กระบวนการและบูรณาการทางด้านกายภาพ นิเวศน์ ประวัติศาสตร์ ประเพณี วัฒนธรรมและวิถีชีวิตในการวางผังเฉพาะเทศบาลตำบลเวียงเชียงของ จังหวัดเชียงราย

Process and integration of physical historical, culture and livelihood in specific plan of Wiang Chiang Khong Sub-District Municipal, Chiang Rai province

Name: เกรียงไกร จินะโกฎิ

ThaSH: เชียงราย – ความเป็นอยู่และประเพณี

ThaSH: การใช้ที่ดิน – เชียงราย

ThaSH: การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ – เชียงราย

ThaSH: การพัฒนาที่ดิน – เชียงราย

Abstract: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เป็นการศึกษากระบวนการและบูรณาการทางด้านกายภาพ วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของผังพัฒนาพื้นที่เชียงของ จังหวัดเชียงราย โดยผู้ศึกษาใช้กรณีตัวอย่างของโครงการพัฒนาพื้นที่ชุมชนเชียงของ และแผนยุทธศาสตร์ฯ: หนึ่งเมืองสองแบบเป็นกรณีตัวอย่างในการศึกษาการใช้แนวคิดในการวางผังพัฒนาพี้นที่ กระบวนการได้มาซึ่งข้อมูลที่จะใช้ในการศึกษาวางผังพัฒนาการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง กระบวนการวิเคราะห์ข้อมูล และผลของการวางผังพัฒนาพื้นที่ของทั้ง 2 โครงการ และศึกษาข้อพิจารณาที่ทำให้เกิดการบูรณาการความร่วมมือในการวางผังพัฒนาพื้นที่โดยผู้มีส่วนได้เสียในพื้นที่ด้วยการสำรวจข้อมูลและการสัมภาษณ์ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างผู้มีส่วนได้เสียในพื้นที่เพื่อให้ได้ผลการศึกษาที่สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการปรับแต่งผังพัฒนาพื้นที่เทศบาลตำบลเชียงของ ในอนาคต และใช้เป็นกรณีศึกษา (Case Study) ที่นำไปเสริมแนวคิดใหม่เกี่ยวกับการวางผังพัฒนาพื้นที่อื่นๆ ต่อไป การศึกษาพบว่าการวางแผนพัฒนาพื้นที่ของทั้ง 2 โครงการพัฒนา ใช้วิธีคิด หลักคิด ข้อมูล เครื่องมือ หรือกระบวนการนำมาซึ่งผลของการศึกษาเพื่อกำหนดผังพัฒนาพื้นที่ที่ต่างกัน โดยโครงการพัฒนาพื้นที่ชุมชนเชียงของ เน้นการพัฒนาทางกายภาพเป็นหลัก และให้ความสำคัญกับการพัฒนาภูมินิเวศ แนวคิดเกี่ยวกับการเป็นเมืองท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์เป็นส่วนประกอบ ทั้งนี้ เกิดจากวิธีคิดการออกแบบเมืองตามแนวทาง Urban Design ที่ต้องจัดการเมืองตามเกณฑ์มาตรฐานหลักของผังเมืองให้สอดรับกับนโยบายและแนวทางการพัฒนาผังในระดับภูมิภาค (Regional Plan) ส่วนแผนยุทธศาสตร์ฯ: หนึ่งเมืองสองแบบ ใช้แนวทาง Urban Design ผสมผสานกับแนวทางการวางผังเมืองที่มีความใกล้เคียงกับแนวคิดความเป็นเมือง (Urbanization) มาผสมผสานแนวคิดกันเพื่อใช้เป็นแนวทางในการศึกษาร่วมกับกระบวนการดำเนินงานในพื้นที่ตามแบบยุทธศาสตร์บนลงล่าง (Top-Down Approach) ยุทธศาสตร์ล่างขึ้นบน (Bottom Up Approach) และกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนผู้มีส่วนได้เสีย เน้นหนักที่ความยั่งยืนสมดุลระหว่างการพัฒนาทางด้านกายภาพ การพัฒนาเศรษฐกิจยิ่งขึ้น เศรษฐกิจพอเพียง และนำเอาคุณค่าของประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ระบบนิเวศที่สำคัญ ความเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ที่เป็นวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของผู้คน ผู้ศึกษาได้ค้นพบแนวทางการบูรณาการความร่วมมือในการวางผังพัฒนาพื้นที่สามารถนำกระบวนการพัฒนาพื้นที่ของทั้ง 2 โครงการพัฒนามาปรับใช้กับพื้นที่ได้โดยการเลือกใช้ตามความเหมาะสมของสภาพพื้นที่และความต้องการของผู้มีส่วนได้เสีย ซึ่งอำเภอเชียงของก็ได้มีความพยายามทำให้เมืองเชียงของมีความสมดุลโดยการนำเอาผลการพัฒนาทั้ง 2 โครงการ มาบูรณาการข้อมูลและผลการพัฒนามาบรรจุอยู่ในแผนแม่บทการขับเคลื่อนเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย พื้นที่อำเภอเชียงของ ซึ่งถือสามารถตอบโจทย์ของผู้มีส่วนได้เสียได้ในการทำให้เมืองเชียงของมีความสมดุลในระดับหนึ่ง และจากกรอบคิด การทบทวนวรรณกรรมที่ว่าด้วยการวางผังแบบผสมผสานตามแนวทาง Hybrid Urban Planning สำหรับพื้นที่อำเภอเชียงของหรือในพื้นที่อื่นที่มีแนวโน้มกำลังจะเกิดการพัฒนาใหม่ควรจะต้องสร้างความร่วมมือกับเจ้าของพื้นที่อันประกอบไปด้วยหน่วยราชการทั้งส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่นซึ่งแต่เดิมก็มีการร่วมมือกันอยู่แล้วให้เข้มขึ้นยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันก็พยายามสร้างความร่วมมือกับกลุ่มภาคประชาชนเและเชิญเข้ามาร่วมเป็นทีมงานเดียวกันและร่วมมือกันโดยแต่ละภาคส่วนใช้วิธีการดำเนินงานตามความถนัดความเชี่ยวชาญของตน โดยการบูรณาการความร่วมมือกันตั้งแต่ต้น

