กลไกความต้านทานต่อสารสไปนีโทแรมในหนอนใยผัก (Phutella xylostella L)

Mechanisms of spinetoram resistance in diamondback moth (Phutella xylostella L)

Name: สุภางคนา ถิรวุธ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (กีฏวิทยา) 2563

Classification :.LCCS: SB945.D5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขากีฏวิทยา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: หนอนใยผัก -- การป้องกันและควบคุม

ThaSH: ยากำจัดศัตรูพืช

Abstract: แม้ว่าจะมีการรายงานแนวโน้มการเกิดความต้านทาน แต่สไปนีโทแรมยังคงจัดเป็นสารฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพสูงในการใช้ควบคุมหนอนใยผัก (Plutella xylostella L.) ในประเทศไทย การศึกษาระดับความเป็นพิษและระบบเอนไซม์ขจัดพิษของสไปนีโทแรม จะช่วยบ่งชี้กลไกความต้านทานของหนอนใยผักต่อสารดังกล่าว ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการจัดการความต้านทานต่อสารฆ่าแมลงที่เหมาะสมในหนอนใยผักต่อไป โดยดำเนินการทดลองกับประชากรหนอนใยผักที่เก็บจากพื้นที่ปลูกพืชตระกูลกะหล่ำที่สำคัญ 3 แห่ง ทำการทดสอบด้วยวิธีการจุ่มใบพืช ผลการทดลองพบว่า หนอนใยผักจากพื้นที่อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี และ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี มีอัตราความต้านทานต่อสารสไปนีโทแรมสูงมากคือ 140.83 และ 100.83 เท่า ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับหนอนใยผักจากอำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ สำหรับกลไกความต้านทานต่อสารสไปนีโทแรมนั้นทดสอบโดยวิธีหยดสารเสริมฤทธิ์ piperonyl butoxide (PBO) ซึ่งยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ Cytochrome P450 monooxygenase, triphenyl phosphate (TPP) ซึ่งยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ Carboxylesterase และ diethyl maleate (DEM) ซึ่งยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ Glutathione S-transferase ลงบนปล้องอกของหนอนใยผักวัย 3 ผลการทดลองพบว่า สาร DEM มีอัตราการเสริมฤทธิ์สูงสุดรองลงมาได้แก่ สาร TPP และ PBO ตามลำดับ ซึ่งสอดคล้องกันกับผลการศึกษาระดับกิจกรรมเอนไซม์และการตอบสนองของเอนไซม์ขจัดพิษของหนอนใยผักต่อสารสไปนีโทแรมที่พบว่าหนอนใยผักจากอำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี และอำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี มีระดับกิจกรรมของเอนไซม์ Glutathione S-transferase และCarboxylesterase สูงกว่าหนอนใยผักจากอำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ แสดงให้เห็นว่าเอนไซม์ Glutathione S-transferase และ Carboxylesterase มีความเกี่ยวข้องกับกลไกความต้านทานของหนอนใยผักต่อสารสไปนีโทแรมเป็นอย่างยิ่ง Although trend of resistance has been reported, spinetoram is considered an effective insecticide for controlling diamondback moth (Plutella xylostella L.) in Thailand. The study on toxicity of spinetoram and its detoxicification enzyme system will help in determining the resistance mechanism of diamondback moth to this insecticide which is the crucial information for proper insecticide resistance management. This experiment was conducted using P. xylostella populations from 3 important crucifer planting areas. Toxicity tests were performed using leaf dipping method. The results revealed that P. xylostella from Si Prachan, Suphan Buri Province and Sai Noi, Nonthaburi Province showed very high resistance to spinetoram with the resistance ratios of 140.83 and 100.83 folds, respectively when compared to the population from Mae Wang, Chiang Mai Province. To determine the resistance mechanism, 3 synergists namely piperonyl butoxide (PBO) which inhibits Cytochrome P450 monooxygenase, triphenyl phosphate (TPP) which inhibits Carboxylesterase and diethyl maleate (DEM) which inhibits Glutathione S-transferase were topically applied onto the thoracic segments of 3rd instar larvae of diamondback moth treated with spinetoram. The results showed that DEM had the highest synergism ratio followed by TPP and PBO. These were in accordance with the results from detoxification enzyme and biochemical response assays where P. xylostella from Si Prachan, and Sai Noi, showed higher levels of Glutathione S-transferase and Carboxylesterase activities than those from Mae Wang population. Overall, the results suggested the possible involvement of Glutathione S-transferase and Carboxylesterase in the resistance mechanism of P. xylostella against spinetoram insecticide

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: วิบูลย์ จงรัตนเมธีกุล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2563

Modified: 2568-07-18

Issued: 2568-07-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/supangkana-thi-all.pdf

CallNumber: SB945.D5 .ส46

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: กีฏวิทยา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	supangkana-thi-all.pdf	3.03 MB

ใช้เวลา

0.029758 วินาที