Abstract:
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลิตภาพแรงงาน และลักษณะการใช้แรงงานในอุตสาหกรรมอาหารของไทย และปัจจัยที่มีผลต่อผลิตภาพแรงงาน โดยศึกษาในภาพรวมและแยกเป็นสาขาการผลิตในอุตสาหกรรม ซึ่งจะใช้แบบจำลองฟังก์ชันการผลิตแบบ Cobb-Douglas โดยใช้การประมาณด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุด (Ordinary Least Square : OLS) ซึ่งจะใช้ข้อมูลสำมะโนอุตสาหกรรม ปี 2560 ที่สำรวจโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ จากการศึกษาพบว่า ธุรกิจขนาดใหญ่มีผลิตภาพแรงงานสูงกว่าธุรกิจขนาดเล็ก และ ลักษณะการใช้แรงงานเป็นอุตสาหกรรมที่เน้นใช้แรงงานเพศชาย และแรงงานมีทักษะในกระบวนการผลิต และการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อผลิตภาพแรงงานสามารถแบ่งได้เป็น 5 กลุ่มปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยที่มีผลโดยตรง การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตการประหยัดต่อขนาด และปัจจัยเฉพาะเจาะจงในสาขาการผลิต ซึ่งพบว่าปัจจัยที่มีผลโดยตรง คือ ทุน ปัจจัยที่เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต คือ อัตราส่วนแรงงานมีทักษะต่อแรงงานไร้ทักษะ และปัจจัย เฉพาะเจาะจงในสาขาการผลิต คือ อัตราส่วนแรงงานเพศชายต่อแรงงานเพศหญิง มีความสำคัญต่อการเพิ่มขึ้นของผลิตภาพแรงงานในทุกสาขาการผลิต ในขณะเดียวกันปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี ได้แก่ การเข้ามาลงทุนจากต่างประเทศ และการวิจัยและพัฒนา มีผลต่อผลิตภาพแรงงานในสาขาการผลิตปศุสัตว์ ประมง นมสินค้าจากการโม่-สีธัญพืช สตาร์ช และ อาหารสัตว์ และปัจจัยที่ทำให้เกิดการประหยัดต่อขนาด ได้แก่ การส่งออกผลผลิตไปต่างประเทศ มีผลต่อผลิตภาพแรงงานในสาขาการผลิตปศุสัตว์ ประมง นม สตาร์ช และน้ำตาล ดังนั้นรัฐบาล และเอกชน จะต้องวางแผนนโยบายต่าง ๆให้มีความสอดคล้องกับปัจจัยที่มีผลต่อผลิตภาพแรงงานในแต่ละสาขาการผลิต เช่น การจัดหาทุนให้กับธุรกิจในอุตสาหกรรม นโยบายส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศและการวิจัยและพัฒนา และการส่งเสริมการฝึกอบรม เป็นต้น
The objectives of this thesis are to study labor productivity, labor characteristics and factors affecting labor productivity in both macro and sub-sector perspectives. The Cobb-Douglas production function and ordinary least square (OLS) approach are employed to empirically estimate the factors affecting labor productivity. Data used in this study come from the industrial census in 2017 conducted by the National Statistical Office (NSO). The results show that the labor productivity of large-scale firms is higher than which of small-scale firms. Thailand food industry intensively uses male and skilled labor. Factors affecting labor productivity can be classified into 5 effects i.e., direct effect, technology change effect, efficiency gain effect, economies of scale effect and sectorspecific effect. The direct effect is capital. The efficiency gain effect is skilled-unskilled labor ratio and the sector-specific effect is male-female labor ratio. They have significantly affected labor productivity in all sub-sectors. While the technology change effects which are foreign investment and research and development have significantly affected on labor productivity in livestock, fishery, milk, milling-grains products, starch, and animal feed sectors. Economies of scale effect which is export volume has significantly affected labor productivity in livestock, fishery, milk, starch, and sugar sectors. Therefore, Thai government and private sector need to plan consistent policies with factors affecting labor productivity in sub-sectors, such as providing capital, promoting foreign investment and research and development, and training labor etc.