การศึกษาเชิงวิเคราะห์อุจเฉททิฏฐิในพระพุทธศาสนาเถรวาท ศึกษาเฉพาะกรณีที่ปรากฏในวรรณคดีไทย

Name: วนิดา เศาภายน

keyword: การศึกษาเชิงวิเคราะห์

; อุจเฉททิฏฐิ

; วรรณคดีไทย

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้ มีจุดหมายเพื่อจะศึกษาถึงแนวคิดเรื่องอุจเฉททิฏฐิที่ปรากฏ ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท กรณีตัวอย่างบุคคลผู้เป็นอุจเฉททิฏฐิในสมัยพุทธกาล และแนวความคิดของนักปรัชญาตะวันตก รวมไปถึงอุจเฉททิฏฐิของตัวละครในวรรณคดี ไทย ตลอดจนทัศนะเกี่ยวกับการตายแล้วไม่สูญในพระพุทธศาสนาการวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร(Documentary Research) โดยผูู้วิจัยได้ แบ่งการศึกษาออกเป็น 5 บทและในแต่ละบทมีเนื้อหาหลัก ดังนี้ บทที่ 1 บทนํา บทที่ 2 ศึกษาแนวคิดเร ื่ องอุจเฉททิฏฐิที่ปรากฏในคัมภีร์ พระพุทธศาสนาเถร วาทและพ ื้นฐานวรรณกรรมไทยในแง่ความหมาย ประเภทและบ่อเกิด วรรณคดีไทย บทที่ 3 ศึกษากรณีตัวอย่างอุจเฉททิฏฐิที่ปรากฎในวรรณคดีไทยเรื่อง ขุนช้าง ขุนแผนและพระอภัยมณี บทที่ 4 ศึกษาทัศนะเกี่ยวกับการตายแล้วไม่สูญในพระพุทธศาสนาเถรวาท ทัศนะเรื่องการตายแล้วเกิดใหม่ของพระพรหมโมลี (วิลาศ โร), พระเทพสิงหบุราจารย์(จรัล •ฐิตธมฺโม), อาจารย์พร รัตนสุวรรณ ในประเด็นดังกล่าว ตลอดทั้ง แนวทางแก้ไขบทที่ 5 สรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะ จากการวิจัยพบว่า มีหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาสอดแทรกอยู่ในเสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผนและพระอภัยมณีอย่างมากมาย แต่คําสอนที่สําคัญที่ส่วนใหญ่ยอมรับและ นําไปปฏิบัติในวิถีชีวิตจริงก็คือเร ื่องกรรมและไตรลักษณ์ โดยมีการเชื่อว่า การเวียนว่าย ตายเกิดของมนุษย์และสัตว์ทั้งหลายในสังสารวัฏฏ์ เป็นไปด้วยอํานาจของกรรม วิถีชีวิต ของมนุษย์และสรรพสัตว์ในโลกนี้ จะต้องดําเนินไปตามกฎไตรลักษณ์ คืออนิจจัง ความไม่เที่ยงแท้แน่นอน ทุกขัง ความเป็นทุกข์และอนัตตา ความไม่ใช่ตัวตนท ี่ไม่สามารถบังคับได้ หลักดังกล่าวจะต้องเป็นไปอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต ตัวละครบางตัวในเรื่องขุนช้างขุนแผนและพระอภัยมณีเป็นแนวคิดของลัทธิ สสารนิยม เพราะเป็นการกล่าวถึง การตายแล้วสูญ ไม่มีเกิดใหม่และถึงเกิดมาใหม่ก็ไม่ใช่เรา เพราะฉะนั้นตัวละครบางตัวในเรื่องขุนช้างขุนแผนและพระอภัยมณีจึงเป็นตัวละครที่มี