การเหนี่ยวนำให้เกิดการกลายในเนื้อเยื่อเพาะเลี้ยงปทุมมาพันธุ์ลัดดาวัลย์ด้วยรังสีแกมมาและอิเล็กตรอนบีม

Name: ชุติภรณ์ โตศรี

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (รังสีประยุกต์และไอโซโทป) 2562

Classification :.LCCS: SB413.C86

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขารังสีประยุกต์และไอโซโทป -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ปทุมมา -- พันธุ์ลัดดาวัลย์ -- การขยายพันธุ์

ThaSH: ปทุมมา -- พันธุ์ลัดดาวัลย์ -- การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

ThaSH: การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช

ThaSH: อิเล็กตรอนบีม

ThaSH: รังสีแกมมา

Abstract: ปทุมมา (Curcuma alismatifolia) เป็นไม้ดอกสกุลขมิ้น (Curcuma) ที่มีสีสันสวยงาม ทนทาน จึงได้รับความนิยมทั้งในและต่างประเทศ มีการพัฒนาพันธุ์ปทุมมาอย่างต่อเนื่องเพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเหนี่ยวนำให้เกิดการกลาย และ ศึกษาผลของรังสีแกมมาและอิเล็กตรอนบีมต่อเนื้อเยื่อเพาะเลี้ยงปทุมมาพันธุ์ลัดดาวลัย์อายุ 8 สัปดาห์หลังย้ายเปลี่ยนอาหาร โดยฉายรังสีแกมมาด้วยเครื่องฉายรังสี Mark I อัตราปริมาณรังสี 6.37 เกรย์ต่อนาทีและฉายอิเล็กตรอนบีมด้วยเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนพลังงานสูงค่าพลังงาน 10 เมกะอิเล็กตรอนโวลต์ผลการทดลองพบว่า ตัวอย่างที่ผ่านการฉายรังสีแกมมาปริมาณรังสี 10-50 เกรย์เมื่อปริมาณรังสีเพิ่มขึ้น เปอร์เซ็นต์การรอดชีวิตมีค่าลดลง การเจริญเติบโตที่ปริมาณรังสี 10-30 เกรย์มีค่าไม่แตกต่างกับชุดควบคุม แต่ที่ปริมาณรังสี 40 และ 50 เกรย์ มีการเจริญเติบโตลดลง ปริมาณคลอโรฟิลล์ที่ปริมาณรังสี 10 เกรย์มีค่าไม่แตกต่างกับชุดควบคุม แต่ที่ปริมาณรังสี 20-50 เกรย์ มีปริมาณคลอโรฟิลล์ลดลงเมื่อปริมาณรังสีเพิ่มขึ้น ในการทดลองเปรียบเทียบผลของรังสีแกมมาและอิเล็กตรอนบีม โดยฉายรังสีปริมาณ 0, 50, 100, 150 และ 200 เกรย์ให้แก่เนื้อเยื่อเพาะเลี้ยงปทุมมาพันธุ์ลัดดาวัลย์พบว่า เมื่อปริมาณรังสีเพิ่มขึ้น การรอดชีวิต การเจริญเติบโต และ ปริมาณคลอโรฟิลล์ลดลงอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติโดยตัวอย่างที่ได้รับรังสีแกมมาจะมีการรอดชีวิต การเจริญเติบโต และปริมาณคลอโรฟิลล์มากกว่า ตัวอย่างที่ได้รับอิเล็กตรอนบีมในปริมาณรังสีเท่ากัน ซึ่งปริมาณรังสีที่เหมาะสมในการฉายรังสีแกมมาให้กับเนื้อเยื่อเพาะเลี้ยงปทุมมาพันธุ์ลัดดาวัลย์ควรอยู่ในช่วง 30 – 60 เกรย์ และ ปริมาณรังสีที่เหมาะสมในการฉายรังสีอิเล็กตรอนบีม ควรต่ำกว่า 50 เกรย์ผลการทดลองในรุ่น M1V2 และ M1V3 พบว่า ลักษณะการเปลี่ยนแปลงที่สามารถพบในสภาพเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ สำหรับตัวอย่างที่ได้รับรังสีแกมมาและอิเล็กตรอนบีมที่คัดเลือกได้ในสภาพเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ คือลักษณะใบด่าง และ ลักษณะใบสีเขียวอ่อน ซึ่งต้องนำตัวอย่างไปปลูกในสภาพธรรมชาติเพื่อคัดเลือกลักษณะการเปลี่ยนแปลงของลักษณะดอกต่อไป Curcuma alismatifolia, an ornamental plant with beautiful flower in the curcuma genus which is famous both in Thailand and in other countries. C. alismatifolia has been improved for the market needs. This research aimed to induce mutation and to study the effects of electron beam and gamma ray on tissue culture of Curcuma hybrids “Laddawan”. The eight-week-old plantlets were irradiated by acute gamma ray, the dose rate is 6.37 Gy/min and for the electron beam irradiation, samples were exposed to 10 MeV electron beam. The result of gamma ray irradiation at dose 0 - 50 Gy showed that survival percentage decreased when the radiation dose increased. However the growth percentage of 10 - 30 Gy samples were not significantly different from the non - irradiation samples. In addition, the growth percentage of 40 and 50 Gy samples were decreased when the radiation dose increased. The chlorophyll content of 10 Gy samples were not significantly different from the non - irradiation samples but the chlorophyll content of 20 -50 Gy samples were decreased when the radiation dose increased. The comparison between the effects of gamma ray and effect of electron beam irradiation at dose 0, 50, 100 and 200 Gy showed that the survival percentage, growth percentage and chlorophyll content were significantly decreased (P<0.05) when radiation dose increased. The survival percentage, growth percentage and chlorophyll content of gamma-irradiated samples were higher than the electron beam-irradiated samples in the same dose. The results can beused to determine the optimum dose ranges for gamma irradiation on tissue culture of curcuma hybrids “Laddawan” is 30 –60 Gy and for electron beams expose to should be less than 50 Gy. The results in M1V2and M1V3showed that the new characteristic (variegated leaves and light green leaves) in irradiated samples were found. However, to select the flower colors mutation, the samples must be planted in natural conditions

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: พีรนุช จอมพุก

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: คทารัตน์ ชูศรีเอี่ยม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2562

Modified: 2567-06-06

Issued: 2567-06-06

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=http://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2562/chutiphorn-tos-all.pdf

CallNumber: SB413.C86.ช44

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: รังสีประยุกต์และไอโซโทป

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	chutiphorn-tos-all.pdf	4.82 MB	12	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.070998 วินาที