การศึกษาหลักวิเจยยทานตามนัยแห่งสัปปุริสทานสูตร

Name: พระครูปลัดจินตศักดิ์ จิตฺตปุณฺโณ (บูรณเหตุ)

keyword: หลักวิเจยยทาน

; สัปปุริสทานสูตร

; การศึกษา

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ (1) เพื่อศึกษาทานในพระพุทธศาสนาเถรวาท (2) เพื่อศึกษาวิจัยยทานในพระพุทธศาสนาเถรวาท (3) เพื่อศึกษาวิเจยยทานในสัปปุริสทานสูตร การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Method) ด้วยการวิจัยทางด้านเอกสาร (Documentary Research) แบบมีการสัมภาษณ์เชิงลึกประกอบ ผลการวิจัยพบว่า ทาน คือการให้สิ่งของด้วยจาคเจตนาคือมีจิตคิดจะเสียสละให้ ลักษณะการที่ให้ตามนัยแห่งสัปปุริสทานสูตรมี 8 ประการ คือให้ของที่สะอาด, ให้ของปราณีต, ให้ถูกเวลา, ให้ของสมควร, พิจารณาเลือกให้, ให้ประจำ, เมื่อให้มีจิตผ่องใส, ให้แล้วเบิกบานใจ ทุกข้อสงเคราะห์ลงในข้อ 3 คือ วิเจยยทาน คือทานที่บุคคลเลือกให้ ได้แก่ให้ด้วยวิจารณญาณ เลือกของ เลือกคนที่จะให้ ให้เกิดผลเกิดประโยชน์ได้ เป็นหนึ่งในสัปปุริสทาน 8 ซึ่งเป็นการให้เยี่ยงสัตบุรุษ วิเจยยทาน ประกอบด้วยองค์ 3 คือ (1) ทานวัตถุ สิ่งของที่พึงให้ โดยปริยายหมายถึงปัจจัย 4 ซึ่งควรแก่ผู้รับ (2) ทายก ผู้ให้ มี 3 ประเภท คือทานบดี ให้ของที่เลิศ, ทานสหาย ให้ของที่เสมอกับตนบริโภคใช้สอย และทานทาส ให้ของที่เลวแก่ผู้อื่น ทายก ต้องมีกุศลเจตนา 3 อย่าง คือก่อนให้ก็มีใจยินดี ขณะกำลังให้ก็มีใจเบิกบาน และหลังให้ก็มีใจบันเทิงตาม (3) ปฏิคาหก ผู้รับไทยทาน ต้องเป็นผู้ปฏิบัติชอบ เป็นพระอริยบุคคลหรือผู้ปฏิบัติเพื่อบรรลุมรรคผล การถวายทานแก่ปฏิคาหกจะมีผลมาก เพื่อถวายแด่สงฆ์เป็นสังฆทาน แต่การถวายเจาะจงตัวบุคคล เป็นปาฏิปุคคลิกทานมีผลน้อย

Abstract: This dissertation was of 3 objectives, viz. (1) to study gifts in Theravada Buddhism (2) to study the Discretional Gifts in Theravada Buddhism (3) to study the Discretional Gifts in Sappurisadanasutta. This is qualitative research based on documentary research with in-depth interviews. Research results were as following: Dāna (gift) is a thing given with generosity. According to Sappurisadānasutta, it comprises of eight characteristics, i.e., to give: clean thing; choice; at fitting times; proper things; with discretion; regularly; to calm one’s mind on giving; and to be glad after giving. All could be included into Viceyyadāna which means to give with discretion, one of the eight gifts in Sappurisdāna – gifts of a good man. Viceyyadāna comprises of three components; i.e. (1) dāna - gifts to be given to the others especially to the monks, generally covers all the four requisites of the monks, (2) Dāyaka - the givers, specified to three groups; i.e. (a) dānapati - the lord of gifts, who gives the better things; (b) dānasahāya - the one who gives the same thing as his own to the other; and (c) dānadāsa - the one who gives the bad thing to the other. In terms of volition, the giver is to have a wholesome mind before giving, while giving, and even after giving; (3) patigāhaka - the receiver should comply with good conduct with the final target of liberation. Results of the gift depend on the degree of nobleness of the receiver. However, more or less results of giving rely on the volition of givers. Whether before, present, and after giving to the receivers - monks, as to give to the sangha in general or the individual, that is more result to the first category.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: นวลวรรณ พูนวสุพลฉัตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ธานี สุวรรณประทีป

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2566

Modified: 2567-06-24

Issued: 2567-06-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Doctor of Philosophy

Level: Doctorale Degree

Descipline: Buddhist Studies

Grantor: Mahachulalongkornrajavidyalaya University

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระครูปลัดจินตศักดิ์.pdf	10.66 MB	1	2025-03-24 17:27:34

ใช้เวลา

0.03334 วินาที