ความคิดว่าเมื่อตนได้ทําความชั่วหรือเบียดเบียนทําลายผู้อื่นแล้ว ก็ไม่ส่งผลให้ตนต้องได้รับ ผลของการกระทํานั้น จึงเกิดการไม่เกรงกลัวต่อบาปกรรมที่ ตนก่อขึ้น ซึ่งเป็นตัวละครท ี่แฝง ไว้ด้วยภัยอันตรายยิ่งต่อสังคม เมื่อไรก็ตามที่ผู้อ่านไม่มีวิจารณญาณในการอ่านอาจจะเป็น เสมือนการชักนําให้คนทําความชั่วได้โดยไม่เกรงกลัวต่อบาปเพราะเหตุที่มีแนวคิดในเรื่อง การตายแล้วสูญ คือเชื่อว่าแม้จะทําชั่วอย่างมากมายขนาดไหน ผลกรรมที่ ตนทํานั้นก็จะไม่ ส่งผลสะท้อนกลับมาและไม่มีผู้รับผลกรรมนั้นและเมื่อแนวคิดนี้ แพร่หลายออกไปก็เกิดเป็น กลุ่มที่ สร้างความเดือดร้อนให้แก่สังคม ซึ่งส่งผลกระทบต่อปัญหาความตกต่ำทางด้าน ศีลธรรม วิถีชีวิตดําเนินไปอย่างถอยห่างและไม่สอดคล้องกับหลักพุทธธรรม โดยค่านิยมนี้ จะที่ก่อให้เกิดปัญญหาด้านอาชญากรรม ปัญหาคอรัปชั่นกันในทุกวงการและทุกระดับสังคม และปัญหาอื่น ๆ ที่ตามมา หลักธรรมที่ เป็นตัวละหรือทําลายอุจเฉททิฏฐิได่แก่ สัมมาทิฏฐิคือความเห็นที่ ถูกต้องในสิ่ งทั้งหลายตามความเป็นจริง ซึ่งสัมมาทิฏฐิจะช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวในสังคมได้ เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามการอ่านวรรณคดีก็ต้องย้อนมาดูผู้ศึกษาถึงวรรณคดีเช่นกันว่าถ้า นําประโยชน์จากการศึกษาถึงตัวละครบางตัวที่มีแนวคิดเรื่องอุจเฉททิฏฐิ แล้วผลสรุป สุดท้ายว่า ตัวละครนั้นได้รับผลกรรมที่ตนทําไว้ ผู้อ่านก็จะเกิดการเกรงกลัวและละอายต่อ บาปกรรมนั้น จึงจะนับได้ว่าเป็นการศึกษาท ี่ได้ประโยชน์ เพราะบทพิสูจน์ก็ชี้ชัดแล้วว่า บุคคลผู้มีแนวคิดเรื่องอุจเฉททิฏฐิจะได้รับทุกข์ภัยอย่างไร ผลสืบเนื่องท ี่ได้รับจากการศึกษาครั้งนี้ ถ้ามองในแง่วรรณคดีไทยก็คือ วรรณคดีนั้นสามารถใช้เป็นภาษาสื่อสาร เป็นสื่อที่ จะถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิดและ อุดมการณ์ทางสังคม จากยุคหน ึ่งไปสู่อีกยุคหนึ่งได้ ทําให้เกิดความสืบทอดผลงานทาง วรรณคดีที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นมา ดังนั้น จึงกล่าวได้ ไว้ว่า วรรณคดีไทยเป็นบันทึกเรื่องราวใน อดีตให้เห็นภาพลักษณ์เกี่ยวกับวัฒนธรรมขนบธรรมเนียม ประเพณี พิธีกรรมหรือวิถีชีวิต ของคนไทยสมัยก่อน จนกระท ั่งเป็นมรดกตกทอดมาถึงปัจจุบัน ทั้งเป็นเครื่องชี้นําทิศทาง สําคัญของสังคมไทยในอนาคตอีกด้วย

