ศึกษาวิเคราะห์ภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์ในอรรถกถาชาดกที่มีต่อสังคมไทย

Name: พระชนาเมธ เตชธโร (คำมุงคุณ)

keyword: ภาวะผู้นำ

; พระโพธิสัตว์

; อรรถกถาชาดก

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์เรื่อง ศึกษาวิเคราะห์ภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์ในอรรถกถาชาดกที่มีต่อสังคมไทย มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำในอรรถกถาชาดก 2) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์ในอรรถกถาชาดก 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์ในอรรถกถาชาดกที่มีต่อสังคมไทย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำทางพระพุทธศาสนาของพระโพธิสัตว์ในอรรถกถาชาดกที่มีต่อสังคมไทยที่ประกอบด้วยปัญญาเพื่อพัฒนาสังคมให้มีความสุขความเจริญ และเป็นแบบอย่างที่ดี เป้าหมายแห่งภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์เป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งถึงพร้อมด้วยประโยชน์ทั้ง 3 จึงเปี่ยมไปด้วยคุณค่าที่เป็นประโยชน์สุขของผู้อื่นและสังคมและคุณค่าต่อการรักษาอุดมการณ์ที่สมบูรณ์ที่สุด ภาวะผู้นำของพระโพธิสัตว์ที่แสดงลักษณะหนึ่งเป็นภาวะผู้นำที่แสดงให้เห็นถึงความหนักแน่นมั่นคงในธรรมจะเห็นได้ว่า อรรถกถาชาดกทั้ง 10 ชาติ นั้นพบว่า ผลแห่งการมีภาวะผู้นำในการบำเพ็ญบารมีของตนเองโดยใช้สังคมเป็นบทบาทและหน้าที่ให้ได้บำเพ็ญเพียรบารมีเท่านั้น แต่เป็นการฝึกฝนตนเองเพื่อผลที่สูงยิ่งขึ้นได้แก่พระสัมมาสัมโพธิญาณที่แสดงออกผ่านภาวะผู้นํา ซึ่งประกอบด้วย 1) ประโยชน์ส่วนตน 2) ประโยชน์ส่วนผู้อื่น 3) ประโยชน์ต่อสังคม ในการสร้างบารมีในอดีตของพระโพธิสัตว์เป็นการสร้างแรงบันดาลใจให้คนทั้งหลายสร้างบารมีในปัจจุบันด้วย คุณค่าภาวะผู้นําของพระโพธิสัตว์ด้านนี้กลายเป็นบุคคลต้นแบบในการกระทำความดีถึงแม้มีอุปสรรคมากมายก็ไม่ย่อท้อมีความตั้งมั่นเสียสละแม้กระทั่งชีวิตของพระองค์เอง เพื่อกระทำความดีนั้นๆ และ เป็นการเตือนตัวเราให้สํานึกในหน้าที่ที่จะพัฒนาตนเองที่จะกระทำความดีเพื่อที่จะบรรลุคุณธรรมเบื้องสูง

Abstract: This dissertation aims to 1) study leadership in the Jataka Commentaries, 2) study leadership of Bodhisattvas in the Jataka Commentaries, and 3) analyze the leadership of Bodhisattvas in the Jataka Commentaries as affected to Thai society. The study is based on qualitative research method. The study results were found that: The Buddhist leadership of Bodhisattvas in the Jataka Commentaries as affected to Thai society consists of wisdom in developing society to happiness and progress and it is a good model. The aim of leadership of Bodhisattvas is significant and composed of 3 benefits; individual benefits, social benefits, and supreme or ultimate benefits. The Buddhist leadership of Bodhisattvas is a kind of characteristics expressing firmly establishment in Dhamma. It was found from 10 Jataka Commentaries that the result of having leadership in individual perfection accumulation and performing one’s own duty is only to cultivate higher perfection. The Buddhahood expressed through the leadership consists of 1) Individual benefits, 2) Others’ benefits, and 3) Social benefits. The accumulation of perfection of Bodhisattvas in the past can be the incentive to people in present. The value of Bodhisattvas’ leadership becomes the model in doing goodness to people even they have to confront with many obstacles and problems. Sometimes, the Bodhosattavas have to devote their lives in helping others or in observing the righteousness. Their practice helps remind people to improve themselves and do their own duty to achieve the higher goal.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, หอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระยุทธนา อธิจิตฺโต

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2567-06-28

Issued: 2567-06-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Doctor of Philosophy

Level: Doctorale Degree

Descipline: Buddhist Studies

Grantor: Mahachulalongkornrajavidyalaya University

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระชนาเมธ เตชธโร (คำมุงคุณ).pdf	1.64 MB	3	2025-04-13 08:05:16

ใช้เวลา

0.034805 วินาที