วอเตอร์ฟุตปริ้นท์ของการปลูกข้าวแบบน้ำหยดและแบบสปิงเกอร์ในพื้นที่ทดลอง

Water footprint of drip and sprinkler irrigation for rice in experimental plots

Name: ธนกาญจน์ คนึงคิด

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วศ.ม. (วิศวกรรมทรัพยากรน้ำ) 2564

Classification :.LCCS: TD345

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: วอเตอร์ฟุตพริ้นท์

ThaSH: การใช้น้ำ -- การวัด

ThaSH: ข้าว -- การใช้น้ำ

ThaSH: การอนุรักษ์น้ำ

Abstract: ข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทยแต่การปลูกข้าวจำเป็นต้องใช้น้ำในปริมาณมาก ในขณะที่ทรัพยากรน้ำเริ่มขาดแคลน ทำให้มีแนวคิดการให้น้ำข้าวด้วยวิธีชลประทานสปริงเกอร์ และชลประทานน้ำหยดในฤดูแล้งและได้มีการทดลองเพื่อเก็บข้อมูลการเติบโตและปริมาณผลผลิต ต่อพื้นที่เพาะปลูกในพื้นที่ชลประทานสถานี การทดลองใช้น้ำชลประทานที่ 6 (เพชรบุรี) การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินค่าวอเตอร์ฟุตพริ้นท์ของข้าวโดยการให้น้ำแบบชลประทานสปริงเกอร์และชลประทานน้ำหยด โดยทำการศึกษาในแปลงทดลอง จำนวน 2 แปลง ตั้งแต่เดือนมีนาคม – กรกฎาคม 2559 และทำการเปรียบเทียบค่าวอเตอร์ฟุตปริ้นท์ของปริมาณการใช้น้ำระหว่างการปลูกข้าวแบบน้ำหยดและการปลูกข้าวแบบสปริงเกอร์ผลการศึกษาพบว่าปริมาณน้ำที่จ่ายโดยชลประทานน้ำหยดและสปริงเกอร์ไม่แตกต่างกันมากนักมีค่าเท่ากับ 468.0 และ 418.0 มม./ไร่ ตามลำดับ การเจริญเติบโตของต้นข้าวกรณีชลประทานน้ำหยดมีค่าเฉลี่ย 98.63 ซม. สูงน้อยกว่ากรณีชลประทานสปริงเกอร์ที่สูงเฉลี่ย 118.03 ซม. รวมทั้งผลผลิตของข้าวกรณีชลประทาน น้ำหยดมีค่า 604.25กก./ไร่ ในขณะที่กรณีชลประทานสปริงเกอร์ให้ผลผลิต 682.25 กิโลกรัม/ไร่ กรณีชลประทานน้ำหยดค่าวอเตอร์ฟุตปริ้นท์สีน้ำเงิน (WFblue) มีค่าเท่ากับ 328.65 ลูกบาศก์เมตรต่อ ตันวอเตอร์ฟุตปริ้นท์สีเขียว (WFgreen) มีค่าเท่ากับ 444.85 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน วอเตอร์ฟุตปริ้นท์สีเทา (WFgrey) มีค่าเท่ากับ 397.19 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน และค่าวอเตอร์ฟุตปริ้นท์โดยรวม เท่ากับ 1,170.69 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน ส่วนกรณีชลประทานสปริงเกอร์ค่าวอเตอร์ฟุตพริ้นท์สีน้ำเงิน (WFblue) มีค่าเท่ากับ 152.86 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน วอเตอร์ฟุตปริ้นท์สีเขียว (WFgreen) มีค่าเท่ากับ 394.13 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน วอเตอร์ฟุตปริ้นท์สีเทา (WFgrey) มีค่าเท่ากับ 263.93 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน และค่าวอเตอร์ฟุตปริ้นท์โดยรวมเท่ากับ 810.92 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน ดังนั้นการให้น้ำข้าวแบบชลประทานสปริงเกอร์ให้ค่าวอเตอร์ฟุตปริ้นท์โดยรวมต่ำกว่าการให้น้ำแบบชลประทานน้ำหยด ประมาณ 359.77 ลูกบาศก์เมตรต่อตัน เนื่องจากให้ผลผลิตที่ดีกว่าในขณะที่ใช้น้ำปริมาณใกล้เคียงกัน Rice is a major economic crop of Thailand. Normally, rice farming requires ample water while water resources are becoming scarce. The concept of rice farming using sprinkler irrigation and drip irrigation during dry season is proposed. The experimental plots using both irrigation methods were researched in Phetchaburi Irrigation Water Management Research Station. The objective of this research was to assess and compare the water footprint of rice using sprinkler and drip irrigations with two experimental plots in March 2016 – July 2016. The results showed that water irrigated by drip and sprinkler methods were not different with the values of 468and 418 mm./rai, respectively. The average growth of rice plant from drip irrigation was 98.63 cm. smaller than the average growth from sprinkler irrigation which was 118.03 cm. The yield from drip irrigation was 604.25 kg. / rai while the yield from sprinkler irrigation was 682.25 kg. / rai. The results showed that in case of drip irrigation: the blue water footprint (WFblue) was 328.65 m3/ton, the green water footprint (WFgreen) was 444.85 m3/ton, the grey water footprint (WFgrey) was 397.19 m3/ton, and the total water footprint was 1,170.69 m3/ ton. In case of sprinkler irrigation: the blue water footprint (WFblue) was 152.86 m3/ton, the green water footprint (WFgreen) was394.13 m3/ton, the grey water footprint (WFgrey) was 263.93 m3/ton, and the total water footprint was 810.92 m3/ ton. Therefore, rice cultivation using sprinkler irrigation had less total water footprint than drip irrigation by 359.77 m3/ton mainly because it had a higher yield while consumed similar amount of water.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สุรชัย ลิปิวัฒนาการ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: อดิชัย พรพรมินทร์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-06-25

Issued: 2568-06-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: http://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/thanakarn-kan-all.pdf

CallNumber: TD345.ธ151

tha

DegreeName: วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิศวกรรมทรัพยากรน้ำ

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	thanakarn-kan-all.pdf	9.56 MB

ใช้เวลา

-0.963327 วินาที