การศึกษาวิเคราะห์จริยศาสตร์ในหลักมัชฌิมาปฏิปทาของพุทธปรัชญาเถรวาท

Name: พระสุรพงษ์ ธีรธมฺโม (โปร่งไธสง)

keyword: จริยศาสตร์

; มัชฌิมาปฏิปทา

; พุทธปรัชญาเถรวาท

; การศึกษาวิเคราะห์

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ 1) เพื่อศึกษาหลักมัชฌิมาปฏิปทาในพุทธปรัชญาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาหลักจริยศาสตร์ในพุทธปรัชญาเถรวาท และ 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์จริยศาสตร์ในหลักมัชฌิมาปฏิปทาของพุทธปรัชญาเถรวาท เป็นการศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบการเขียนพรรณนา ผลงานวิจัยพบว่า มัชฌิมาปฏิปทาในพุทธปรัชญาเถรวาท คือ ทางสายกลาง มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิต เป็นทางปฏิบัติสายกลาง เพื่อให้ถึงความดับทุกข์ด้วยปัญหาแห่งทุกข์ด้วยปัญญา คือการดำเนินชีวิตที่ดีเพื่อกำหนดรู้ทุกข์และปัญหาแห่งทุกข์ หรือปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์ เมื่อปฏิบัติตามหลักมัชฌิมาปฏิปทาจะก่อให้เกิดจักษุ ก่อให้เกิดญาณ ซึ่งเป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ และเพื่อนิพพาน จริยศาสตร์ในพุทธปรัชญาเถรวาท คือ เป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยความประพฤติของมนุษย์ว่าสิ่งในควรประพฤติและสิ่งไหนไม่ควรประพฤติ และสิ่งไหนไม่ควรประพฤติและการปฏิบัติ เพื่อให้เข้าถึงความดีสูงสุด พุทธจริยศาสตร์มี 3 ระดับ คือ 1) จริยศาสตร์ระดับต้น ได้แก่ เบญจศีล 2) จริยศาสตร์ระดับกลาง ได้แก่ กุศลกรรมบถ 10 และ 3) จริยศาสตร์ระดับสูง ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ 8 พุทธจริยศาสตร์นั้นเป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อนิพพาน วิเคราะห์จริยศาสตร์ในหลักมัชฌิมาปฏิปทาในพุทธปรัชญาเถรวาทนั้น เป็นหลักปฏิบัติเพื่อละความชั่ว กระทำความดี เพื่อให้เข้าถึงเป้าหมายสูงสุดคือนิพพาน มัชฌิมาปฏิปทาหรือทางสายกลางมี 2 คือ 1) ธรรมสายกลางในการปฏิบัติเรียกว่ามัชเฌนธรรมเทศนา และ 2) ทางสายกลางในการปฏิบัติเรียกว่ามัชฌิมาปฏิปทา ซึ่งเป็นหนทางไปสู่ความดับทุกข์คือเข้าสู่พระนิพพาน

Abstract: The objective of this research is 1) to study the Middle Path in Theravada Buddhist philosophy, 2) to study of ethics in Theravada Buddhist philosophy, and 3) to analytical study of ethics in the Middle Path of Theravada Buddhist philosophy. This research is used documentary process and presents in descriptive method. The research’s results found that; The Middle Path in Theravada Buddhist philosophy was the middle way. It was very important for living. It was called the middle way to practice for extinguish the root of suffering with wisdom, meaning to live a good life to determine the suffering and problems of suffering or to show way to determine the suffering. Following the Middle Path made knowing (Chakkhu) and wisdom (ñāṇa), there would lead to peace, knowledge, enlightenment, and Nibbāna. Ethics in Theravada Buddhist philosophy referred to science of human behavior. It recognized what should be done and what should not be done and what should be practiced and what should be not practiced. Its aim was to reach the supreme good. There were 3 levels in Buddhist ethics: 1) basic ethics meant five precept, 2) middle ethics meant 10 wholesome course of actions (kusala-kammapatha), and 3) the highest ethics meant the Noble Eightfold Path (Aṭṭhangika-maggā). Buddhist ethics was the practice way for Nibbāna. An Analysis of ethics in the Middle Path of Theravada Buddhist philosophy showed that the Middle Path was main principle for leaving evil and do goodness for attaining the highest goal, Nibbana. The Middle Path can divided into 2 types; 1) the middle Dhamma of practice called Majjhena-Dhamma-desanā and 2) the middle way of practice called Majjhimā-patipadā. Those were the way to eradicate suffering and entering Nibbana.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: วิเชียร ชาบุตรบุณฑริก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระปลัดกิตติ ยุตฺติธโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2568-08-27

Issued: 2568-08-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระสุรพงษ์ ธีรธมฺโม (โปร่งไธสง).pdf	2 MB

ใช้เวลา

0.029499 วินาที