ความคิดเห็นของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด

Farmers' opinions toward modern dairy farming technology using in San Kamphaeng (Patung Huaymor) dairy cooperative limited

Name: กรกมล ปาลี

ThaSH: สหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด

ThaSH: โคนม -- การเลี้ยง

ThaSH: เกษตรกร -- สันกำแพง (เชียงใหม่)

Abstract: การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาลักษณะพื้นฐานส่วนบุคคล เศรษฐกิจและสังคม และสภาพการเลี้ยงโคนม บางประการของเกษตรกรในอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ (2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคิดเห็นของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยี การเลี้ยง โคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด และ (3) เพื่อศึกษาปัญหา ความต้องการ และข้อเสนอแนะของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยี การเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ เกษตรกร ผู้เลี้ยงโคนมที่เป็นสมาชิกสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน จำนวน 130 ราย และได้คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตร Taro Yamane ค่าความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้จากการสุ่มตัวอย่าง 0.05 ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 99 ราย และใช้แบบสัมภาษณ์ (Interview Schedules) ที่มีค่าความเชื่อมั่น (α = 0.885) ตามวิธี Cronbach วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุดและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ตลอดจนใช้สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบปกติ (Enter Multiple Regression Analysis) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระกับความคิดเห็นของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด ผลการวิจัย พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 75.75) อายุเฉลี่ย 47.37 ปี มีระดับการศึกษาปริญญาตรี มากที่สุด (ร้อยละ 21.22) โดยมีประสบการณ์ในการเลี้ยงโคนมเฉลี่ย 12.70 ปี มีการใช้แรงงานในครัวเรือนเฉลี่ย 2.85 คน ในขณะที่เกษตรกรมีต้นทุนเฉลี่ยในการเลี้ยงโคนมต่อเดือน 155,479.88 บาทโดยมีรายได้เฉลี่ยจากการเลี้ยงโคนม (โดยประมาณ) 127,328.94 บาท ในขณะที่เกษตรกรมีภาระหนี้สินคงค้าง จำนวน 84 คน โดยมีภาระหนี้สินเฉลี่ย 388,135.71 บาท ทั้งนี้ เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีตำแหน่งทางสังคม มากที่สุด (ร้อยละ 84.85) เกษตรกรเคยได้รับข่าวสารเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ (ร้อยละ 84.84) สภาพการเลี้ยงโคนม พบว่า เกษตรกรมีจำนวนโคนมทั้งหมดภายในฟาร์มเฉลี่ย 53.93 ตัว ปริมาณการผลิตน้ำนมดิบเฉลี่ย 251.73 กิโลกรัม/วัน และมีขนาดพื้นที่ถือครองที่ใช้ในการเลี้ยงโคนมเฉลี่ย 2.83 ไร่ ขนาดโรงเรือนเลี้ยงโคนมเฉลี่ย 2.27 งาน แต่กลับพบว่าเกษตรกรมีพื้นที่แปลงหญ้าสำหรับใช้เลี้ยงโคนมเฉลี่ย 2.77 งานเท่านั้น เกษตรกรมีระดับความคิดเห็นที่มีต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด โดยภาพรวม อยู่ในระดับเห็นด้วยอย่างยิ่ง (ค่าเฉลี่ย 2.47) สามารถเรียงลำดับจากมากไปน้อยคือ ด้านการจัดการฟาร์มโคนม (ค่าเฉลี่ย 2.64) ด้านการสืบพันธุ์ (ค่าเฉลี่ย 2.58) ด้านอาหารสัตว์ (ค่าเฉลี่ย 2.47) และ ด้านการป้องกันโรค (ค่าเฉลี่ย 2.19) ทั้งนี้ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคิดเห็นของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยง โคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด ได้แก่ การได้รับการติดต่อกับเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ โดยสามารถสร้างสมการพยากรณ์เชิงบวกกับความคิดเห็นที่มีต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนมสันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด (ค่าเฉลี่ย 0.05) โดยสามารถสร้างสมการพยากรณ์ได้ร้อยละ 22.3 ปัญหาของเกษตรกรต่อการใช้เทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ในสหกรณ์โคนม สันกำแพง (ป่าตึงห้วยหม้อ) จำกัด พบว่า ค่าใช้จ่ายในการนำเทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่มาใช้มีราคาแพง การขาดความรู้ของแรงงานในการใช้งานเทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่ และ การขาดแหล่งน้ำที่เพียงพอสำหรับฟาร์มโคนม ส่วนความต้องการของเกษตรกรส่วนใหญ่ คือ การลดต้นทุนของการใช้เทคโนโลยี และการได้อาหารสัตว์ (โคนม) ที่มีคุณภาพดีและราคาถูก ตลอดจนมีข้อเสนอแนะ คือ ควรมีการสร้างโรงงานผลิตอาหารสัตว์ภายในสหกรณ์โคนมขึ้น เพื่อช่วยลดต้นทุน และการพัฒนาอาหารสัตว์ (โคนม) จากผู้เชี่ยวชาญ ทั้งนี้ เพื่อเป็นการสนับสนุนการผลิตน้ำนมดิบที่มีคุณภาพสูง ข้อเสนอแนะที่ได้จากการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ (1) หน่วยงานที่เกี่ยวข้อควรมีการเข้าไปตรวจสอบและพัฒนาอาหารสำหรับโคนมที่มีต้นทุนที่ต่ำลง เพื่อให้เกษตรกรสามารถมีผลกำไรจากการเลี้ยงโคนมมากยิ่งขึ้น และยังเป็นการลดภาระหนี้สินของเกษตรกรได้อีกด้วย (2) ควรมีการส่งเสริมให้เจ้าหน้าที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการเลี้ยงโคนมสมัยใหม่สามารถเข้าถึงเกษตรกรได้มากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการลงพื้นที่ให้ความรู้ การตรวจสอบข้อมูลด้านต่าง ๆ ของเกษตรกรภายในกลุ่มสหกรณ์ เพื่อร่วมวางแผนพัฒนาการเลี้ยงโคนมของเกษตรกรให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น (3) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจให้แก่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ให้รับทราบว่าการนำเทคโนโลยีด้านการจัดการฟาร์มโคนมมาช่วยบริหารจัดการภายในฟาร์มนั้น