การพัฒนาแบบเรียนทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร จังหวัดกาฬสินธุ์

Name: พระกิตติวิโรจน์ ภูริภทฺทสิริ (เลิกนอก)

keyword: การพัฒนาแบบเรียนทางภาษา

; แบบเรียนทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่น

; ไทญ้อ

; โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร จังหวัดกาฬสินธุ์

Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ (1) เพื่อศึกษา และรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับภาษา และวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ ของบ้านกุดจิก อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์ (2) เพื่อพัฒนาแบบเรียนทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยกลุ่มเป้าหมาย คือ ปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 5 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ (1) แบบสัมภาษณ์ทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์ (2) แบบเรียนทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์ (3) แบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของแบบเรียนทางภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์ และผู้วิจัยได้ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลมีโดยใช้สถิติพื้นฐาน ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation : S.D.) ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับภาษา และวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ ของบ้านกุดจิก อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์ ด้านที่ 1) ประวัติความเป็นมาของชาวไทญ้อ ตำบลกุดจิก ตำนานที่เล่าสืบต่อกันมาไทญ้อ ดั้งเดิม และกล่าวถึง บ้านหนองหลวง มีท้าวขุนเชียงปัตถา (ขุนเชียงปัตถา เป็นคนสำคัญของหมู่บ้านเป็นปราชญ์ชาวบ้านและเป็นผู้นำพิธีต่าง ๆ ของชาวท่าขอนยาง) ด้านที่ 2) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับภาษาไทญ้อ ตำบลกุดจิก ลักษณะเฉพาะที่โดดเด่นของภาษาญ้อ ซึ่งถือว่าเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของภาษาญ้อ ได้แก่ เสียงสระ เออ ภาษาญ้อ ได้รับการประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปีพ.ศ. 2557 ภาษาญ้อ จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท มีพยัญชนะ 19 เสียง สระเดี่ยว 18 เสียง สระประสม 3 เสียง วรรณยุกต์ 4 เสียง พยัญชนะควบกล้ำ 6 เสียง ด้านที่ 3) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทญ้อ ตำบลกุดจิก ฮีตเก่าคลองหลัง 12 เดือน (ฮีต 12 คอง 14)ของไทญ้อ ฮีต 12 เดือนที่ชาวตำบลกุดจิกของเรานับถือตั้งแต่บรรพบุรุษสืบทอดกันมาเรียกว่า “ประเพณี” คนรุ่นหลังได้รับมรดกตกทอดตามลำดับ ความเป็นมาทางประเพณีนั้นเรียกว่า “จารีต”ชาวตำบลกุดจิกเรียกว่า “ฮีต”ตามบรรพบุรุษของเราเรียกว่า “ฮีต 12 คอง 14” หรือประเพณี 12 เดือน ในตลอดปีหนึ่ง เดือนไหนมีประเพณีอย่างไร แต่ละเดือนนั้นตามโบราณ 2. ผลการประเมินความเหมาะสม ความเป็นได้ และความเป็นประโยชน์ของแบบเรียนทางภาษา และวัฒนธรรมท้องถิ่นไทญ้อ โรงเรียนกุดจิกวิทยาคาร จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมากที่ (x̄ = 3.92) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือด้านความเป็นประโยชน์ (x̄ = 4.02) รองลงมาคือด้านความเหมาะสม (x̄ = 3.88) และความเป็นไปได้ (x̄ = 3.85) ตามลำดับ

Abstract: This research aimed to: (1) study and collect data on the language and local culture of the Tai Yo people in Ban Kudjik, Tha Khantho District, Kalasin Province, and (2) develop a language and local culture textbook on the Tai Yo ethnic group for Kudjik Witthayakhan School, Kalasin Province. The target groups included 5 local wisdom practitioners and 7 experts. The research tools used were: (1) an interview form on the Tai Yo language and culture of Kudjik Witthayakhan School, (2) a textbook on Tai Yo language and culture, and (3) an evaluation form for assessing the textbook's appropriateness, feasibility, and usefulness. Data were analyzed using basic statistics: mean and standard deviation. The research results were as follows: 1. The collected data on the Tai Yo language and culture of Ban Kudjik, Tha Khantho District, Kalasin Province, revealed the following: History of the Tai Yo people: The oral history and legends of the Tai Yo mention the village of Nong Luang and a notable figure, Thao Khun Chiang Pattha, a village sage and ritual leader of Tha Khon Yang. Linguistic features: The Tai Yo language in Kudjik Subdistrict is part of the Kra–Dai language family and is recognized as part of Thailand’s intangible cultural heritage (2014). It is distinguished by unique vowel sounds such as the vowel ue. The language includes 19 consonants, 18 monophthongs, 3 diphthongs, 4 tones, and 6 consonant clusters. Cultural traditions: The study highlights the Tai Yo traditions called Heet 12 Khong 14, referring to twelve monthly customs and fourteen practices observed annually. These traditions are inherited from ancestors and referred to as Heet or customary norms and Charit (ritual customs), forming a rich cultural heritage. 2. The evaluation of the textbook’s appropriateness, feasibility, and usefulness showed an overall high level of suitability (X̅= 3.92). In detail: Usefulness had the highest average score (X̅= 4.02), followed by appropriateness (X̅= 3.88), and feasibility (X̅= 3.85), respectively.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พชรกฤต ศรีบุญเรือง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อัจฉราพร ใครบุตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2567

Modified: 2568-08-21

Issued: 2568-08-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ครุศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาการสอนภาษาไทย

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระกิตติวิโรจน์ ภูริภทฺทสิริ (เลิกนอก).pdf	11.82 MB	16	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.038236 วินาที