Abstract: This thesis was a study of the process and the physical, cultural and lifestyle integrations of the Chiang Khong Development Plan, Chiang Rai province. This study applied two case studies: "Chiang Khong Community Development Project" and the strategic plan: “One City, Two Models" as guidelines of the use of area planning concepts. the process of obtaining information to be used in the development planning, the process of listening to feedback from stakeholders, data analysis, and the results of both studies. The discussions regarding the collaborative integration of the area development plan by stakeholders were studied by surveying and interviewing data from the samples to obtain the results which could be used as the data to adjust the development plan of Chiang Khong municipality in the future. It was also used as a case study to introduce new ideas on the development of other areas. The study found that the two development projects were based on the concepts of thinking methods, thinking principles, data, tools, or the process of obtaining the results of the study to determine the different development plans. The Chiang Khong Community Development Project mainly emphasized on physical development whereas ecological development and the concept of urban ecotourism are components. In addition, the strategic plan: "One City, Two Models" applied the concept of Urban Design method combined with urban planning approach that are close the concept of Urbanization to be used as a guideline for the study with the operations in the local area regarding Top-Down Approach, Bottom Up Approach, and participatory processes of stakeholders, emphasizing on the equity of sustainability, physical development, economy sustainable development, sufficient economy, and bringing the value of local history, the significances of local history, ecosystem, the uniqueness of the area, culture and ways of life. The researcher found a way of integration of the cooperation in the area development plan of the two projects and adapted to apply in the area based on the selection of the appropriate conditions and requirements of stakeholders. Chiang Khong district tried to make the city balance by bringing the results of the two projects to integrate information and development into the master plan to drive the Chiang Rai Special Economic Zone, Chian Khong area. These responded to the needs of the stakeholders in balancing Chiang Khong. According to the conceptual framework and review literatures regarding Hybrid Urban Planning, Chiang Khong district, or in other areas that are likely to undergo new development should be developed in the cooperation with landowners, including regional and local government agencies which has already collaborated but need more cooperation. At the same time, trying to cooperate with the public sectors and inviting them to join the same team and cooperate with the expertise of each sector with an integrating the cooperation from the being are necessary.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: สิทธิณัฐ ประพุทธนิติสาร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2568-01-18

Issued: 2568-01-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: เชียงราย

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	550432001.pdf	2.81 MB	13	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.028134 วินาที