การประเมินความมั่นคงด้านน้ำ ภายใต้ภาพจำลองการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ บริเวณลุ่มน้ำย่อยน่านตอนบน

Assessing water security under the scenarios of climate change in The Upper Nan Sub-Watershed

Name: จิรนันท์ ธรรมโฆสิต

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (วนศาสตร์) 2564

Classification :.LCCS: SD425

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวนศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ความมั่นคงด้านน้ำ -- ลุ่มน้ำน่าน

ThaSH: การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก

ThaSH: แบบจำลองทางอุทกวิทยา

Abstract: การประมาณค่าความมั่นคงด้านน้ำภายใต้การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศบริเวณลุ่มน้ำย่อยน่านตอนบน มีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณค่าปริมาณน้ำท่าโดยใช้แบบจำลองทางอุทกวิทยา และ เพื่อประเมินความมั่นคงด้านน้ำ ภายใต้การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยประเมินปริมาณน้ำท่าด้วยแบบจำลอง MIKE 11 RR จากข้อมูลเฉลี่ยคาบ 30 ปี (พ.ศ. 2533 – 2563) และคาดการณ์ปริมาณน้ำท่าในอนาคตระยะสั้น 5 ปี ในปี พ.ศ. 2568 และระยะยาว 10 ปี ในปี พ.ศ. 2573 โดยแบ่งภาพจำลองการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 2 แบบ ได้แก่ RCP 4.5 และ 8.5 คาดการณ์ปริมาณน้ำฝนในอนาคตโดยใช้แบบจำลองการหมุนเวียนอากาศ (GCM) EC-EARTH และประเมินค่าความมั่นคงด้านน้ำ โดยใช้ดัชนี ความขาดแคลนน้ำ และความเปราะบางของน้ำ ประเมินค่าอิทธิพลของการเปลี่ยนแปลงปริมาณน้ำท่า และความมั่นคงด้านน้ำจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยใช้สถิติทดสอบความแตกต่างแบบ 2 ตัวแปร t-test ผลการศึกษา พบว่าแบบจำลอง MIKE 11 RR มีประสิทธิภาพในการประมาณค่าปริมาณน้ำท่าระดับดี โดยมีค่า NSE เท่ากับ 0.80 โดยมีค่าปริมาณน้ำท่าเฉลี่ยรายปีในคาบ 30 ปี มีค่าเท่ากับ 3,208.26 ล้านลูกบาศก์เมตร ส่วนการคาดการณ์ปริมาณน้ำท่าใน พ.ศ. 2568 และ พ.ศ . 2573 พบว่า มีค่าปริมาณน้ำท่าเฉลี่ยรายปี เท่ากับ 2,643.33 และ 3,456.24 ล้านลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ส่วนการประมาณค่าความมั่นคงด้านน้ำ พบว่า การขาดกรีนวอเตอร์และบลูวอเตอร์สูงในช่วงฤดูแล้ง (เดือนตุลาคม ถึงเดือนมีนาคม) ส่วนค่าความเปราะบางด้านกรีนวอเตอร์ และบลูวอเตอร์ พบในช่วงฤดูแล้งและช่วงกลางฤดูฝน(เดือนตุลาคม ถึงเดือนมีนาคม และเดือนกรกฎาคม) โดยพบว่า ช่วงต้นฤดูฝน และช่วงกลางฤดูฝนเป็นช่วงที่มีค่าความมั่นคงด้านน้ำน้อย ใกล้เคียงกับช่วงฤดูแล้ง โดยการทดสอบทางสถิติ พบว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแบบ RCP 4.5 และ 8.5 มีความแตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงค่าความขาดแคนน้ำ และค่าความเปราะบางน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำน่านย่อยตอนบน The project Assessing Water Security under the Scenarios of Climate Change in the Upper Nan Sub-Watershed was conducted to estimate runoff using hydrological models and evaluate water security under climate change scenarios. Based on 30-year average data and forecasts for the short-term (5 years in 2025) and the long-term (10 years), the runoff was evaluated using the MIKE 11 RR model (10 years in 2030). To anticipate how climate variability would affect streamflow, the Mike 11 RR model used moderate and extreme climate scenarios with RCP 4.5 and 8.5. The EC-EARTH model's (GCM) forecasted rainfall amount, the water scarcity index, and the vulnerability index were utilized in the results to assess the security of the water supply using various test statistics employing the t-test on two variables. The results indicated that the MIKE 11 RR model, with an NSE value of 0.80, correctly predicted the streamflow. The discharges reached 3,208.26 million cubic meters over the course of 30 years. The results also show that the typical runoff in 2025 and 2030 would be 2,643.33 and 3,456.24 million cubic meters, respectively. The water security predictions indicate that throughout the dry season, there was a significant level of green and blue water scarcity (October to March). and during the dry season and the middle of the rainy season, green and blue water vulnerability was discovered (October until March and July). The results showed that water security was least during the beginning and middle of the rainy season. The degrees of water shortage and vulnerability in the Upper Nan Sub-Watershed did not significantly differ between 4.5 and 8.5 climate change, according to data analysis of both the RCP.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ปิยพงษ์ ทองดีนอก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: นฤมล แก้วจำปา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-22

Issued: 2568-07-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/jiranan-tha-all.pdf

CallNumber: SD425 .จ37

tha

Spatial: ลุ่มน้ำน่าน

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วนศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	jiranan-tha-all.pdf	2.13 MB

ใช้เวลา

0.038075 วินาที