การเสริมสร้างพฤติกรรมในการบริโภคอาหารแนวพุทธ

Reinforcement of Food Consumption Behavior According to Buddhist Integrated Approach

Name: นนทวัฒน์ ปรีดาภัทรพงษ์

ThaSH: พฤติกรรมการบริโภค

ThaSH: พุทธศาสนา

Abstract: การศึกษาวิจัยเรื่อง การเสริมสร้างพฤติกรรมในการบริโภคอาหารแนวพุทธ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาหลักการและพฤติกรรมในการบริโภคอาหาร 2) เพื่อศึกษาหลักคำสอนเกี่ยวกับการบริโภค อาหารตามแนวพุทธ 3) เพื่อบูรณาการการเสริมสร้างพฤติกรรมในการบริโภคอาหารแนวพุทธ และ 4) เพื่อนำเสนอแนวทางและสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ "รูปแบบการบูรณาการการเสริมสร้างพฤติกรรมใน การบริโภคอาหารแนวพุทธ” การศึกษานี้ได้ดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพแบบเอกสาร (Documentary Qualitative Research) ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้ทรงคุณวุฒิด้านอาหาร และโภชนาการ และด้านพระพุทธศาสนา จำนวน 13 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า การสร้างพฤติกรรมในการบริโภคอาหารมีความสำคัญต่อสุขภาพและเป็นสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐาน ของร่างกายในการดำรงชีวิต โดยพฤติกรรมในการบริโภคอาหารของแต่ละบุคคลสามารถก่อให้เกิด ประโยชน์และโทษต่อร่างกายได้ จากการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตและสังคมในปัจจุบัน สามารถพบคนทั่ว โลกที่ประสบปัญหาทางภาวะโภชนาการทั้งการขาดและเกินจากการใช้ชีวิตที่ไม่สมดุลในการบริโภค อัน นำไปสู่การเจ็บป่วยจากโรคที่ไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เป็นปัญหาทั้งด้านสาธารณสุขและภาระทางเศรษฐกิจและ ภาวะสิ่งแวดล้อม หลักพุทธธรรมเกี่ยวกับอาหารและหลักการบริโภคอาหารตามทัศนะทางพระพุทธศาสนา คืออาหาร 4 อันได้แก่อาหารที่มุ่งหล่อเลี้ยงชีวิตในมิติทั้งทางกายและทางจิต อาหารที่เหมาะกันกับร่างกาย (โภชนสัปปายะ) ที่เอื้อต่อการอยู่ดีและการที่จะมุ่งพัฒนาชีวิต การพิจารณาความรู้จักประมาณในการ บริโภคอาหาร (โภชเนมัตตัญญูตา) ทั้งด้านปริมาณและคุณค่าอย่างแท้จริง ที่มุ่งให้พิจารณาด้วยปัญญาทั้ง ก่อนการบริโภค ขณะบริโภคและหลังการบริโภคอาหาร กิริยามารยาทในการบริโภคอาหาร (โภชนปฏิสัง ยุต เสขิยวัตร) ข้อห้ามข้ออนุญาตและอาบัติเรื่องอาหารตามพระวินัยบัญญัติ รวมถึงธุดงค์ที่เกี่ยวเนื่อง ด้วยบิณฑบาต การบูรณาการเสริมสร้างพฤติกรรมในการบริโภคอาหารแนวพุทธ สามารถดำเนินการเสริมสร้าง พฤติกรรมในการบริโภคอาหารใน 4 ด้าน คือ เพื่อการดำรงชีวิต เพื่อความเหมาะสม เพื่อเพิ่มคุณค่าต่อชีวิต และเพื่อการพิจารณาทางจิตโดยรู้เท่าทัน สามารถสังเคราะห์รูปแบบการเสริมสร้างพฤติกรรมการ บริโภคอาหารแนวพุทธที่ เรียกว่า SCVS Eating Model โดยมีศูนย์กลางของมิติความคิดในการบริโภค อาหารที่ไม่เป็นเพียงการบริโภคเพื่อร่างกายด้านกายภาพ หากแต่ยังเป็นการบริโภคที่ครอบคลุมถึงมิติเชิง ปัญญาทางจิต ที่อยู่ในสัญลักษณ์วงจรที่มีพลวัตในการขับเคลื่อนเพื่อการพัฒนาปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง โดยเมื่อฝึกฝนสามารถเกิดเป็นพฤติกรรมที่ดีในการบริโภคอาหารแนวพุทธ

Abstract: The objectives of the dissertation entitled Reinforcernent of Food Consumption Behavior According to Buddhist Integrated Approach were as follows: 1. to study principles and behaviors of food consumption, 2. to study the principles of Buddhadhamma on food consumption, 3.to integrate reinforcement of food consumption behavior according to Buddhist Integrated approach, and 4. to propose guidelines in building new knowledge regarding the pattern of reinforcement of food consumption behavior according to Buddhist integrated approach. The study employed qualitative method together with conducting an in-depth interview with 13 experts in Food and Nutrition and Buddhism. The results indicated as follows: The formation of food consumption behavior is important for health and basic necessity of human living. The food consumption behaviors of individuals can be useful or harmful to their health. The changing of people's lifestyle and social contexts causes people around the world confront with problems in nutrition, sicknesses, public health, economic and environment. The principles of Buddhadhamma regarding food and food consumption are included in the four nutriments (Ähāra4). They are physical and mental food, suitable food (Bhojana Sappāya) supporting a good living and life development, moderation of consumption (Bhojane-mattaññutā) in both quantity and quality of food focusing on consideration by wisdom before, during, and after eating, code of eating etiquette (Bhojana-pratisamyutta), prohibition permission and offence (Apatti) according to monastic discipline (Vinaya) including austere practices (Dhutaiga) in receiving food and consumption. The reinforcement of food consumption behavior according to Buddhist integrated approach is able to contribute in 4 parts; Subsistence, Congruity, Value cultivation and Sense contemplation. This concept could be synthesized into is SCVS eating model. The food consumption is not only for physical development but it also covers mental dimension in the dynamic circles for continuous improvement resulting to a good behavior in food consumption according to Buddhist Approach.

มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. ศูนย์บริการวิชาการ ฝ่ายห้องสมุด

Address: นครปฐม

Email: library@mbu.ac.th

Name: พระศรีวินยาภรณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2562

Modified: 2568-07-31

Issued: 2568-07-31

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: พุทธศาสน์ศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	NonthawatPre.pdf	17.08 MB

ใช้เวลา

0.026181 วินาที