ข้อถกเถียงว่าด้วยความเป็นของแท้และคุณค่าของภิกขุปากิโมกข์

The debates over the authenticity and values of Bhikkhupatimokkha

Name: พระภณ วงศ์สุพรรณ

keyword: ลักษณะของแท้ (ปรัชญา)

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ปร.ด. (ปรัชญาและศาสนา) 2564

Classification :.LCCS: B105.A8

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาปรัชญาและศาสนา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: พุทธศาสนาเถรวาท -- ไทย

ThaSH: ภิกขุปาฏิโมกข์

ThaSH:

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของภิกขุปาฏิโมกข์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของภิกขุปาฏิโมกข์ในพระพุทธศาสนาเถรวาทของประเทศไทย 3) เพื่อวิเคราะห์ข้อถกเถียงว่าด้วยความเป็นของแท้และคุณค่าของภิกขุปาฏิโมกข์ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ สรุปผลในเชิงวิเคราะห์และพรรณนาให้รายละเอียด ผลการวิจัยพบว่า 1) ภิกขุปาฏิโมกข์มีความสำคัญอย่างยิ่งตามประวัติศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา นับตั้งแต่พระพุทธเจ้าพระนามว่า พระโคตมพุทธเจ้าได้ทรงตรัสรู้และประกาศศาสนาจนทำให้เกิดสงฆ์ขึ้นมา เมื่อสงฆ์มีมากขึ้น ปัญหาก็มีตามมา พรรษาที่ 20 แห่งพุทธกิจ พระพุทธองค์จึงทรงบัญญัติภิกขุปาฏิโมกข์ อันประกอบไปด้วยคุณค่าที่มีประโยชน์ 10 ประการ เพื่อเป็นข้อปฏิบัติไปสู่ความหลุดพ้น เพราะมีเรื่องเสียหายไม่ดีไม่งาม (อาสวัฏฐานิยธรรม) เกิดขึ้น ผลดีจึงเป็นเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างพระภิกษุสงฆ์กับฆราวาสในกรอบของคำว่า "เนื้อนาบุญ" โดยมีสิกขาบทในภิกขุปาฏิโมกข์จำนวน 227 ข้อ พระพุทธศาสนาได้ประดิษฐานบนแผ่นดินสยามในราวพุทธศตวรรษที่ 3 การจัดหาและสืบต่อคัมภีร์พุทธศาสนาเกิดจากแนวความคิดเรื่องการอันตรธานของพระศาสนาในอนาคตในสมัยล้านนา วิวัฒนาการของการจดจำคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ผ่านระบบมุขปาฐะ ผ่านมาถึงการมีคัมภีร์ตัวอักษร จากภาษาโบราณพัฒนาการจนเกิดเป็นคัมภีร์ที่ใช้อักษรไทยในปัจจุบัน ผ่านช่วงเวลามายาวนาน แต่กระนั้น พระเถรานุเถระ สามเณร ตลอดจนพุทธศาสนิกชนก็มีส่วนช่วยเหลือกันอย่างเข้มแข็ง ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในทุกภาคส่วนของประเทศไทยจึงล้วนมีความเกี่ยวข้องกับคุณค่าของคัมภีร์ภิกขุปาฏิโมกข์ ภิกขุปาฏิโมกข์เป็นของแท้และประกอบด้วยคุณค่าซึ่งบัญญัติขึ้นในครั้งพุทธกาลโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยเหตุผล 4 ประการ คือ 1. มีประวัติศาสตร์ความเป็นมาอย่างชัดเจน 2. คณะสงฆ์จะต้องประชุมกันทุกกึ่งเดือนเพื่อฟังภิกขุปาฏิโมกข์ สิกขาบทในภิกขุปาฏิโมกข์เป็นหลักปฏิบัติ ภิกษุทุกรูปต้องปฏิบัติตาม หากทำผิดก็มีอาบัติติดตัว และเป็นเหตุให้ไม่สามารถบรรลุธรรมขั้นสูงได้ 3. ภิกขุปาฏิโมกข์มีความสัมพันธ์กันระหว่างพระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก จึงเป็นเหตุผลที่ยากที่คณะสงฆ์หลังพุทธกาลเป็นผู้ทยอยบัญญัติภิกขุปาฏิโมกข์ขึ้น 4. มีการสืบทอดมาอย่างมีระบบและแบบแผน ประกอบกับมีอรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา และคัมภีร์โบราณต่าง ๆ ในอดีตประกอบเพื่อยืนยันลำดับความเป็นมาและความสำคัญ ดังนี้แล้วภิกขุปาฏิโมกข์ที่ตกทอดมายังปัจจุบันจึงเป็นของแท้และประกอบด้วยคุณค่า The purposes of this research were 1) to study a historical overview of Bhikkhupatimokkha in Theravada Buddhism 2) to study a historical overview of Bhikkhupatimokkha in Theravada Buddhism of Thailand and 3) to analyze the debate on the authenticity and value of BhikkhuPāṭimokkha. This paper explores the most common methods of data collection used in qualitative research: The results showed that 1) Bhikkhupatimokkha is of great importance in the history of Buddhism. Since the Lord Buddha has enlightened and proclaimed religion until causing a monk. When the monks were more, problems followed. 20th year of Buddhism, The Lord Buddha, therefore, commanded Bhikkhupatimokkha, which consists of 10 good values as a practice to liberation because something terrible happened. The excellent result is the relationship between monks and laypeople. In the framework of a field of merit, with 227 items of Bhikkhupatimokkha. 2) Buddhism was enshrined on the land of Siam around the 3rd century AD. The procurement and continuation of the Buddhist scriptures stemmed from the concept of the disappearance of religion in the future in the Lanna period. The development of memorizing the teachings of the Buddha through the oral tradition. It has passed through the existence of scripture from the ancient language and developed into a script that uses Thai characters today through a long period. However, monks, novices, and Buddhists have a substantial part in helping each other. History of Buddhism in all parts of Thailand, therefore all related to the value of the Bhikkhupatimokkha. 3) Bhikkhupatimokkha is authenticity and contains the values that were established in the Buddha's time by the Lord Buddha for 4 reasons: 1) There is a clear history. The reference evidence is the Tripitaka. Moreover, following the evidence fromvarious Buddhist scriptures that have fallen to the present. 2) The Sangha must meet every half month to listen to the Bhikkhupatimokkha, there must be a wise monk chanting Bhikkhupatimokkha since the 20th year of the Buddha and the precepts in the Bhikkhupatimokkha as a practice Every monk must obey. If a monk makes a mistake, the monk will have an offense. Cause hatred between each other and, therefore, unable to attain higher enlightenment. 3) Bhikkhupatimokkhahas related between the Vinaya Pitaka Suttanta Pitaka and Abhidhamma Pitaka. This is why it is difficult for the Sangha after the Buddha's time to decree the Bhikkhupatimokkha. 4) There is a systematic and patterned succession, together with Commentaries, SubCommentaries, Sub-sub-Commentaries, and various ancient scriptures in the past to confirm the order oforigin and importance. Because the discipline is the age of Buddhism, When the discipline is established, Buddhism still exists. Thus, Bhikkhupatimokkhathat has been entailed to the present is authenticity and contains the value.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ธีรัตม์ แสงแก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ธเนศ ปานหัวไผ่

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: สุเชาวน์ พลอยชุม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-22

Issued: 2568-07-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/pon-von-all.pdf

CallNumber: B105.A8 .พ17

tha

Spatial: ไทย

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: ปรัชญาและศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	pon-von-all.pdf	3.81 MB

ใช้เวลา

0.038346 วินาที