การตอบสนองของข้าวขาวดอกมะลิ 105 ต่อธาตุอาหารรองในดินนาต่างชนิดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Response of Khao Dok Mali 105 rice to secondary plant nutrients in different paddy soils in the Northeast

Name: ธนาภรณ์ ประเสริฐพร

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (ปฐพีวิทยา) 2563.

Classification :.LCCS: S667.R5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาปฐพีวิทยา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ข้าว -- พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 -- ดิน

ThaSH: ข้าว -- พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 -- ปุ๋ย

ThaSH: ดิน -- ไทย (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

ThaSH: ธาตุอาหารพืช

ThaSH: สารอาหารรอง

Abstract: ทำการศึกษาการตอบสนองของข้าวขาวดอกมะลิ 105 ในดินนาชุดดินพิมาย (Pm) ร้อยเอ็ด (Re1, Re2) และดินคล้ายชุดดินร้อยเอ็ดที่เป็นดินเค็ม (Re-sa) ต่อธาตุอาหารรองในอัตราที่แตกต่างกัน โดยทำการใส่แคลเซียมและแมกนีเซียมในอัตรา 0, 1.5, 3, 6 และ 12 กก./ไร่ ส่วนกำมะถันใส่ในอัตรา 0, 1.25, 2.5, 5 และ 10 กก./ไร่ และทำการเปรียบเทียบวิธีการประเมินความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารรองในดินสำหรับข้าว ผลการศึกษา พบว่า ธาตุอาหารรองส่งเสริมการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตของข้าวได้ในระดับหนึ่ง โดยการใส่แคลเซียมในทุกอัตราให้ผลผลิตเมล็ดในชุดดินร้อยเอ็ด 1 เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (340-347 กก./ไร่) ยกเว้นในอัตรา 12 กก./ไร่ (294 กก./ไร่) การใส่แมกนีเซียมในทุกอัตราทำให้จำนวนร้อยละเมล็ดดีในชุดดินร้อยเอ็ด 1 เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 86.6-88.6) ยกเว้นในอัตรา 6 กก./ไร่ (ร้อยละ 80.3) การใส่กำมะถันในทุกอัตราทำให้ได้จำนวนเมล็ดดีในชุดดินร้อยเอ็ด 2 เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 81.3-87.0) ยกเว้นในอัตรา 1.25 กก./ไร่ (ร้อยละ 76.6) ขณะที่การใส่กำมะถันในอัตรา 2.5 และ 10 กก./ไร่ให้ความสูงของข้าวในชุดดินพิมายสูงสุดไม่แตกต่างกัน (124-129 ซม.) แคลเซียมและแมกนีเซียมในดินส่วนใหญ่อยู่ในรูปที่เป็นองค์ประกอบของแร่ (492-2,327 และ 260-333 มก./กก. ตามลำดับ) ส่วนกำมะถันในดินเป็นกำมะถันอินทรีย์ (5.63-10.9 มก./กก.) ขณะที่ในส่วนที่สกัดได้จะแตกต่างกันตามน้ำยาสกัดดิน โดย NH4OAc จะให้แคลเซียม (108-936 มก./กก.) และแมกนีเซียม (165-202 มก./กก.) มากที่สุด ส่วน Mehlich III ที่ให้กำมะถันออกมากที่สุด (1.95-4.62 มก./กก.) และน้ำกลั่นจะให้แคลเซียม แมกนีเซียม และกำมะถันน้อยที่สุดอยู่ในพิสัย 0.18-11.9, 6.19-175 และ 1.01-2.64 มก./กก. ตามลำดับ การขังน้ำเป็นระยะเวลา 1 เดือนทำให้แคลเซียมและกำมะถันที่สกัดได้ในดินเพิ่มขึ้น แต่แมกนีเซียมที่สกัดได้ลดลง ขณะที่แมกนีเซียมทั้งหมดในดินมีสัดส่วนเพิ่มขึ้น แคลเซียมและแมกนีเซียมในดินต่างไม่พบสหสัมพันธ์ทางสถิติกับผลผลิตข้าว แต่แคลเซียมในดินแห้งที่สกัดด้วย NH4OAc มีสหสัมพันธ์กับความเข้มข้นของแคลเซียมในแกลบและรำ (r = 0.82**) และดินสภาพน้ำขังที่สกัดด้วย MgCl2 มีสหสัมพันธ์กับความเข้มข้นของแคลเซียมในแกลบและรำ (r = 0.85**) และในเมล็ด (r = 0.82**) แมกนีเซียมในดินแห้ง และในดินสภาพน้ำขังที่สกัดด้วย CaCl2 ต่างพบสหสัมพันธ์กับความเข้มข้นของแมกนีเซียมในแกลบและรำ (r = 0.78** และ 0.74**) เช่นเดียวกับแมกนีเซียมในดินสภาพน้ำขังที่สกัดด้วยน้ำกลั่น และ CaCl2 ที่มีสหสัมพันธ์กับความเข้มข้นของแมกนีเซียมในเมล็ดข้าว (r = 0.74** และ 0.83**) วิธีการเหล่านี้จึงใช้ประเมินระดับของแคลเซียมและแมกนีเซียมในดินสำหรับข้าวได้ระดับหนึ่ง ส่วนผลผลิตเมล็ดข้าวมีสหสัมพันธ์กับกำมะถันในดิน (r = 0.79*-0.84**) ยกเว้นที่สกัดด้วย Mehlich III และกำมะถันอินทรีย์ สารละลาย CaCl2, Ca(H2PO4)2, KH2PO4 และน้ำกลั่นจึงมีความเหมาะสมในการใช้ประเมินความเป็นประโยชน์ของกำมะถันในดินต่อข้าวได้ใกล้เคียงกัน แต่เมื่อทำการสกัดดินในสภาพน้ำขังจะทำให้กำมะถันมีสหสัมพันธ์เฉพาะกับการดูดใช้กำมะถันของข้าว (r = 0.78**-0.96**) โดยการใช้น้ำกลั่นจะให้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ต่ำที่สุด (r = 0.37**) จึงทำให้ความเหมาะสมของวิธีการเหล่านี้ลดลง ยกเว้นในกรณีของกำมะถันอินทรีย์ Response of KDML 105 rice to different rates of secondary plant nutrients in Phimai soil series (Pm), Roi Et soil series (Re1 and Re2), and Roi Et, saline variant (Re-sa) was conducted of which Ca and Mg were applied at the rates of 0, 1.5, 3, 6 and 12 kg/rai, and S was added at the rates of 0, 1.25, 2.5, 5 and 10 kg/rai. The comparison of methods for assessing soil secondary plant nutrient availability for rice was also studied. Results showed that secondary plant nutrients promoted growth and increased yield of rice to some extent. Calcium addition at all rates statistically increased rice grain yield in Re 1 soil (340-347 kg/rai) except the rate of 12 kg/rai (294 kg/rai). All rates of Mg statistically augmented filled grain percentage of rice in Re 1 soil (86.6-88.6%) except the rate of 6 kg/rai (80.3%). The application of S at all rates statistically increased filled grain percentage of rice in Re 2 (81.3-87.0%), excluding the rate of 1.25 kg/rai (76.6%) while the rates of 2.5 and 10 kg/rai similarly induced the greatest plant height in Pm soil (124-129 cm). Soil Ca and Mg were mostly in the component of minerals (492-2,327 and 260-333 mg/kg, respectively) while S was in the organic form (5.63-10.9 mg/kg). Extractable amounts varied among soil extractants. NH4OAc gave the highest Ca (108-936 mg/kg) mg (165-202 mg/kg). Mehlich III extracted the highest S (1.95-4.62 mg/kg) whereas distilled water gave the lowest Ca, Mg and S in the ranges of 0.18-11.9, 6.19-175 and 1.01-2.64 mg/kg, respectively. Flooding the soil for one month resulted in an increase of extractable Ca and S but extractable Mg decreased and in turn total Mg proportionally increased. Soil Ca and Mg statistically had no correlation with rice yield but Ca in dried soil extracted with NH4OAc correlated with Ca concentration in rice husk and bran (r=0.82**) and that in flooded soil extracted with MgCl2 had a correlation with Ca concentration in rice husk and bran (r=0.85**) and in rice grain (r=0.82**). Magnesium in dried and flooded soils extracted with CaCl2 both correlated with Mg concentration in rice husk and bran (r=0.78** and 0.74**) as well as Mg in flooded soil extracted with distilled water and CaCl2 that had a correlation with Mg concentration in rice grain (r=0.74** and 0.83**). As a result, these extracting methods can be used for the assessment of soil Ca and Mg level for rice to some degree. In addition, rice yield had a correlation with soil S (r=.79*-0.84**) with the exception of that extracted with Mehlich III and organic S. CaCl2, Ca(H2PO4)2, KH2PO4 and distilled water were rather similarly suitable for the assessment of soil S availability for rice but extracting the soil under flooding condition resulted in S having a correlation only with S uptake in rice (r=0.78**-0.96**) while distilled water giving the lowest correlation coefficient (r=0.37**); thus, leading to lower suitability of these methods except in the case of organic S.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ศุภิฌา ธนะจิตต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: สมชัย อนุสนธิ์พรเพิ่ม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2563

Modified: 2568-07-11

Issued: 2568-07-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/tanaporn-pra-all.pdf

CallNumber: S667.R5 .ธ151

tha

Spatial: ไทย (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ปฐพีวิทยา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	tanaporn-pra-all.pdf	1.62 MB	2	2025-11-08 15:33:44

ใช้เวลา

0.042187 วินาที