รูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้

Name: สุกัญญา มโนบาล

keyword: การประเมินสุขภาพ

; การอ่านม่านตา

; หลักอริยสัจ 4

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ 2) เพื่อสร้างและทดลองรูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ และ 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ ใช้วิธีวิจัยแบบผสมวิธีพหุระยะ ใช้การวิจัยเชิงปริมาณเพื่อขยายผลวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ แบ่งเป็น 3 ระยะ โดยระยะที่ 1 ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือ ผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนา ด้านการประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตา ด้านการแพทย์ทางเลือก และสุขภาพแบบองค์รวม จำนวน 5 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ ในวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยกึ่งทดลองใช้คู่มือการอบรม กลุ่มตัวอย่างคำนวณจากสูตรของ Daniel Soper เลือกแบบเฉพาะเจาะจงผู้เข้าอบรมเชิงปฏิบัติการการประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตาบูรณาการกับหลักอริยสัจ 4 จำนวน 100 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติแบบบรรยายและ การทดสอบค่าทีและการสนทนากลุ่มโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจงจำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย และระยะที่ 3 ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง นักอ่านม่านตาอาสาสมัครวิจัยของชมรมนักอ่านม่านตาแห่งประเทศไทยจำนวน 100 รูป/คน เลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติแบบบรรยาย สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และวิเคราะห์เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และวิเคราะห์ขนาดอิทธิพลทางตรง และทางอ้อมด้วยโปรแกรม LISREL ผลการวิจัยพบว่า: 1. รูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ ประกอบด้วย กระบวนการประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตาตามกระบวนการอบรมเชิงปฏิบัติการ (PAOR) ได้แก่ วางแผน (Plan) ลงมือปฏิบัติ (Act) สังเกตผล (Observe) และ สะท้อนผล (Reflect) เป็นกิจกรรมพื้นฐานที่ส่งผ่านการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 ประกอบด้วย 1) รู้ทุกข์ โรคกายใจ 2) สมุทัย วินิจฉัยโรค 3) นิโรธ ดับเหตุเกิดโรค และ 4) มรรค การใช้ปัญญารักษาโรค เชื่อมโยงสู่ผลคือ การเรียนรู้แบบองค์รวม ประกอบด้วย (1) รู้และเข้าใจระดับสุขภาพกายของตน (2) รู้จิตเท่าทันอารมณ์ที่ทำให้เกิดโรค (3) รู้สังคมคบและเคารพมิตรดี และ (4) รู้ความผาสุกทางจิตวิญญาณ 2. รูปแบบการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ ที่สร้างขึ้นสำหรับการทดลองประกอบด้วยความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรต้นคือ การอ่านม่านตาแบบองค์รวมที่เน้นการจัดกิจกรรมภาคทฤษฎี ภาคปฏิบัติและภาคสนามเพื่อนำไปสู่ตัวแปรตามคือ ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่มีความเข้าใจ สามารถวิเคราะห์ ประเมินผล และให้คำปรึกษาเพื่อประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ผลการทดลองเปรียบเทียบก่อนและหลังการอบรมเชิงปฏิบัติการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยที่หลังการอบรมเชิงปฏิบัติการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้ ( =49.25) มีคะแนนสูงกว่าก่อนการอบรมเชิงปฏิบัติการ ( =19.15) สำหรับความพึงพอใจต่อการอบรมเชิงปฏิบัติการโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากทั้ง 3 ด้าน คือ ด้านวิทยากร ด้านเนื้อหา และด้านผลลัพธ์ 3. ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์พบว่า โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (Chi-square = 36.94, df=25, p=.058, GFI=.944, AGFI=.825, RMR=.083) อธิบายความแปรปรวนของการเรียนรู้แบบองค์รวม ได้ร้อยละ 86.70 และอิทธิพลจากกระบวนการประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตาต่อการเรียนรู้แบบองค์รวมทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านหลักอริยสัจ 4 มีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีค่าอิทธิพลทางตรง = .181 และอิทธิพลทางอ้อม = .448 ตามลำดับ เป็นที่น่าสังเกตว่าขนาดอิทธิพลทางอ้อมของกระบวนการประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตา (HIP) ที่มีต่อการเรียนรู้แบบองค์รวม (HL) สูงถึงประมาณ 2.5 เท่าของอิทธิพลทางตรง โดยผ่านตัวแปรหลักอริยสัจ 4 (FNT) แสดงว่า ตัวแปรหลักอริยสัจ 4 (FNT) เป็นตัวแปรส่งผ่าน (Mediator) ในโมเดลการบูรณาการศาสตร์การประเมินสุขภาพแบบองค์รวมโดยการอ่านม่านตากับหลักอริยสัจ 4 เพื่อการเรียนรู้

