ขีดความสามารถของชาวประมงพื้นบ้านต่อการจัดการทรัพยากรปูม้าในจังหวัดเพชรบุรี

Muscle fatigue reduction of meat cutting operators in chicken processing industry

Name: สุภัชฌา ฤกษ์ปราณี

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การจัดการประมง) 2562

Classification :.LCCS: SH336.5.C73

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาการจัดการประมง -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ปูม้า

ThaSH: ประมงปูม้า

ThaSH: อวนลอย

ThaSH: อวนติดตา

Abstract: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการใช้ประโยชน์ทรัพยากรปูม้า ขีดความสามารถและปัจจัยที่มีผลต่อขีดความสามารถของชาวประมงพื้นบ้านในการจัดการทรัพยากรปูม้า ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลการสำรวจการทำประมงระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2561 - กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 และการสัมภาษณ์ชาวประมงจำนวน 200 ราย โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มเครื่องมือประมงที่จับปูม้าเป็นสัตว์น้ำเป้าหมายหลัก ประกอบด้วย อวนจมปู และลอบปูแบบพับได้ โดยมีสัดส่วนการจับปูม้าร้อยละ 91.6 และ 92.3 ตามลำดับ สำหรับอวนลอยกุ้งสามชั้น และอวนติดตาอื่น ๆ มีสัดส่วนการจับร้อยละ 15.2 และ 14.3 ตามลำดับ ค่ามัธยฐานอัตราการจับปูม้าจากอวนจมปู ลอบปูแบบพับได้ อวนลอยกุ้งสามชั้น และอวนติดตาอื่น ๆ เท่ากับ 0.08±0.03 กก./อวน 100 เมตร/วัน, 0.15±0.12 กก./ลอบ 10 ลูก/วัน, 0.04±0.06 กก./อวน 100 เมตร/วัน และ 0.01±0.02 กก./อวน 100 เมตร/วัน ตามลำดับ ขนาดมัธยฐานของความกว้างกระดองปูม้าที่จับได้จากลอบปูแบบพับได้ และอวนติดตาอื่น ๆ (12.00 ซม.) มีค่ามากกว่าอวนจมปูและอวนลอยกุ้งสามชั้นอย่างมีนัยสำคัญ (11.00 และ 10.00 ซม. ตามลำดับ) (χ2=164.940 , p=1.57×10-35) ปัจจัยที่มีผลต่อการทำประมงปูม้าในด้านปริมาณการจับและขนาด ประกอบด้วย พื้นที่ทำประมง ฤดูกาลทำประมง และเครื่องมือประมง ด้านขีดความสามารถของชาวประมงพื้นบ้านต่อการจัดการทรัพยากรปูม้า พบว่า ตัวแทนชาวประมงพื้นบ้านส่วนมาก (ร้อยละ 64.9) มีขีดความสามารถในระดับต่ำ โดยปัจจัยที่มีผลต่อขีดความสามารถของชาวประมงพื้นบ้านประกอบไปด้วย การรับรู้ข่าวสารทั่วไป (Z=2.347, rs=0.169, p=0.018) การรับรู้ข่าวสารด้านการประมงประเภทสื่อบุคคล (Z=2.624, rs=0.186, p=0.008) และเทคโนโลยี (Z=2.327, rs=0.165, p=0.020) ความคาดหวังในการจัดการทรัพยากรปูม้า (Z=3.889, rs=0.280, p=7.5×10-5) และการสนับสนุนทางสังคม (Z=7.127, rs=0.513, p=1.9×10-14) ดังนั้น ในการเพิ่มขีดความสามารถของชาวประมงพื้นบ้านต่อการจัดการทรัพยากรปูม้าจำเป็นต้องเพิ่มการรับรู้ข่าวสารให้กับชาวประมงโดยผ่านช่องทางประเภทสื่อบุคคลและเทคโนโลยี เช่น ไลน์ และเฟซบุ๊ก นอกจากนี้ การสร้างความตระหนักเพื่อให้ชาวประมงเห็นคุณค่าความสำคัญเกี่ยวกับการบันทึกข้อมูลทั้งข้อมูลการทำประมงและบัญชีรายรับรายจ่าย และสร้างแนวทางในการปฏิบัติเพื่อให้เกิดรูปธรรมที่แท้จริง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเข้ามาสนับสนุนการเข้าร่วมกลุ่มและกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ชาวประมงมีส่วนร่วมในการดูแลจัดการทรัพยากรปูม้าอย่างต่อเนื่องเพื่อนำไปสู่การจัดการทรัพยากรปูม้ามีประสิทธิผลและมีประสิทธิภาพมากขึ้น The aims of this study are to identify the fishery utilization of blue swimming crab (Portunus pelagicus) resource and factors effecting the competency of small-scale fishers in blue swimming crab resource management. Data collections were done by catch sampling between January 2018 to February 2019 and in-depth interviewing using structured questionnaire with 200 small-scale fishers. Results showed that fishing gears which caught blue swimming crabs as main targets consisted with crab gillnets and collapsible crab trap with 91.6% and 92.3% crab catch components. Shrimp trammel and other gill nets were 15.2% and 14.3% crab catch components. Medians catch per unit effort of crab gillnets, collapsible crab trap, shrimp trammel and other gill nets were 0.08±0.03 kg/100 m mesh/ day, 0.15±01.12 kg/10 traps/day, 0.04±0.06 kg/100 m mesh/ day and 0.01±0.02 kg/100 m mesh/day. The median carapace width of crabs from collapsible crab trap and other gill nets (12.00 cm) was significantly larger than those caught by crab gillnet and shrimp trammel (11.00 cm and 10.00 cm) (χ2=164.940 , p=1.57×10-35). Factor effecting catch quantity and crab size were fishing areas, seasons, and fishing gears. For the competency of small-scale fishers in blue swimming crab resource management, 64.9% of fisher samples had low level of competency. Factors effecting the competency were found to be general news received (Z=2.347, rs=0.169, p=0.018), fishery information in the form of personal media (Z=2.624, rs=0.186, p=0.008) and technology (Z=2.327, rs=0.165, p=0.020). It was also affected by expectation from blue swimming crab resource management (Z=3.889, rs=0.280, p=7.5×10-5) and social support (Z=7.127, rs=0.513, p=1.9×10-14). Therefore, to increase the small-scale fishers’ competency in blue swimming crab resource management, it is necessary to increase information accessibility through personal media and technology such as Line and Facebook. Moreover, increasing fishers’ awareness about the importance of documenting fishery information and budgets with practical means. Involving organizations should also support fishers in group formation and practicing activities which will promote the participation of fishers in blue swimming crab resource management for more effective and efficient management

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ศันสนีย์ หวังวรลักษณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: อุไรรัฒท์ เนตรหาญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: จิราภัษ อัจจิมางกูร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2562

Modified: 2568-07-08

Issued: 2568-07-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2562/supatcha-lur-all.pdf

CallNumber: SH336.5.C73 .ส46

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การจัดการประมง

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	supatcha-lur-all.pdf	37.76 MB

ใช้เวลา

0.033174 วินาที