ถอดบทเรียนการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานของชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา

Best Practices in Community-Based Learning Process Management: Insights from a Case Study in Songkhla Province

Name: วรรณิศา จันทร์หอม

Organization : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์,คณะศิลปศาสตร์

Name: วันชัย ธรรมสัจการ

Organization : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์,คณะศิลปศาสตร์

Name: เกษตรชัย และหีม

Organization : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์,คณะศิลปศาสตร์

Name: ปัญญา เทพสิงห์

Organization : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์,คณะศิลปศาสตร์

keyword: ถอดบทเรียน ใช้ชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้

; Best practices, Community-based learning

Abstract: การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ ชุมชนเป็นฐาน และหาแนวทางพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้นำ กลุ่มองค์กรในชุมชน จำนวน 2 คน ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน จำนวน 5 คน ครูที่เคยเข้าร่วม กระบวนการ จำนวน 2 คน และเจ้าหน้าที่องค์กรเอกชน จำนวน 1 คน รวมทั้งสิ้น 10 คน คัดเลือกผู้ให้ข้อมูล ด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสนทนากลุ่ม และการ สัมภาษณ์แบบเจาะลึก ผลการวิจัยพบว่า การจัดกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานของชุมชนแห่งหนึ่งในตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา มีบทเรียนแห่งความสำเร็จ ได้แก่ 1) ชุมชนมีวิถีภูมิปัญญาและมีการสืบทอดกันมา จนถึงปัจจุบัน 2) ชุมชนมีสถานที่ทางธรรมชาติที่น่าสนใจ 3) คนในชุมชนลุกขึ้นมาจัดกระบวนการเรียนรู้ ด้วยความหวงแหนและความภาคภูมิใจ 4) คนในชุมชนมีทัศนคติที่ดีและเปิดกว้างพร้อมที่จะเรียนรู้ 5) สร้าง แรงบันดาลใจและเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนเข้ามาร่วมเรียนรู้และฝึกฝน และมีบทเรียนที่ต้องพัฒนาหรือ ปรับปรุง ได้แก่ 1) ควรมีการกระตุ้นการเรียนรู้โดยให้ผู้เข้าร่วมมีส่วนร่วมในการตอบคำถามและตั้งคำถาม 2) การจัดกระบวนการของชุมชนยังไม่เป็นระบบเท่าที่ควร 3) สื่อหรือเครื่องมือในการจัดกระบวนการเรียนรู้ ยังมีน้อย 4) วิทยากรของชุมชนมีน้อย 5) ควรมีการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีการสะท้อนกลับหลังการเรียนรู้ 6) การจัดเตรียมสถานที่ยังมีข้อบกพร่อง ด้านแนวทางพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ มีดังนี้ 1) ควรมีการ จัดอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพของวิทยากรชุมชน 2) ควรร่วมกับโรงเรียนจัดทำชุดคู่มือการจัดกระบวนการ เรียนรู้ 3) ควรพัฒนาให้มีสื่อการเรียนรู้ที่มีความเหมาะสมตามช่วงวัย และ4) ควรพัฒนาสถานที่ให้พร้อม กับการจัดกระบวนการเรียนรู้

Abstract: This study employs a qualitative research approach aimed at distilling valuable insights into organizing learning process within a community framework and exploring strategies for enhancing the learning process through community-based initiatives. The data sources for this study comprised ten individuals, including two community leaders, five organizers involved in the community learning process, two participating teachers, and one staff member from a private organization. These information providers were purposefully selected through purposive sampling. Data collection was conducted through a combination of participant observation, group discussions, and in-depth interviews. The research findings revealed key success factors in the management of community-based learning process within a community situated in Na Thap Subdistrict, Chana District, Songkhla Province. The identified lessons are outlined as follows: 1) The community boasts a wealth of cultural heritage that has been passed down through successive generations. 2) The community features captivating natural attractions. 3. Community members proactively orchestrate the learning process with enthusiasm and a sense of pride. 4. Residents within the community exhibit a positive and receptive attitude toward learning. 5. The initiative serves as a source of inspiration and facilitates opportunities for children and youth to participate in learning and skill development. Nevertheless, there are areas for further development or enhancement, including: 1) Enhancing learning engagement by actively encouraging participants to pose and answer questions. 2) Addressing the need for a more systematic approach to the community’s learning process. 3) Rectifying the absence of appropriate media or tools for organizing and facilitating the learning process. 4) Addressing the limitation in the number of community educators. 5) Fostering opportunities for learners to reflect on their educational experiences. 6) Rectifying deficiencies in preparing and optimizing the learning environment. Regarding guidelines for the development of the learning process organization, the following recommendations are suggested: 1) Provide training programs to enhance the capabilities of community educators. 2) Establish collaborations with schools to formulate a comprehensive handbook for organizing the learning process. 3) Create age-appropriate learning materials to enhance educational effectiveness. 4) Develop facilities to ensure readiness for organizing the learning process.

มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. ห้องสมุดมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์

Address: นราธิวาส

Email: sarinee.s@pnu.ac.th

Modified: 2568-05-02

Issued: 2568-05-02

บทความ/Article

application/pdf

วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 มกราคม – มิถุนายน 2567 (หน้า 107-119)

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	107-119.pdf	410.94 KB	15	2025-12-13 00:24:20

ใช้เวลา

0.033185 วินาที