แจ้งเอกสารไม่ครบถ้วน, ไม่ตรงกับชื่อเรื่อง หรือมีข้อผิดพลาดเกี่ยวกับเอกสาร ติดต่อที่นี่ ==>
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
รภัชร์ เม่งช่วย. บทบาทของปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางน้ำต่อการเปลี่ยนแปลงและการเกิดทดแทนที่ของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ในระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำ: กรณีศึกษาอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น. ปริญญาเอก(วิทยาศาสตร์การประมง). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด. : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2563.
บทบาทของปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางน้ำต่อการเปลี่ยนแปลงและการเกิดทดแทนที่ของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ในระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำ: กรณีศึกษาอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
Roles of aquatic environmental factors on changes and successions of potentially toxic cyanobacteria in reservoir ecosystem : a case study of the Ubolratana Reservoir, Khon Kaen Province
Name: รภัชร์ เม่งช่วย
Classification :.LCCS: QH193.T46
ThaSH:
นิเวศวิทยาอ่างเก็บน้ำ
ThaSH:
ไซยาโนแบคทีเรีย
ThaSH:
ไซยาโนแบคทีเรีย
-- ความสามารถก่อโรค
ThaSH:
อ่างเก็บน้ำ
ThaSH:
อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์
Abstract:
การศึกษาบทบาทของปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางน้ำต่อการเปลี่ยนแปลงและการเกิดทดแทนที่ของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ในพื้นที่อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น ดำเนินการภายใต้เป้าหมายเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เป็นสาเหตุให้เกิดการเพิ่มจำนวน และหาแนวทางการป้องกันและการควบคุมความหนาแน่นของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ในระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำ โดยการเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอนพืช และศึกษาปัจจัยทางด้านสิ่งแวดล้อมทางน้ำ ทั้งในบริเวณแนวร่องน้ำ (แนวกลางของอ่างเก็บน้ำ ตั้งแต่เขต Riverine, Transition และ Lacustrine) และในพื้นที่เขตชายฝั่ง รวม 18 สถานี ตามช่วงฤดูกาล ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 ถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2562 รวมทั้งสิ้น 10 ครั้ง ผลการศึกษาพบว่าไซยาโนแบคทีเรียสามารถพบได้อย่างต่อเนื่อง และจัดเป็นกลุ่มเด่นของแพลงก์ตอนพืชที่มีในอ่างเก็บน้ำ (มีความหนาแน่นในช่วง 100 - 678,786 หน่วยต่อลิตร) และความหนาแน่นไม่เปลี่ยนแปลงตามเวลา แต่มีความแตกต่างไปตามพื้นที่ที่ศึกษา ในการศึกษานี้ พบ ไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ จำนวน 16 สกุล โดยพบสกุล Pseudanabaena เป็นชนิดเด่นในเขต Riverine (มีความหนาแน่น 25-11,171 หน่วยต่อลิตร) ส่วน Cylindrospermopsis เป็นชนิดเด่นในเขต Lacustrine (มีความหนาแน่น 6,300-310,357 หน่วยต่อลิตร) ความหนาแน่นของไซยาโนแบคทีเรียโดยรวมที่พบในการศึกษานี้ ยังนับว่ามีระดับต่ำซึ่งไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้น้ำเพื่อการสันทนาการและการผลิตน้ำประปา (WHO, 2003) สำหรับผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์กับความหนาแน่นรวมของไซยาโนแบคทีเรีย (Dentotal) พบว่าได้รับอิทธิพลจากปริมาตรน้ำ (V; 106m3) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ดังสมการ Dentotal = -1.5 V2 + 1043.6 V (r = 0.737) ส่วนความหนาแน่นตามแนวร่องน้ำ (Denriver channel) ได้รับอิทธิพลจากความลึกของน้ำ (D; m) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ดังสมการ Denriver channel= -9926.7 D2 + 72053.0 D (r = 0.506) สำหรับความหนาแน่นในเขต Riverine (DenRiverine) และเขต Transition (DenTransition) ได้รับอิทธิพลจากอุณหภูมิของน้ำ (T; °C) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ดังสมการ DenRiverine= 42.2 T2 1112.6 T (r = 0.553) และ DenTransition = 626.0 T214571.0 T (r = 0.551) ตามลำดับ ผลการศึกษาบทบาทของปัจจัยสิ่งแวดล้อมต่อชนิดเด่นของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ พบว่าความหนาแน่นของ Cylindrospermopsis ได้รับอิทธิพลจากปริมาตรน้ำ (r = 0.563) อุณหภูมิ (r = 0.393) ปริมาณน้ำไหลเข้า (r = 0.369) และ N:P ratio (r = 0.697) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ส่วน Psudanabaena ได้รับอิทธิพลจากปริมาตรน้ำ (r = 0.504) แอมโมเนียม (r = 0.486) ปริมาณของแข็งแขวนลอย (r = 0.380) และปริมาณน้ำไหลเข้า (r = 0.519) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ในภาพรวมของการศึกษาพบว่าปริมาตรน้ำเป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถกระตุ้นให้ไซยาโนแบคทีเรียเพิ่มจำนวนได้มากกว่าแพลงก์ตอนพืชกลุ่มอื่น ๆ ดังนั้น การหาทางบริหารจัดการปริมาตรน้ำที่เหมาะสม จะสามารถควบคุมการเพิ่มจำนวนของไซยาโนแบคทีเรีย และส่งเสริมความสมดุลในความหลากหลายทางชีวภาพของผู้ผลิตขั้นต้นในอ่างเก็บน้ำได้ต่อไป