Abstract: The objectives of this thesis are to study the concept of Ucchedaditthi found in Theravada’s Tipitaka Scripture,case studies of people holding Ucchedaditthi in the time of the Buddha, the concepts of Western philosophers, including Ucchedaditti of the characters in Thai literature as well as views regarding non-extinction after death in Buddhism. The contents of research works are divided into 5 chapters Chapters 1 Introduction.Chapter 2 studies the idea of Ucchedaditti that appears in the Theravada Buddhist scripture and the Thai literature background in terms of the meaning, the type and the source of origin of Thai literature, for example.Chapter 3 studies sample cases of Ucchedaditti appearing in Thai literature, the Stories of Khun Chang Khun Phaen and Phra Aphaimani.Chapter 4 studies views regarding non-extinction after death in Theravada Buddhism, the views regarding re-incarnation after death of Phra Phrommoli (Vilas Yanavaro), Phra Thepsinghaburacharaya (Charan Thitathammo), Archarn Phorn Rattanasuwan on the said point, including solutions. Chapter 5 sums up the research and recommendations.Regards the principle of Buddhism , guite a lot of Lord Buddha’s teaching appear in Sepha Khunchang Khunphaen and Phra Aphaimani. The teaching most practically accepted in daity life concerning karma and Tilakkhana. Or the three characteristics. This makes most Thai people believe in the rebirth of all human being and also of all the living creatures. The Law of Karma will bring about the lives thay of all the living things to Samsaravatta. However, it is believed that all the creatures fate and ways of life, past , present and future and even birth or rebirth , will beled by Anicca or Impermanent or transience, Dukkha or suffering and Anatta or nonself. According to the three Characteristics of Tilakkhana will continuosly be the change of the all life.Some of the characters in the Stories of Khun Chang Khun Phaen and Phra Aphaimani represent the idea of matterism because they represent talking about extinction after death, that there is no re-incarnation and even if one was reincarnated, one would not be the same old being. So some of the characters in the Stories of Khun Chang Khun Phaen and Phra Aphaimani are characters having the idea that when they have done evil deeds oppressed or undermined others, their deeds do not effect in their having to suffer the consequences of those deeds, so they do not become fearful of the consequences of the sins they commit, which are characters with very great latent danger to society. Whenever readers are wanting in the discretion of reading, those characters might be as if inducing people to do evil deeds without fear of sin for reason that they have the idea of extinction after death, i.e. although one may have committed however many evil deeds, the effect of the deeds that one has committed, those deeds will reflect no consequences and there is no one suffering any consequence and when this idea spreads, it results in the coming into being of a group of people who create trouble for society, which effects in moral deterioration, a way of life that withdraws from and does not conform to the principle of Buddhist teachings, for this value will give rise to criminal problems, the problem of corrupt practices in all circles and all social strata and other problems following suit. The Ucchedaditthi can be destroyed by sammaditthi(the right view)Sammaditthi (the right view) will be well able to help solve the said problem in society. However, reading a literary work also requires a look back at the student of the literary work to see that if he makes use of his study of some characters that have the idea of Ucchedaditti and then make the final conclusion that the character has suffered the consequences of his deed, the reader will become fearful and shameful of that sin in order that the study can be regarded as a useful one because the proof has clearly indicated how a person who has the idea of Ucchedaditti will suffer. As a consequence from this study, if we look for thai literature which has been functioned as a communication tool conveying the concrete thoughts and ideal from one generation or period of time to another. As the establishing of literature has been undertaken continuosly, the history will have been simultaneously ecorded, that reflects its cultures, traditions, rituals or the old way of thai – living.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระเมธีรัตนดิลก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ทองใบ ธีรานันทางกูร(หงษ์เวียงจันทร์)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สนิท ศรีสําแดง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2547

Modified: 2568-08-29

Issued: 2568-08-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	วนิดา เศาภายน.pdf	2.03 MB

ใช้เวลา

0.030502 วินาที