การประยุกต์ใช้เทคนิค 4M1E และ FMEA ในการชี้บ่งอันตรายของกระบวนการและการปฏิบัติงาน กรณีศึกษาระบบบำบัดก๊าซคลอรีนด้วยโซเดียมคาร์บอเนต

Application of 4M1E and FMEA techniques for hazard and operability study (HAZOP) of chlorine gas absorption system with sodium carbonate solution

Name: พิมชนิดา ศรีอภัย

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วศ.ม. (วิศวกรรมความปลอดภัย) 2563

Classification :.LCCS: T55.3.H3

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวิศวกรรมความปลอดภัย -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: วัตถุอันตราย

ThaSH: คลอรีน

ThaSH: โซเดียมคาร์บอเนต

ThaSH: มลพิษทางอากาศ

ThaSH: ความปลอดภัยในงานอุตสาหกรรม

Abstract: การบำบัดก๊าซคลอรีนด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในกระบวนการผลิตน้ำประปาแต่มีความเป็นอันตรายในเรื่องของการจัดการ อีกแนวทางหนึ่งที่น่าสนใจคือการใช้โซเดียมคาร์บอเนต เนื่องจากมีความเป็นพิษพิษต่ำและจัดเก็บได้ง่าย แต่การประเมินความปลอดภัยยังมีการศึกษาไม่มากนัก ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงนำเสนอแนวทางการวิเคราะห์ชี้บ่งอันตรายของกระบวนการและการปฏิบัติงานของระบบดังกล่าว ด้วยการประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดของเทคนิคการระบุกลุ่มปัจจัย 4M1E (Man, Machine, Material, Method, Environment) ร่วมกับเทคนิคการวิเคราะห์ลักษณะของข้อบกพร่องและผลกระทบ (Failure Mode and Effects Analysis, FMEA) ซึ่งมีข้อดีในการช่วยวิเคราะห์แหล่งของปัญหา สาเหตุของอันตรายได้ครอบคลุม เพื่อใช้วิเคราะห์สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในกระบวนการและการปฏิบัติงาน (Hazard and Operability Study, HAZOP) โดยนำมาประยุกต์ในกรณีศึกษาของระบบบำบัดก๊าซคลอรีนด้วยโซเดียมคาร์บอเนตของกระบวนการผลิตน้ำประปาในโรงงานผลิตแป้งมันสำปะหลัง พบว่า สถานการณ์ที่เกิดขึ้นจากข้อบกพร่อง มีทั้งหมด 4 สถานการณ์ ประกอบด้วยข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นจากบุคคล เครื่องมือ อุปกรณ์ วิธีการ และสิ่งแวดล้อม โดยในแต่ละข้อบกพร่องได้ทำทำการวิเคราะห์ความเสี่ยงโดยการประเมินค่าความเสี่ยงชี้นำตัวเลขของความเสี่ยง (Risk Priority Number : RPN) และดำเนินการแก้ไขเพื่อลดข้อบกพร่องที่มีค่า RPN สูง ทำให้เกิดความปลอดภัยต่อระบบและผู้ปฏิบัติงาน จากผลการวิจัย พบว่า การประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดของเทคนิคดังกล่าว ให้มุมมองในการชี้บ่งอันตรายเชิงลึกและรอบด้านมากกว่าวิเคราะห์จากแผนผังแสดงระบบท่อ อุปกรณ์ และอุปกรณ์วัดคุมต่างๆ A chlorine gas absorption system by sodium hydroxide is used extensively in water treatment but handling and managing the chlorine gas are concerns. An alternative substance potentially used instead of sodium hydroxide is sodium carbonate because of its low toxicity. However, few studies on its risk assessment are reported. Therefore, this paper presents a method for analyzing the process and hazards using the 4M1E (Man, Machine, Material, Method, Environment) analysis framework and Failure Mode and Effects Analysis, FMEA which has advantages in helping to analyze the source of the problem for Hazard and Operability Study (HAZOP). The proposed techniques were applied for analyzing a case study of a chlorine gas treatment with sodium carbonate in a tapioca starch plant. There are four situations in which the potential effects of failure: failure arising from man, machine, material, method, and environment. For each failure, a risk analysis was performed by assessing the Risk Priority Number: RPN and correcting to mitigate the flaws with high RPN values, resulting in the safety of the system and operator. The results of the study, It was found that the proposed method provides a more in-depth view of hazards identification than those of analysis by the piping and instrumentation diagram of the process.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ชนินทร์ ปัญจพรผล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2563

Modified: 2568-07-08

Issued: 2568-07-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/pimchanida-see-all.pdf

CallNumber: T55.3.H3 .พ36

tha

DegreeName: วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิศวกรรมความปลอดภัย

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	pimchanida-see-all.pdf	3.59 MB	1	2025-12-15 14:35:31

ใช้เวลา

0.032311 วินาที