โครงสร้างป่าดิบชื้นบริเวณแนวรอยต่อป่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน จังหวัดนครศรีธรรมราช

Moist evergreen forest structure at the Forest Edge, Kathun Wildlife Sanctuary, Nakhon Si Thammarat Province

Name: อนัญญา สุมน

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม) 2564

Classification :.LCCS: QK364

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาการบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: สังคมพืช -- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

ThaSH: ป่าดิบชื้น -- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

ThaSH: แนวรอยต่อป่า -- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

ThaSH: การทดแทนของพืช -- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

ThaSH: การฟื้นฟูป่า -- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

Abstract: การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าเป็นพื้นที่เกษตรกรรม ส่งผลต่อการเกิดหย่อมป่าและการกระจายตัวของแนวขอบป่าเพิ่มมากขึ้น และส่งผลกระทบต่อการสูญเสียความหลากหลายพรรณพืช การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบโครงสร้างและองค์ประกอบพรรณพืช บริเวณแนวรอยต่อป่าดิบชื้นและพื้นที่เกษตรกรรม ภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยวางแปลงถาวรแบบแถบ ขนาด 10 เมตร x 200 เมตร จำนวน 3 แปลง และกำหนดเขตพื้นที่ออกเป็น 4 เขต คือ เขตป่าดิบชื้นที่เหลืออยู่ เขตป่าด้านใน เขตป่าตอนกลาง และเขตป่าด้านนอก ทำการติดหมายเลขต้นไม้ วัดความโต และความสูงทั้งหมดของไม้รุ่นและไม้ใหญ่ และเก็บข้อมูลดิน เปอร์เซ็นต์การปกคลุมเรือนยอด ความสูงพื้นที่ ความลาดชัน และทิศทางด้านลาด เพื่อวิเคราะห์การจัดลำดับหมู่ไม้ตามปัจจัยแวดล้อม ทำการวิจัยระหว่างเดือนสิงหาคม ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 ผลการศึกษา พบพรรณไม้ทั้งไม้รุ่นและไม้ใหญ่ จำนวน 82 ชนิด 68 สกุล 41 วงศ์ มีความหนาแน่นและพื้นที่หน้าตัดต้นไม้เท่ากับ 2,145 ต้นต่อเฮกแตร์และ 16.30 ตารางเมตรต่อเฮกแตร์ ตามลำดับ ความหลากชนิดไม้อยู่ในระดับสูง (H' = 3.86) วงศ์ที่มีความเด่นด้านจำนวนชนิดสูงสุด คือ วงศ์เปล้า (Euphorbiaceae) รองลงมา คือ วงศ์กระท้อน (Meliaceae) วงศ์ขนุน (Moraceae) วงศ์มะม่วง (Anacardiaceae) และวงศ์มะเกลือ (Ebenaceae) ตามลำดับ ความหนาแน่นไม้ทั้งสองระดับระหว่างเขตพื้นที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (F = 110.17, p < 0.01 และ F = 65.71, p < 0.01 ตามลำดับ) ระหว่างเขตพื้นที่ โดยไม้ใหญ่พบมากที่สุดในพื้นที่เขตป่าดิบชื้นที่เหลืออยู่และน้อยที่สุดในเขตขอบป่าด้านนอก ซึ่งเป็นไปในทิศทางตรงข้ามกับระดับไม้รุ่น ภาพรวมการกระจายของต้นไม้ตามขนาดชั้นเส้นผ่านศูนย์กลาง พบว่า มีรูปแบบชี้กำลังเชิงลบ แสดงให้เห็นว่า สังคมพืชสามารถรักษาโครงสร้างป่าไว้ได้ โดยมีไม้ขนาดเล็กจำนวนมากที่สามารถเติบโตทดแทนไม้ขนาดใหญ่ได้ในอนาคต ขณะที่พิกุลป่า มีรูปแบบการกระจายไม่ต่อเนื่องหรือแบบระฆังคว่ำ บ่งบอกการสืบต่อพันธุ์ที่ไม่ต่อเนื่องตามธรรมชาติ ผลการจัดลำดับหมู่ไม้ พบว่าระดับความสูงของพื้นที่และเปอร์เซ็นต์การปกคลุมเรือนยอดมีอิทธิพลต่อการกำหนดการปรากฏของกลุ่มพรรณไม้ในป่าดิบชื้น ขณะที่ความหนาแน่นรวมดินที่สูง เปอร์เซ็นต์การปกคลุมเรือนยอดและความชื้นดินต่ำ โดยเฉพาะบริเวณเขตขอบป่าด้านนอกนั้น มีผลต่อการปรากฏของพรรณพืชกลุ่มไม้เบิกนำสูง แสดงให้เห็นถึงความต้องการทางนิเวศวิทยาที่แตกต่างกันระหว่างชนิดไม้ดั้งเดิมในป่าดิบชื้นและไม้เบิกนำ ดังนั้น การคัดเลือกชนิดไม้เพื่อการฟื้นฟูป่าที่มีความเหมาะสมตามปัจจัยแวดล้อม ย่อมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการฟื้นคืนสู่ป่าธรรมชาติดั้งเดิมได้เร็วขึ้น Land use changes, particular conversion forest area into agricultural area induced the forest patches which extended edged forests and led to plant diversity loss. The objectives of this study aimed to compare forest structure and species composition and detect the relationship between tree stands and environments (soil properties, percentage of crown cover, elevation, slope and aspect) across the forest ecotone between moist evergreen forest and agriculture area at Kathun Wildlife Sanctuary, Nakhon Si Thammarat Province. Three permanent transect plots, 10 m x 200 m, were established, and subplots of 10 x 10 m were divided. In addition, four zones related forest edged distance were classified based on the initiated area at the edge (0 m), remnant moist evergreen forest (RF), forest edged-interior (Ed-in), forest edged-intermedium (Ed-me), and forest edged-exterior (Ed-ex), respectively. All saplings and trees were tagged, measured, identified, and recorded position in the plot and saplings count the number of trees of each species. Ordination analysis was applied to detect the important factors for determining tree stands. The research was don during August to October 2021. The result showed that the total of 82 species 68 genera and 41 families for saplings and trees were found. Tree density and basal area were 2,145 individual.ha-1 and 16.30 m2 .ha-1 , respectively. The dominance family based on number of species was Euphorbiaceae, Meliaceae, Moraceae, Anacardiaceae, and Ebenaceae, respectively. The density of saplings and trees between zones were significantly different (F = 110.17, p < 0.01 and F = 65.71, p< 0.01, respectively). Highest density of tree was found in the RF and lowest in the Ed-ex, contrasting with the saplings. Tree distribution based on diameter class distribution had the negative exponential growth form. Indicating these areas can maintain their structure which high small trees can replace the mature trees in the future. However, different pattern, unimodal or polymodal form, was detected, particular the pioneer species such as Payena acuminata. Indicating discontinuous regeneration was found. The results of ordination found that high elevation and percentage of crown cover had determined tree species in RF. While high bulk density with low percentage of crown cover and soil moisture content had influenced on the establishment of pioneer species, particular at the Ed-ex zone. Indicating different tree species niche was detected. Thus, the suitable species related to its niche should be concern for forest restoration, then, high capacity of forest recovery into the climax forest will be promoted.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ดอกรัก มารอด

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: สราวุธ สังข์แก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-21

Issued: 2568-07-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/ananya-sum-all.pdf

CallNumber: QK364 .อ151

tha

Spatial: เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากะทูน

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	ananya-sum-all.pdf	3.94 MB

ใช้เวลา

0.030057 วินาที