รูปแบบการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท

Name: พระครูนิยมสิริทัต (สงัด ทตฺตสิริ)

keyword: การอุทิศส่วนบุญ

; พระพุทธศาสนาเถรวาท

; วิธีการทำบุญ

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์เรื่อง “รูปแบบการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) แบบวิจัยภาคสนาม (Field Research) มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบุญและวิธีการทำบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษารูปแบบการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท 3ป เพื่อนำเสนอรูปแบบที่เหมาะสมกับการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท ประชากรหรือผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการวิจัยโดยใช้เครื่องมือการสัมภาษณ์เชิงลึก รวมจำนวนทั้งหมด 22 รูป/คน สถิติหรือวิธีการที่ใช้เพื่อการ วิเคราะห์ข้อมูลเป็นแบบวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนาอรรถาธิบาย (Descriptive Content Analysis วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอผลการวิจัยเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับบุญและวิธีการทำบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท พบว่าบุญในที่นี้หมายถึงปัตติทานมัยแบ่งออกเป็นหลักการที่จะต้องปฏิบัติ 2 ประการ คือ บุญกิริยา 3 และบุญกิริยาวัตถุ 1๐ ประการ ในความหมายของการให้ทานมัยในพระพุทธศาสนา หมายถึง การให้วัตถุที่ควรให้ การให้ความรู้ และการให้อภัยแก่คนหรือสัตว์อื่น มี 2 ประเภทคือ อามิสทาน คือการให้วัตถุสิ่งของ การให้ปัจจัย 4 ธรรมทาน มี 2 ประเภท คือ วิทยาทาน และอภัยทาน นอกจากนี้ ระดับของทาน พบว่า มี 3 ระดับ คือ ทานระดับต้น ทานระดับกลาง และ 3 ทานระดับสูง การบำเพ็ญบุญกุศลมี 3 ลักษณะ คือ การให้ทานการรักษาศีล เจริญสมาธิ และการเจริญปัญญา ประเภทของบุญ มี 2 ประเภท ได้แก่ ประเภทบุญกิริยา วัตถุ 3 ประการ คือ ทานมัย สีลมัย และภาวนามัย และ บุญกิริยาวัตฤ 1๐ ประการ ดังนั้น หลักการกระทำบุญในพระพุทธศาสนา คือ มีวัตถุประสงค์ คือ ให้บิดามารดา ปู่ ยา ตา ยาย สุคติ โลกสวรรค์ เป็นต้น นอกจากนี้จะเห็นได้ว่า คติความเชื่อเรื่องการทำบุญที่มีต่อวิถีชีวิตของชาวพุทธ คือ การบุญทำให้จิตไม่เศร้าหมองคำว่าบุญ การกระทำความดีจึงจะมีความสุข ความสุข ในชาตินี้ ความหลุดพ้น คติความเชื่อเรื่องทาน บุญ และกรรม เกิดจาก คติความเชื่อในเรื่องผลของกรรม คือ กฎแห่งกรรม 3 ประการ กุศลกรรม คือ กรรมดี อกุศลกรรม และอัพยากตกกรรม 2. ผลการศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับรูปแบบการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท พบว่าความเป็นมาและจุดมุ่งหมายของการอุทิศส่วนบุญ ซึ่งในการอุทิศส่วนบุญในสมัยพุทธกาล มีรูปแบบที่เป็นจุดมุ่งหมายของการอุทิศส่วนบุญตามหลักของพระพุทธเจ้าคือ สัมโมทนียกถา จุดหมายของการอุทิศส่วนบุญ แบ่งประโยชน์ออกเป็น 5 ประการ คือ 1) เพื่อประโยชน์แก่ญาติผู้ล่วงลับไปแล้ว 2) เพื่อแสดงออกถึงหน้าที่ที่พึงกระทำต่อญาติ 3) เพื่อทำการบูชาแก่ญาติที่ล่วงลับไป 4) เพื่อถวายกำลังแก่พระสงฆ์ผู้เป็นองค์ประกอบหนึ่งที่มีความสำคัญต่อการสืบศาสนา และ 5) เพื่อขวนขวายกระทำบุญด้วยตนเอง 3. รูปแบบการอุทิศส่วนบุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท พบว่า รูปแบบการอุทิศส่วนบุญมี ทั้งหมด 4 รูปแบบ ประกอบด้วย (1) รูปแบบการอุทิศส่วนบุญด้วยการอธิฐานจิต (2) รูปแบบการอุทิศส่วนบุญด้วยวาจา (3) รูปแบบการอุทิศส่วนบุญด้วยการแผ่เมตตา และ(4) รูปแบบการอุทิศส่วนบุญด้วยการกรวดน้ำ

Abstract: Dissertation on “The Model of Merit Contribution in Theravada Buddhism” is a qualitative research a field research with three objectives: 1) to study merit and how to make merit in Theravada Buddhism; 2) to study Models of merit dedication in Theravada Buddhism 3) years to present a model suitable for merit dedication in Theravada Buddhism Populations or key informants used in research using in-depth interviewing tools A total of 22 photographs/person Statistics or methods used for The data was analyzed as a descriptive content analysis (Descriptive Content Analysis). The research results found that 1. Results of the study of the concept of merit and how to make merit in Theravada Buddhism It was found that merit here means Pattidānamai which is divided into two principles that must be practiced namely the three merits of merit and the ten merits of meritorious acts educating and forgiveness to other people or animals there are 2 types namely amistana, which is the giving of material things giving four factors, there are 2 types of dharma namely wisdom and forgiveness 3 High alms There are 3 types of making merit namely alms giving precepts meditation and wisdom development There are 2 types of merit namely the type of merit-making which consists of 3 objects: danmai silamai and phavanamai and 10 meritorious merits Therefore the principle of making merit in Buddhism is that the objective is to give one's parents grandparents grandparents happiness heavenly world etc In addition it can be seen that The belief in making merit that affects the way of life of the Buddhists is that making merit makes the mind not defiled by the word merit Good deeds will bring happiness happiness in this life release The belief in giving merit and karma arises from the belief in the results of karma namely the three laws of karma 2. The results of the study of the concept of merit dedication in Theravada Buddhism found that the origin and purpose of dedicating the merit which in the dedication of merit in the era of the Buddha There is a form that is the aim of dedicating merit according to the Buddha's principle which is Sammodani Katha the destination of dedicating merit Benefits are divided into 5 areas: 1) for the benefit of the deceased relatives 2) for the expression of duty to be performed towards the relatives 3) for offering sacrifices to the deceased relatives 4) for giving strength to the monks who are one of the elements that are important to the succession of religion and 5) to make merit by oneself 3. Forms of merit dedication in Theravada Buddhism it was found that there were 4 forms of merit dedication consisting of (1) merit devotion with mental prayer (2) merit dedication with Speech (3) a form of merit dedication by spreading kindness and (4) a form of merit dedication by pouring water.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, หอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระศรีสมโพธิ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ศิริโรจน์ นามเสนา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2567-06-28

Issued: 2567-06-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Doctor of Philosophy

Level: Doctorale Degree

Descipline: Buddhist Studies

Grantor: Mahachulalongkornrajavidyalaya University

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระครูนิยมสิริทัต (สงัด ทตฺตสิริ).pdf	1.34 MB	16	2024-09-07 21:24:11

ใช้เวลา

0.04137 วินาที