Study on roles of aquatic environmental factors on changes and successions of potentially toxic cyanobacteria in Ubolratana Reservoir, Khon Kaen Province was carried out under the goal to analyze environmental factors causing the increase of potentially toxic cyanobacteria density and provide an approach for problem prevention and control of potentially toxic cyanobacteria density in reservoir ecosystem. Sampling of phytoplankton and surveys of aquatic environmental factors were conducted 10 times along the river channel of the reservoir (Riverine, Transition, and Lacustrine zones) and littoral zones, including 18 stations along the seasons (from February 2018 to November 2019). The results indicated that the potentially toxic cyanobacteria can be found continuously as dominant species of the reservoir (with densities of 100 - 678,786 cells/L). The densities of potentially toxic cyanobacteria did not change by times but there were differences among the area. In this study, 16 genera of potentially toxic cyanobacteria were found to be capable of producing toxins. Pseudanabaena was dominant in the Riverine zone (with densities of 25 - 11,171 cells/L) and Cylindrospermopsis was dominant in the Lacustrine zone (with densities of 6,300 -310,357 cells/L). The densities of potentially toxic cyanobacteria in this study were in low-risk level that had no impact on recreational water and the water supply (WHO, 2003). The analysis of relationships between total density of potentially toxic cyanobacteria (Dentotal) and environmental factors indicated that the densities were significantly (p< 0.05) influenced by water volume (V;106m 3 ) as Dentotal = -1.5 V2 + 1043.6 V (r = 0.737). The densities of the river channel (Denriver channel) were significantly (p < 0.05) influenced by water depth (D; m) as Denriver channel = - 9926.7 D2 + 72053.0 D (r = 0.506). The densities of the Riverine zone (DenRiverine) and the Transition zone (DenTransition) were significantly (p < 0.05) influenced by water temperature (T; ° C) as DenRiverine=42.2 T2 1112.6 T (r = 0.553) and DenTransition = 626.0 T2 14571.0 T (r = 0.551), respectively. Study on the role of environmental factors on the dominant species of potentially toxic cyanobacteria indicated that Cylindrospermopsis densities were significantly (p < 0.05) influenced by water volume (r = 0.563), water temperature (r = 0.393), inflow (r = 0.369) and N:P ratio (r = 0.697). Psudanabaena densities were significantly (p < 0.05) influenced by water volume (r = 0.504), ammonium (r = 0.486), total suspended solids (r = 0.380) and inflow (r = 0.519). In the overall views, the water volume was found to be the major factor stimulating the increase of potentially toxic cyanobacteria among several groups of phytoplankton. Therefore, appropriate management of water volume may control the growth of potentially toxic cyanobacteria and further contribute to maintain biodiversity balance of primary producers in the reservoir ecosystem.
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด
Address:
กรุงเทพมหานคร
Email:
tdckulib@ku.ac.th
Name: จารุมาศ เมฆสัมพันธ์
Role:
อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก
Name: สันติ พ่วงเจริญ
Role:
อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม
Created:
2563
Modified:
2568-07-18
Issued:
2568-07-18
วิทยานิพนธ์/Thesis
application/pdf
URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/rapach-men-all.pdf
CallNumber:
QH193.T46 .ร16
tha
DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
Level: ปริญญาเอก
Descipline: วิทยาศาสตร์การประมง
Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
RightsAccess:
ใช้เวลา
0.030117 วินาที
รภัชร์ เม่งช่วย
| Title | Contributor | Type |
|---|---|---|
| ผลกระทบของสภาวะความแห้งแล้งในระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ ต่อการเพิ่มปริมาณของสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินชนิดที่มีความเป็นพิษ
มหาวิทยาลัยบูรพา จีรยา ม่วงสีงาม;จารุมาศ เมฆสัมพันธ์;รภัชร์ เม่งช่วย | บทความ/Article | |
| บทบาทของปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางน้ำต่อการเปลี่ยนแปลงและการเกิดทดแทนที่ของไซยาโนแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารพิษได้ในระบบนิเวศอ่างเก็บน้ำ: กรณีศึกษาอ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รภัชร์ เม่งช่วย | จารุมาศ เมฆสัมพันธ์ สันติ พ่วงเจริญ | วิทยานิพนธ์/Thesis |
จารุมาศ เมฆสัมพันธ์
สันติ พ่วงเจริญ