วิเคราะห์การใช้แผนที่ในงานศิลปะร่วมสมัย: ศึกษางานของ กีเยอโม ควีทกา

Analysis of map use in contemporary art: a case study of Guillermo Kuitca

Name: บุณฑริก บุญพบ

ThaSH: ศิลปกรรมสมัยใหม่ -- คริสต์ศตวรรษที่ 21

ThaSH: แผนที่ในศิลปกรรม

ThaSH: ควีทกา, กีเยอโม -- การวิจารณ์และตีความ

Abstract: แผนที่ทางภูมิศาสตร์นับเป็นสื่อทางวิทยาศาสตร์ที่บรรจุข้อเท็จจริงเชิงภววิสัย การจะนาแผนที่มาใช้ ในงานศิลปะเพื่อให้มีลักษณะแบบอัตวิสัยขึ้นอยู่กับความรู้สึกนึกคิดของผู้อ่านนั้น ศิลปินจะต้องทาการดัดแปลงรหัส พื้นที่ทางภูมิศาสตร์เสียก่อน กีเยอโม ควีทกา ศิลปินร่วมสมัยชาวอาร์เจนติน่า ได้สร้างผลงานจากแนวคิดเรื่องพื้นที่ ทั้งที่สร้างขึ้นจากจินตนาการและจากข้อมูลตามจริง เพื่อค้นหาความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับโลกภายนอก จนได้ สมญานามว่า ‘จิตรกรแห่งพื้นที่’ ด้วยการใช้โมเดล แผนผัง แผนที่ ผสมผสานกับแนวคิดเรื่องพื้นที่ที่หลากมิติจาก ความสนใจในสถาปัตยกรรม การละคร ดนตรี วรรณกรรม โดยเฉพาะวรรณกรรมสัจนิยมมหัศจรรย์ของ ฮอร์เฮ หลุยส์ บอร์เฮซ นักเขียนชาวอาร์เจนติน่า ในการนาเสนอความขัดแย้งของความจริงหลายความจริง สะท้อนการรับรู้ พื้นที่ของมนุษย์และจักรวาลที่ไร้พรมแดน สอดคล้องกับแนวคิดเรื่องพื้นที่แบบหลังสมัยใหม่ ผู้วิจัยได้ทาการศึกษาการใช้แผนที่ในงานของควีทกา จานวน 14 ชิ้น วิเคราะห์จากการใช้สัญญะของ แผนที่ว่ามีลักษณะเลียนแบบความจริงหรือเป็นข้อตกลงตามอาเภอใจ การดัดแปลงใช้รูปสัญลักษณ์แทนสัญญะแผน ที่ และการตีความการสื่อความหมายผ่านการใช้พื้นที่ในวรรณกรรมสัจนิยมมหัศจรรย์ของบอร์เฮซ ที่เกิดจากการทา ความเข้าใจชนิดของพื้นที่และเนื้อหาที่ได้จากการถอดรหัสองค์ประกอบในงานจิตรกรรมของควีทกา แบ่งการ วิเคราะห์ออกตามลักษณะทางกายภาพและสัญญะของแผนที่ ได้แก่ กลุ่มแผนที่เมือง กลุ่มแผนที่ถนน และกลุ่มแผน ที่ภูมิประเทศ พบระดับความเหมือนจริงในการนาเสนอที่ไล่ลาดับจากพื้นที่ที่ใกล้เคียงความจริงมากที่สุดไปสู่พื้นที่ ทางจินตนาการที่ไม่ขึ้นกับความเป็นจริง เริ่มจากกลุ่มแผนที่ภูมิประเทศ ที่แสดงพื้นที่ทางความรู้สึกสัมพันธ์กับ ข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์ ถัดมาคือกลุ่มแผนที่เมือง แสดงข้อมูลพื้นที่ตามจริงสัมพันธ์กับความทรงจาและบรรยากาศ ของเมือง และกลุ่มแผนที่ถนน ที่แม้จะใช้ข้อมูลตามจริงเป็นส่วนประกอบอยู่บ้างแต่ผลที่ได้กลับสร้างความรู้สึกหลง ทิศทางให้กับผู้อ่าน เกิดเป็นพื้นที่ทางจินตนาการคล้ายโครงสร้างในวรรณกรรมของบอร์เฮซ โดยแผนที่กลุ่มที่มีการใช้ ระบบสัญญะที่เป็นข้อตกลงตามอาเภอใจสูง ก็จะได้ผลลัพธ์เป็นพื้นที่ทางจินตนาการสูงตามไปด้วย พื้นที่แบบจินตนาการที่ได้จากการดัดแปลงกลุ่มแผนที่ถนนจึงเป็นกลุ่มที่มีลักษณะโดดเด่นที่สุดที่ทา ให้เห็นว่าควีทกาได้ก้าวข้ามขีดจากัดของการใช้รหัสทางภูมิศาสตร์มาสร้างงานศิลปะ มีผลให้ผู้อ่านตีความเกินออกไป จากต้นฉบับ โดยในแผนที่ของควีทกามีการใช้พื้นที่เชิงอนันต์แบบส่วนรวมส่วนย่อย และพื้นที่ตรงข้าม เช่น การมี ตัวตน-การหายไป พื้นที่ส่วนตัว-พื้นที่ส่วนรวม พื้นที่ตามจริง-พื้นที่ทางจินตนาการ เช่นเดียวกับในงานเขียนของบอร์ เฮซที่ใช้พื้นที่ดังกล่าวมาสะท้อนความจริงของสรรพสิ่งด้วยความมหัศจรรย์

