ศึกษาแนวทางการดำเนินชีวิตภายใต้การระบาดของโรคโควิค-19 ตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา

Name: พระสมถวิล ปิยธมฺโม (มั่นพุทธ)

keyword: การดำเนินชีวิต

; โควิค-19

; หลักมัชฌิมาปฏิปทา

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ศึกษา คือ (1) เพื่อศึกษาหลักมัชฌิมาปฏิปทาในคัมภีร์พระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาการดำเนินชีวิตภายใต้การระบาดชองโรคโควิค-19 และ (3) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการดำเนินชีวิตภายใต้การระบาดของโรคโควิค-19 ตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา ศึกษาข้อมูลปฐมภูมิจากพระไตรปิฎก ทุติยภูมิจากเอกสาร ตำรา รายงานวิจัย วารสาร รวมถึงสื่อออนไลน์เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า หลักธรรมชื่อมัชฌิมาปฏิปทา คือการปฏิบัติเป็นกลาง ๆ อันเป็นกลางระหว่างการปฏิบัติอย่างสุดโต่ง 2 ทาง คือ กามสุขัลลิกานุโยค การยึดติดถือมั่นในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ที่นักคิดตะวันตกเรียกว่า วัตถุนิยม และอัตตกิลมถานุโยค การยึดติดถือมั่นในการทรมานตนทางร่างกายด้วยการไม่กินอาหาร ไม่ดื่มน้ำ ไม่นอนหลับ ที่นักคิดตะวันตกเรียกว่า จิตนิยม แต่ให้ปฏิบัติตามทางสายกลางที่เป็นถูกต้อง (สัมมา) ที่คิดถูกต้อง ทำถูกต้อง ปฏิบัติถูกต้อง เริ่มจากสัมมาทิฏฐิ คิดหรือเห็นที่ถูกต้องตามหลักอริยสัจ 4 ไตรลักษณ์ กรรม ขันธ์ 5 สัมมาสังกัปปะ ดำริถูกต้อง สัมมาวาจา วาจาสุจริต สัมมากัมมันตะ ทำการงานถูกต้อง สัมมาอาชีวะ อาชีพถูกต้อง สัมมาวายามะ เพียรพยายามถูกต้อง สัมมาสติ ระลึกถูกต้อง สัมมาสมาธิ สมาธิถูกต้อง และทางสายกลางนี้ถือเป็นทางสายเอก (เอกายโน มคฺโค) นำสู่การพ้นทุกข์ กล่าวคือ เข้าสู่นิพพาน ในสถานการณ์โรคระบาดโควิค-19 สร้างความทุกข์ทรมานให้คนจำนวนมาก ชีวิตไม่ปลอดภัย มีภัยรอบด้าน การสัญจรลำบาก อาหาร น้ำดื่มก็เป็นพิษ แม้แต่โรงพยาบาล เต็มไปด้วยอันตราย สังคมย่อมสับสนวุ่นวายตลอดเวลา มีผลทำให้กาย ใจไม่เป็นสุข บางคนถึงกับมีสติวิปลาสไป เรื่องนี้ พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้เราคิดถูกต้อง พูดถูกต้อง ทำถูกต้อง มีความเข้าใจในสัจธรรมของชีวิตว่า มีสภาพเป็นทุกข์ เหตุของทุกข์ การดับทุกข์ วิธีดับทุกข์ให้สิ้นเชิง ด้วยการปฏิบัติตนให้อยู่ในการควบคุมของการปฏิบัติอันกลาง ๆ (มรรคมีองค์แปด) ที่สรุปลงในคำว่า ศีล สมาธิ ปัญญา แนวทางการดำเนินชีวิตภายใต้การระบาดของโรคโควิด-19 ตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา คือการพัฒนาชีวิต 3 ด้าน คือ (1) ด้านกาย อันได้แก่ศีล คือการควบคุมพฤติกรรมของตนให้อยู่ในระเบียบ วินัย ระเบียบข้อบังคับของทางการสาธารณสุข เช่น กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ สวมดหน้ากาก อยู่ห่างกัน (2) ด้าน จิตใจ อันได้แก่ มีทัศนคติที่ถูกต้อง เป็นสัมมาต่อการรักษาทางการแพทย์ สร้างความเข้าใจตามแนวอริยสัจ 4 ว่า มีสภาพปัญหา เหตุของปัญหา การดับปัญหา และวิธีการแก้ปัญหา (3) ด้านปัญญา อันได้แก่ มีความวิชชา มีความรู้ และเข้าใจแจ้งถึงปัญหาโรคภัย การรักษาโรคภัย การแก้ปัญหาโรคภัย เอาชนะปัญหานี้ด้วยปัญญาตามแนวพุทธศาสนา มีโยนิโสมนสิการโดยแยบคาย ยึดถือแนวปฏิบัติที่เป็นกลาง ไม่หวั่นกลัวเกินไป ขณะเดียวกันก็ไม่ดื้อดึงต่อกฎเกณฑ์ของทางการ เป็นการรักษาสมดุลทางร่างกาย จิตใจ มีโมเดลแห่งองค์ความรู้ว่า “มีวินัย ใส่ใจปฏิบัติ เข้าใจชัดตามแนวมัชฌิมา”