Abstract: The objectives of this dissertation were 1) to study an integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning, 2) to create and examine integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning, and 3) to propose an integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning. Multiphase mixed methods research was used for research design using quantitative research to expand the results of qualitative research methods. It was divided into 3 phases. Phase 1 used qualitative research, 5 the key informants were selected from religious expert holistic health assessment by Holistic Iridologist alternative medicine and holistic health. The research tool consisted of an interview form and qualitative data were analyzed by content analysis. Phase 2 was a quasi-experimental research of the training manual. The samples were calculated by using Daniel Soper's formula, purposive sampling was used for the selection of participants in the Holistic Health Assessment Workshop were based on holistic iridology principles with the four noble truths of 100 samples. Data were analyzed by descriptive statistics and t-tests and focus group discussion by experts obtained from a purposive sampling of 9 experts. Data were analyzed by analytic induction. Phase 3 was quantitative research, the sample Holistic Iridologists, research volunteers of the Thai Holistic Iridologists Association of 100 samples, selected by purposive sampling. Data were analyzed by using descriptive statistics, Pearson's Correlation Coefficient and analyzed to validate the model with the empirical data, and analyze the direct and indirect effects with the LISREL program. Results were shown as follows: 1. An integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning consisted of the process of holistic iridology principles following Action Research workshop (PAOR) which were Plan, Act, Observe, and Reflect. It was a basic activity conducted through the integration of holistic iridology principles with the four noble truths consisted of (1) Dukkha to know physical and mental disease, (2) Samudaya to investigate disease, (3) Nirodha to finish cause of disease, (3) Magga to cure disease using wisdom. Results can be linked to holistic learning consisted of (1) know and understand level of physical health, (2) emotional agility of disease cause, (3) know the society and having good company, and (4) know spiritual well-being. 2. An integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning for the experiment consisted of holistic iridology as the independent variable focusing on theory, practice and field study towards to learning results as dependent variable to enhance understanding, able to analyze, evaluate and advise for applying in daily life. The results of a comparative experiment before and after the workshop on the science of holistic iridology principles with the four noble truths for learning.There was a statistically significant difference at the .05 level. After the workshop on holistic iridology principles with the four noble truths for learning ( = 49.25), the scores were higher than before the workshop training ( =19.15). The overall satisfaction with the workshop was at a highest level in 3 aspects, namely the speaker aspect, the content aspect, and the outcome aspect. 3. Results of validation the consistency of the developed model with the empirical data. It was found that the model fit with empirical data (Chi-square=36.94, df=25, p=.058, GFI=.944, AGFI=.825, RMR=.083), accounting for the variations in holistic learning =86.70 percent, and the influence of the process of holistic iridology principles on holistic learning direct and indirect effects through the Four Noble Truths was statistically significant, with direct effect =.181 and indirect effect =.448, respectively. It is noteworthy that the effect size of indirect effect of the process of holistic iridology principles (HIP) on holistic learning (HL) was about 2.5 times the direct effect. It was shown that the Four Noble Truths variable (FNT) was a mediator in the integrative model of holistic iridology principles with the four noble truths for learning.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ลำพอง กลมกูล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาสมบัติ ธนปญฺโญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2567-06-27

Issued: 2567-06-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ครุศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: พุทธบริหารการศึกษา

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	สุกัญญา มโนบาล.pdf	30.89 MB	10	2026-01-15 23:56:37

ใช้เวลา

0.032177 วินาที