Abstract: แผนที่ทางภูมิศาสตร์นับเป็นสื่อทางวิทยาศาสตร์ที่บรรจุข้อเท็จจริงเชิงภววิสัย การจะนาแผนที่มาใช้ ในงานศิลปะเพื่อให้มีลักษณะแบบอัตวิสัยขึ้นอยู่กับความรู้สึกนึกคิดของผู้อ่านนั้น ศิลปินจะต้องทาการดัดแปลงรหัส พื้นที่ทางภูมิศาสตร์เสียก่อน กีเยอโม ควีทกา ศิลปินร่วมสมัยชาวอาร์เจนติน่า ได้สร้างผลงานจากแนวคิดเรื่องพื้นที่ ทั้งที่สร้างขึ้นจากจินตนาการและจากข้อมูลตามจริง เพื่อค้นหาความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับโลกภายนอก จนได้ สมญานามว่า ‘จิตรกรแห่งพื้นที่’ ด้วยการใช้โมเดล แผนผัง แผนที่ ผสมผสานกับแนวคิดเรื่องพื้นที่ที่หลากมิติจาก ความสนใจในสถาปัตยกรรม การละคร ดนตรี วรรณกรรม โดยเฉพาะวรรณกรรมสัจนิยมมหัศจรรย์ของ ฮอร์เฮ หลุยส์ บอร์เฮซ นักเขียนชาวอาร์เจนติน่า ในการนาเสนอความขัดแย้งของความจริงหลายความจริง สะท้อนการรับรู้ พื้นที่ของมนุษย์และจักรวาลที่ไร้พรมแดน สอดคล้องกับแนวคิดเรื่องพื้นที่แบบหลังสมัยใหม่ ผู้วิจัยได้ทาการศึกษาการใช้แผนที่ในงานของควีทกา จานวน 14 ชิ้น วิเคราะห์จากการใช้สัญญะของ แผนที่ว่ามีลักษณะเลียนแบบความจริงหรือเป็นข้อตกลงตามอาเภอใจ การดัดแปลงใช้รูปสัญลักษณ์แทนสัญญะแผน ที่ และการตีความการสื่อความหมายผ่านการใช้พื้นที่ในวรรณกรรมสัจนิยมมหัศจรรย์ของบอร์เฮซ ที่เกิดจากการทา ความเข้าใจชนิดของพื้นที่และเนื้อหาที่ได้จากการถอดรหัสองค์ประกอบในงานจิตรกรรมของควีทกา แบ่งการ วิเคราะห์ออกตามลักษณะทางกายภาพและสัญญะของแผนที่ ได้แก่ กลุ่มแผนที่เมือง กลุ่มแผนที่ถนน และกลุ่มแผน ที่ภูมิประเทศ พบระดับความเหมือนจริงในการนาเสนอที่ไล่ลาดับจากพื้นที่ที่ใกล้เคียงความจริงมากที่สุดไปสู่พื้นที่ ทางจินตนาการที่ไม่ขึ้นกับความเป็นจริง เริ่มจากกลุ่มแผนที่ภูมิประเทศ ที่แสดงพื้นที่ทางความรู้สึกสัมพันธ์กับ ข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์ ถัดมาคือกลุ่มแผนที่เมือง แสดงข้อมูลพื้นที่ตามจริงสัมพันธ์กับความทรงจาและบรรยากาศ ของเมือง และกลุ่มแผนที่ถนน ที่แม้จะใช้ข้อมูลตามจริงเป็นส่วนประกอบอยู่บ้างแต่ผลที่ได้กลับสร้างความรู้สึกหลง ทิศทางให้กับผู้อ่าน เกิดเป็นพื้นที่ทางจินตนาการคล้ายโครงสร้างในวรรณกรรมของบอร์เฮซ โดยแผนที่กลุ่มที่มีการใช้ ระบบสัญญะที่เป็นข้อตกลงตามอาเภอใจสูง ก็จะได้ผลลัพธ์เป็นพื้นที่ทางจินตนาการสูงตามไปด้วย พื้นที่แบบจินตนาการที่ได้จากการดัดแปลงกลุ่มแผนที่ถนนจึงเป็นกลุ่มที่มีลักษณะโดดเด่นที่สุดที่ทา ให้เห็นว่าควีทกาได้ก้าวข้ามขีดจากัดของการใช้รหัสทางภูมิศาสตร์มาสร้างงานศิลปะ มีผลให้ผู้อ่านตีความเกินออกไป จากต้นฉบับ โดยในแผนที่ของควีทกามีการใช้พื้นที่เชิงอนันต์แบบส่วนรวมส่วนย่อย และพื้นที่ตรงข้าม เช่น การมี ตัวตน-การหายไป พื้นที่ส่วนตัว-พื้นที่ส่วนรวม พื้นที่ตามจริง-พื้นที่ทางจินตนาการ เช่นเดียวกับในงานเขียนของบอร์ เฮซที่ใช้พื้นที่ดังกล่าวมาสะท้อนความจริงของสรรพสิ่งด้วยความมหัศจรรย์

มหาวิทยาลัยศิลปากร. สำนักหอสมุดกลาง

Address: นครปฐม (Nakorn Prathom)

Email: wangthapralibrary@gmail.com

Name: ชัยยศ อิษฎ์วรพันธุ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2559

Modified: 2568-03-31

Issued: 2568-03-31

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ศิลปมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ทฤษฎีศิลป์

Grantor: มหาวิทยาลัยศิลปากร

©copyrights มหาวิทยาลัยศิลปากร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MA_Buntharick_Bunbhob.pdf	8.14 MB

ใช้เวลา

0.030896 วินาที