สามารถลดต้นทุนในการบริหารจัดการฟาร์มโคนมของเกษตรกรให้ลดลงได้ และ (4) จากอุปสรรคในเรื่องของการนำเข้าวัคซีนจากต่างประเทศ ภาครัฐควรสนับสนุนให้มีการฝึกอบรมเกษตรกร การสร้างเครือข่ายการจัดหาวัคซีนร่วมกัน รวมถึงการพัฒนาวัคซีนในประเทศ สามารถเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวและช่วยส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยในฟาร์มโคนมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Abstract: This research aimed to: (1) study the personal, economic, and social characteristics as well as specific aspects of dairy farming among farmers in San Kamphaeng District, Chiang Mai Province ; (2) examine factors related to farmers' perspectives on the use of modern dairy farming technology at San Kamphaeng Dairy Cooperative (Pa Tung Huay Mo) Limited ; and (3) investigate problems, needs, and suggestions regarding the use of modern dairy farming technology at the cooperative. The study population consisted of 130 dairy farmers who were members of San Kamphaeng Dairy Cooperative (Pa Tung Huay Mo) Limited in San Kamphaeng District, Chiang Mai. A sample size of 99 farmers was calculated using Taro Yamane's formula with an acceptable margin of error of 0.05. Data were collected using an interview schedule with a reliability coefficient (α = 0.885) determined by Cronbach's method. Data analysis included descriptive statistics such as frequency, percentage, mean, minimum, maximum, and standard deviation, as well as inferential statistics using Enter Multiple Regression Analysis to identify relationships between independent variables and farmers' perspectives on the use of modern dairy farming technology. The results showed that the majority of farmers were male (75.75%), with an average age of 47.37 years. Most had a bachelor’s degree (21.22%) and an average of 12.70 years of dairy farming experience. On average, households employed 2.85 family members in dairy farming. Monthly dairy farming costs averaged 155,479.88 THB, while estimated monthly income from dairy farming was 127,328.94 THB. A total of 84 farmers reported outstanding debts, with an average debt of 388,135.71 THB. Most farmers (84.85%) did not hold social positions and 84.84% had received information on modern dairy farming technology. Regarding farm conditions, the average number of dairy cows per farm was 53.93, with an average daily raw milk production of 251.73 kilograms. Farmers owned an average of 2.83 rai of land for dairy farming, 2.27 ngan for cow sheds, and 2.77 ngan for forage plots. Farmers' perspectives on modern dairy farming technology at the cooperative were highly favorable overall, with an average score of 2.47. Subcategories ranked from highest to lowest were farm management (2.64), reproduction (2.58), feed (2.47), and disease prevention (2.19).Factors influencing farmers' perspectives included contact with personnel related to modern dairy farming technology, which positively correlated with their opinions (0.05). The predictive model accounted for 22.3% of the variance. Challenges included the high cost of implementing modern technology, insufficient knowledge among workers on its use, and inadequate water supply for dairy farms. Farmers' main needs were reducing the cost of technology and obtaining affordable, high-quality dairy feed. Suggestions included establishing an animal feed factory within the cooperative and improving feed quality with expert input to support the production of high-quality raw milk. Recommendations from the research include (1) Relevant agencies should inspect and improve the affordability of dairy feed to enhance farmers' profits and reduce their debt burden. (2) Efforts should be made to improve accessibility of technology-related personnel to farmers, such as through field visits to provide knowledge and gather data for cooperative development planning. (3) Agencies should educate farmers on how farm management technology can lower farm operating costs. (4) To address challenges with vaccine imports, the government should support training for farmers, create vaccine procurement networks, and develop domestic vaccine production to facilitate efficient use of modern technology in dairy farms

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: ภาณุพันธุ์ ประภาติกุล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ณฐิตากานต์ พยัคฆา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ทศพล มูลมณี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2567

Modified: 2568-10-03

Issued: 2568-08-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: ไทย (ภาคเหนือ)

Spatial: สันกำแพง (เชียงใหม่)

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ส่งเสริมการเกษตรและพัฒนาชนบท

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	630832008.pdf	1.26 MB

ใช้เวลา

0.033865 วินาที