การศึกษาคำว่า ตาม ในภาษาไทย

A study of taam in Thai

Name: ปิยะวดี คำสุวรรณ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ศศ.ม. (ภาษาศาสตร์ประยุกต์) 2564.

Classification :.LCCS: P130.52.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาภาษาศาสตร์ประยุกต์ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ภาษาไทย -- การใช้ภาษา -- การวิเคราะห์

ThaSH: ภาษาไทย -- คำและวลี

ThaSH: ภาษาไทย -- วากยสัมพันธ์

ThaSH: ภาษาไทย -- อรรถศาสตร์

ThaSH: ไวยากรณ์ปริชาน

ThaSH: นามนัย

ThaSH: ภาษาศาสตร์ประยุกต์

Abstract: งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์ของคำว่า “ตาม” 2) วิเคราะห์คุณสมบัติทางอรรถศาสตร์ของคำว่า “ตาม” และ 3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความหมายของคำว่า “ตาม” ในภาษาไทย โดยวิเคราะห์ตัวอย่างข้อมูลภาษาจำนวนทั้งหมด 1,000 ข้อมูล จากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติฯ ผลการศึกษาพบว่า คำว่า “ตาม” ในภาษาไทยมีลักษณะการปรากฏทางวากยสัมพันธ์ที่หลากหลาย และสามารถแสดงความหมายได้หลากหลาย ซึ่งความหมายเหล่านั้นมีความสัมพันธ์กัน ในแง่คุณสมบัติทางวากยสัมพันธ์ คำว่า “ตาม” สามารถปรากฏในบริบททางวากยสัมพันธ์ได้ 8 บริบท ได้แก่ 1) ปรากฏเป็นกริยาตัวแรกในหน่วยสร้างกริยาเรียง 2) ปรากฏเป็นคำกริยาในหน่วยสร้างกริยาเรียงตามหลังคำกริยาบ่งชี้เหตุการณ์การเคลื่อนที่แบบระบุทิศทาง 3) ปรากฏเป็นคำกริยาในหน่วยสร้างกริยาเรียงตามหลังคำกริยาแสดงเหตุการณ์การเคลื่อนที่แบบระบุวิธีการ 4) ปรากฏเป็นคำบุพบทตามหลังคำกริยาแสดงเหตุการณ์การมอง หรือคำกริยาแสดงเหตุการณ์กระบวนการทางจิต 5) ปรากฏเป็นคำบุพบทตามหลังคำกริยาแสดงเหตุการณ์การกระทำอื่น ๆ 6) ปรากฏเป็นคำบุพบทตามหลังคำกริยาแสดงเหตุการณ์ทรงสภาพลำนำหน้านามวลีแสดงสถานที่ 7) ปรากฏเป็นคำบุพบทระหว่างนามวลี และ 8) ปรากฏเป็นส่วนหนึ่งในวลีจำเพาะ ในแง่อรรถศาสตร์ คำว่า “ตาม” จัดเป็นคำหลายความหมาย ซึ่งสามารถแสดงความหมายได้ 7 ความหมาย ได้แก่ 1) ‘เหตุการณ์การเคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกันกับสิ่งที่เคลื่อนที่นำหน้า’ 2) ‘เหตุการณ์การเรียกตัว’ 3) ‘ทิศทางของเหตุการณ์การเคลื่อนที่’ 4) ‘ความสัมพันธ์ระหว่างเหตุการณ์ในลักษณะการเลียนแบบ การเอาอย่าง หรือความสอดคล้อง’ 5) ‘ความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ แถว แนว อยู่’ 6) ‘การอ้างอิง’ และ 7) ‘ความสัมพันธ์ในเชิงลำดับเวลา’ โดยที่ความหมายที่ 1) ‘เหตุการณ์การเคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกันกับสิ่งที่เคลื่อนที่นำหน้า’ จัดเป็นความหมายพื้นฐานหรือความหมายต้นแบบ ส่วนความหมายอื่น ๆ จัดเป็นความหมายขยาย ซึ่งขยายออกจากความหมายต้นแบบในลักษณะรัศมี ด้วยกลไกทางปริชาน 2 กระบวนการ ได้แก่ กระบวนการนามนัยเชิงมโนทัศน์ และกระบวนการอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ The present research aims at 1) analyzing syntactic properties of the word /taam/ in Thai 2) analyzing semantic properties of the word under investigation and 3) analyzing relationships among meanings denoted by the word. 1,000 sentences containing the word, /taam/, were collected from Thai National Corpus. It is found that the word, /taam/, can occur in various syntactic patterns and can covey multiple related meanings. Syntactically, the word can occur in 8 syntactic contexts which are 1) occurring as the verb in serial verb constructions, 2) occurring as verb following a directional motion verb, 3) occurring as a verb following a manner of motion verb, 4) occurring as a preposition in following a verb denoting visual perception or a verb denoting a psychological process, 5) occurring as a preposition following an action verb, 6) occurring as a preposition following a verb denoting static situation, 7) occurring as a preposition between two noun phrases and 8) occurring as a part of a phraseological unit. Semantically, the word, /taam/, can be analyzed as a polysemous words signifying seven related meanings which are 1) ‘to move behind or to move in the same direction of another moving entity,’ 2) ‘to call someone to come to do something,’ 3) ‘the direction of motion,’ 4) ‘to do the same thing as someone else, to be in a way that agrees with something else,’ 5) ‘along,’ 6) ‘to refer to something else,’ and 7) ‘sequential relation between situations.’ Moreover, it is found that the first meaning, ‘to move behind or to move in the same direction of another moving entity’, could be analyzed as the basic or the prototypical meaning while other six meanings are extended meanings which are semantically extended through conceptual metonymies and conceptual metaphors.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: อุมาภรณ์ สังขมาน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2564

Modified: 2568-07-23

Issued: 2568-07-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/piyawadee-kha-all.pdf

CallNumber: P130.52.T35 .ป363

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ภาษาศาสตร์ประยุกต์

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	piyawadee-kha-all.pdf	1.81 MB

ใช้เวลา

0.038038 วินาที