แนวทางการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ จังหวัดสงขลา ให้เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐาน

Name: พระชยพล ชยพโล (ไชยถาวร)

keyword: การพัฒนาวัด

; วัดป่ารัตภูมิ

; จังหวัดสงขลา

; สำนักวิปัสสนากรรมฐาน

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องแนวทางการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ จังหวัดสงขลา ให้เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐานนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาการปฏิบัติและสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามหลักการที่ปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ/ภาคเอกสาร (Documentary Research) ซึ่งได้แบ่งการวิจัยเป็นสองระยะ คือ ระยะแรก ใช้วิธีวิจัยเอกสารคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท และแนวทางตามรูปแบบและหลักเกณฑ์ของมหาเถรสมาคมรวมถึงสำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์และทำแบบสอบถาม สังเกตและนำมาวิเคราะห์ เพื่อสร้างแนวทางการพัฒนา ระยะที่สอง คือ การประเมิน สรุปผลความสมบูรณ์ด้วยการสัมภาษณ์ และทำแบบสอบถาม โดยใช้กลุ่มตัวอย่าง คือ พระภิกษุและผู้ปฏิบัติธรรมจากวัดป่ารัตภูมิ จำนวน 268 รูป/คน จากนั้นจึงนำมาวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ SWOT Analysis และสรุปผลในรูปแบบ CIPPI Model และนำเสนอด้วยสถิติเชิงบรรยาย (Descriptive Statistics) ผลการศึกษาพบว่า ผลการศึกษาด้วยระบบวิเคราะห์ดังกล่าว พบว่า แนวทางในการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ ให้เป็นสำนักวิปัสสนากรรมฐานที่มีจะประสบผลสำเร็จได้นั้นจำเป็นต้องพิจารณาปัจจัยสำคัญ คือ 1) ด้านบริบท ได้แก่ ความพร้อมของคณะสงฆ์ วัด และชุมชน แนวโน้มความสนใจของผู้ปฏิบัติธรรม 2) ด้านปัจจัย ภายในสภาพแวดล้อมสงบ (อาวาส) เดินทางสะดวก (โคจรคาม) อาหารเพียงพอ (โภชนะ) มีความร่มรื่น (อุตุ) พระวิปัสสนาจารย์เพียงพอต่อผู้ปฏิบัติธรรม (ปุคคละ) ที่จะเป็นการส่งเสริมให้การปฏิบัติธรรมบรรลุผลตามเป้าหมาย 3) ด้านกระบวนการ ในการวางนโยบายทั้งการศึกษาและปฏิบัติตามข้อวัตรสอดคล้องกับหลักคัมภีร์พุทธศาสนา (ภัสสะ) 4) ด้านผลผลิต แนวทางการปฏิบัติถูกต้องตามหลักการเจริญสติปัฏฐาน 4 ซึ่งทำให้ผู้ปฏิบัติธรรมได้ผลเป็นความสงบใจด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา (อิริยาบถ) 5) ด้านผลกระทบ เป็นผลสืบเนื่องจากข้อวัตรปฏิบัติให้เกิดศรัทธา นอกจากนี้ผลการวิจัยยังแสดงให้เห็นความสนใจต่อการพัฒนาของวัด ที่จะเป็นปัจจัยสนับสนุนต่อความสำเร็จ จากผลการวิจัย แนวทางการพัฒนาสภาพแวดล้อมต่อการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตามหลักการที่ปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท คือ สัปปายะ 7 ได้แก่ 1) อาวาสสัปปายะ 2) โคจรสัปปายะ 3) ภัสสสัปปายะ 4) ปุคคลสัปปายะ 5) โภชนะสัปปายะ 6) อุตุสัปปายะ 7) อิริยาปถสัปปายะ เป็นเครื่องสนับสนุนแนวทางการพัฒนาวัดป่ารัตภูมิ ให้ประสบผลสำเร็จ คือ สามารถแก้ปัญหาความเข้าใจในการปฏิบัติให้ถูกต้อง ตามหลักการทางพระพุทธศาสนา สอดคล้องกับคุณลักษณะที่ควรเป็นไปตามหลักในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท และหลักเกณฑ์ทางมหาเถรสมาคม รวมถึงสำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติกำหนด หวังว่างานวิจัยนี้ จะเป็นแนวทางการพัฒนาให้กับวัดและสำนักปฏิบัติธรรมอื่น ๆ ในอนาคต เพื่อประโยชน์ของสังคมและโลกต่อไป

Abstract: The objectives of this thesis named ‘Guideline of Development Watparattaphum Songkla Province to be Vipassana Meditation Center’ is to present the Development Guideline for both meditation practice and the surroundings of the practice in accordance with the principle found in the Buddhist Scriptures. The thesis has a mixed of the Quantitative Research and the Documentary Research and can be found in two stages. The first stage consists of documentary researched from the Buddhist Scriptures. It also complies with the rules and regulations of the Sangha Supreme Council of Thailand and the National Office of Buddhism. Questionnaires and the interviews were conducted with the open-ended questions with no guided answers given to the interviewees. The SWOT Analysis was applied to analyze the received answers to process as further policies. The second stage is the process of assessment and summarizing the results by interviewing and conducting questionnaires. There was a sample group of 268 Buddhist monks and lay-meditators from Watparattaphum involved in this process. The data was analyzed using SWOT Analysis then summarized in the form of CIPPI Model and presented in the Descriptive Statistics formation. The study found that. The studies found that in order to make Watparattaphum a success insight meditation center, the center needs to have: 1) Its Readiness: this includes the Sangha, the temple, the surrounding communities, and the interests of practitioners. 2) Its Facilities: which includes the calm environment with easy access, sufficient food, nice and shady accommodation, enough meditation instructors that will help support or solve any problems that might arise. 3) Its Process to set up policies: for both Buddhist Studies and meditation practice, which is in accordance with the Buddhist scriptures. 4) Its Outcome: with the Scripture-based guidelines on the Four Foundations of Mindfulness practice, practitioners can obtain tranquility from his/her morality, concentration and insight. 5) Its Impact: practitioners gain faith as they practice along. The research results also showed that there is an interest shown for development of the temple, which in turn will act as supporting factors for the success. The research found that Guidelines for developing practice and environment for Vipassana meditation practice, according to the principles found in the Theravada Buddhist scriptures, is called the Sappaya 7. They are namely: 1) Avasa-sappaya (the suitable abode), 2) Gocara-sappaya (the suitable resort), 3) Bhassa-sappaya (the suitable speech), 4) Puggala-sappaya (the suitable person), 5) Bhojana-sappaya (the suitable food), 6) Utu-sappaya (the suitable climate), 7) Iriyapatha-sappaya (the suitable posture). These are the supporting factors which, according to Buddhist principles will lead Watparattaphum to its goals for development. They also go in accordance with the Theravada Doctrine and also with the rules and regulations of the Sangha Supreme Council of Thailand and the National Office of Buddhism. The researcher sincerely hopes that this research will be beneficial to the development guidelines for other Dhamma-practice temples/centers so that it further benefits other communities, countries and the world.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: เวทย์ บรรณกรกุล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: วิโรจน์ คุ้มครอง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2568-08-18

Issued: 2568-08-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระชยพล ชยพโล (ไชยถาวร).pdf	13.25 MB

ใช้เวลา

0.026652 วินาที