Abstract: The entitled thesis is consisted of following objectives;- (1) to study of Majjhimãpaṭipadã (2) to study of the lifestyle under the Covid-19 situation and (3) to analyze the lifestyle under the Covid-19 situation according to the Buddhism. It is documentary research and its analysis is description. The results of the research are as follows:- Dhamma on Majjhimãpaṭipadã means the balance of practice between the extreame ways;- (1) Kãmasukhallikãnuyoga, it is attachment in form, sound, smell, taste, touch.This is called by a western thinker ‘Matterialism’ and Attakilamathãnuyoga, it is the attachment of self-mortification without food, water, sleeping. This is called by the western thinker ‘Idealism’. The Buddha introduces us to Middle path as Right (Samma) concerning Dhamma Vision including right practice being stated from Right View, Right Thought, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness and Right Meditation. This ways is regarded as ‘a signg way’ (Ekãyano Maggo) leading to freedom of suffering, namely; Nippãna. In the situation of Covid-19, it made people over the world suffer, unsafety, much dangerous, terrible communication, a food, water with poison. Although hospital is full of dangers. The people People are confused all time. This makes our life free from happiness. Someone is crazy. In which, the Buddha tought us to be righteous in thought, speech, action, in understanding of real nature of life as the state of suffering, the cause of suffering, the cessation of suffering and the way leading to cessation of suffering really done by selfcontroling in the Middle Way (the Eightfold Path) concluded in a short word ‘Sĩla, Samãdhi and Paññã’. The way of life under the situation of Covid-19 according to Majjhimãpaṭipadã is 3 sides in developments of life (1) bodily side, it is Sila controlling body behavior of oneself for following orders, discipline of Republic Health, i.e. hot eating, middle stack, wash hands, Wearing a mask, social distance, (2) mental side, it is right vision as Sammã following doctorial Healing. To do understanding according to Noble Truth-4; i.e. to be the state of probles, the cause of problems, the cessation of problems and how to solve the cessation of problems and (3) wisdom side, it is knowledge and realization in disease problems, to heal it, to solve it and to be victory from Buddhist wisdom with Yonisomanasikãra. That is middle practice without too fear. Meanwhile, it is not anty to official order. This is bodily, mental balance. In which, its is model of knowledge ‘Regulation, Intention Treatment, Real Knowledge in Majjhimãpaṭipadã’.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูพิพิธจารุธรรม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สุนทร สุขทรัพย์ทวีผล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2567

Modified: 2568-08-15

Issued: 2568-08-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	21-ป.โท-พระสมถวิล ปิยธมฺโม (มั่นพุทธ).pdf	1.18 MB

ใช้เวลา

0.03308 วินาที