanding in the Buddhist Institute and morality in Thailand are mostly not different; most of them like temple which are large; clean;beautiful and having atmosphere or environment for touring and temple have never troubled them.The students understand the terms "Buddha"; " Dhamma"; "5-Silas" well. "6-Disas"; "Tipitaka" and "4- Ariyasaccas" They have the middle knowledge and understanding. For the attitude to the concentration practicc; They have answered that it will help then by making their mind peaceful; as well as narcotic and drug selling is wrong doing. (2) Morality principle suitable for application to class 5-6 primary school students are mostly not different; most of the students want to profess in Buddhist subjects in school and want to be Buddhists for ever regarding the monks and the novices behaviour; the students have surely expressed ideas that nowadays the monks and novices have good behaviour in the way as prescribed by the Buddha. The students answered that the Buddhist concentration practice is necessary; because it makes the mind clam down and they want to profess Buddhism as their refuges for ever. Whenever the students get trouble of mind; the Dhamma will help them by making their mind peaceful.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาเทียบ สิริญาโณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: วีระ วงศ์สรรค์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สนิท ศรีสำแดง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2546

Modified: 2568-09-03

Issued: 2568-09-03

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ศกวรรณ ทัพภะพยัคฆ์.pdf	16.33 MB

ใช้เวลา

0.037599 วินาที