บูรณาการพุทธวิธีการสอนในโรงเรียนวิถีพุทธ

Integration of the Buddha’s Teaching Methods in Buddhist Based Schools

Name: พระปลัดสิทธิเดช สีลเตโช (เรืองเดช)

keyword: พุทธวิธีการสอน

ThaSH: โรงเรียนวิถีพุทธ

Abstract: การศึกษาวิจัยเรื่อง บูรณาการพุทธวิธีการสอนในโรงเรียนวิถีพุทธมีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาวิธีการสอนในโรงเรียนวิถีพุทธ 2) เพื่อศึกษาพุทธวิธีการสอน 3) เพื่อบูรณาการวิธีการสอนในโรงเรียนวิถีพุทธด้วยพุทธวิธีการสอนและ 4) เพื่อนำเสนอแนวทางและองค์ความรู้เกี่ยวกับ “บูรณาการพุทธวิธีการสอนในโรงเรียนวิถีพุทธ”เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร ทำการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 15 รูป/คน และมีการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 8 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า: 1) โรงเรียนวิถีพุทธได้นำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผู้เรียนโดยเน้นกรอบการพัฒนาตามหลักไตรสิกขา ซึ่งเป็นการฝึกหัดอบรมผ่านกิจกรรมที่ส่งเสริมการกิน อยู่ ดู และ ฟัง โดยมีกระบวนการจัดการเรียนรู้ลักษณะ “สอนให้รู้ ทำให้ดู อยู่ให้เห็น” 2) พุทธวิธีการสอนของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวกับตัวผู้เรียนรู้ คำนึงถึง และสอนให้เหมาะสมตามความแตกต่างระหว่างบุคคล ปรับวิธีสอนผ่อนให้เหมาะกับบุคคล ในการสอนนั้นการเริ่มต้นที่ดีมีส่วนช่วยให้การสอนสำเร็จผลดีเป็นอย่างมาก อย่างน้อยก็เป็นเครื่องดึงความสนใจ และนำเข้าสู่เนื้อหา มุ่งให้เกิดความรู้ความเข้าใจในสิ่งที่สอนเป็นสำคัญ 3) การบูรณาการพุทธวิธีการสอนร่วมกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในโรงเรียนวิถีพุทธทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านกายภาพ 2) ด้านการจัดเรียนการสอน 3) ด้านพฤติกรรมครูและนักเรียน 4) ด้านการส่งเสริมวิถีพุทธ และ 5) ด้านกิจกรรมประจำวันพระ 4) องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัย คือ รูปแบบวิถีแห่งการเปลี่ยนแปลง เรียกว่า “SCN Model” หมายถึง การสอนโดยบูรณาการหลักธรรม และ วิธีการสอนของพระพุทธเจ้า ผ่านกิจกรรม 5 ด้าน ของโรงเรียนวิถีพุทธ เพื่อพัฒนาให้ครูมีคุณลักษณะที่ดีตามหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาพร้อมจะพัฒนานักเรียนให้เกิดความรู้ เป็นคนดี คนเก่ง มีความสุข ใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าอยู่ในสังคมได้อย่างเหมาะสม

Abstract: The objectives of the research on Integration of the Buddha's Teaching Methods in Buddhist Based Schools are: 1) to study teaching methods in Buddhist based schools, 2) to study the Buddha’s teaching methods, 3) to integrate the teaching methods in Buddhist based schools with the Buddha’s teaching methods, and 4) to present guidelines and knowledge on "Integration of the Buddha's teaching methods in Buddhist Based Schools". The data of this qualitative research were collected from documents, research works, in-depth interviews with 15 experts, and focus group discussions with 8 experts, and then analyzed by content analysis. The results of the study indicated that: 1) The Buddhist based school has applied Buddhist principles to the development of learners by focusing on the development framework according to Tisikkha principles, which are practices through activities promoting eating, living, seeing and listening with the process of managing to learn the characteristics of "teaching, training and behaving.” 2) The Buddha’s teaching methods place a focus on learners and are adjusted to suit the differences individuals. In teaching, a good start contributes to a successful result. 3) Integrating the Buddha’s teaching methods in conjunction with the learning activities in Buddhist based schools in all 5 areas: 1) Physical, 2) Teaching management, 3) Teachers’ and students’ behaviors, 4) Promoting the Buddhist way, and 5) Activities on Buddhist Holidays. 4) The knowledge gained from the research is called "SCN Model". It means integrative teaching of the Buddhist principles and the Buddha’s teaching methods through the five areas of the Buddhist Based School to develop teachers to have good characteristics according to Buddhist doctrine and to develop students to gain knowledge, to be good, to be capable, to be happy and to live a valuable life in society appropriately.

มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. ศูนย์บริการวิชาการ ฝ่ายห้องสมุด

Address: นครปฐม

Email: library@mbu.ac.th

Name: พระมหาบุญศรี ญาณวุฑฺโฒ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2568-05-26

Issued: 2568-05-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: พุทธศาสน์ศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	SitthidetSila.pdf	49.99 MB	3	2025-09-04 19:41:25

ใช้เวลา

0.016888 วินาที