ความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลบนอุปกรณ์สมาร์ตโฟนและแนวทางการพัฒนาการรู้ดิจิตอลของผู้สูงอายุในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร

Digital literacy on smartphone devices and digital literacy development of the elderly in Bang Khae district, Bangkok

Name: ดนัย ฉลาดคิด

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. ศษ.ม. (ธุรกิจและคอมพิวเตอร์ศึกษา) 2563.

Classification :.LCCS: HV1484.T352

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาธุรกิจและคอมพิวเตอร์ศึกษา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ผู้สูงอายุ -- กรุงเทพฯ -- บางแค

ThaSH: การสูงวัยของประชากร

ThaSH: การรู้จักใช้คอมพิวเตอร์

ThaSH: สมาร์ทโฟน

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลบนอุปกรณ์สมาร์ตโฟน และปัจจัยที่มีผลต่อระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของผู้สูงอายุในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร ประชากรในการวิจัยได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุในเขตบางแค ที่มีอายุระหว่าง 60 - 79 ปี รวม 30,888 คน การคำนวณขนาดตัวอย่างใช้วิธีของทาโร ยามาเน ได้กลุ่มตัวอย่าง 395 คน เก็บได้จริง 302 คน คิดเป็นร้อยละ 76.5 เครื่องมือวิจัยได้แก่แบบวัดความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลที่มีข้อคำถาม 45 ข้อ เพื่อวัดระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัล 9 ด้าน ได้แก่ (1) สิทธิความรับผิดชอบ (2) การเข้าถึงสื่อ (3) การสื่อสารยุคดิจิทัล (4) ความปลอดภัยยุคดิจิทัล (5) ความเข้าใจสื่อดิจิทัล (6) มารยาทในสงคมดิจิทัล (7) สุขภาพดียุคดิจิทัล (8) ดิจิทัลคอมเมิร์ซ และ (9) กฎหมายดิจิทัล โดยแบบวัดได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาโดยการหาค่าดัชนีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ และได้นำไปทดลองใช้ก่อนนำไปใช้เก็บข้อมูลจริง สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ทั้งสถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง ผลการวิจัยพบว่า (1) ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลอยู่ในระดับมากที่สุด และระดับมาก และมีจำนวนไม่มากนักที่มีระดับความฉลาดรู้ในระดับน้อยและระดับน้อยที่สุด เมื่อพิจารณารายด้านจากคะแนนเต็ม 5.00 พบว่า ด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดได้แก่ด้านมารยาทในสงคมดิจิทัล ({u1D465}̃=4.01) ส่วนด้านที่มีคะแนนต่ำสุดได้แก่ด้านดิจิทัลคอมเมิร์ซ ({u1D465}̃=3.10) (2) ผู้สูงอายุมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอยู่บ้างในส่วนของสิทธิความรับผิดชอบ การไม่ระมัดระวังเกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้งานสมาร์ตโฟน การเริ่มมีพฤติกรรมติดมือถือ และยังขาดความรู้และทักษะในการตรวจสอบ สินค้าก่อนตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ (3) เพศและอายุไม่ใช้ปัจจัยที่มีผลต่อระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของผู้สูงอายุ แต่ระยะเวลาในการถือครองสมาร์ตโฟนและระยะเวลาในการใช้งานสมาร์ตโฟนต่อวันมีผลต่อระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 This research aimed to explore levels of digital literacy on smartphone devices and factors affecting the levels of digital literacy of the elderly in Bang Khae district, Bangkok. Population were the elderly in Bang Khae district aged between 60 – 79 years total amount of 30,888. The 395 samples were identified based on the Taro Yamane method. In fact, 302 samples (76.5%) were voluntary joined the study. Research instrument was a digital literacy test comprised of 45 questions aimed to explore levels of digital literacy in nine aspects as follows: (1) rights and responsibility (2) media accessibility (3) digital communication (4) esafety ( 5 ) media understanding ( 6 ) courtesy in digital society ( 7 ) e- Healthy ( 8 ) digital commerce and ( 9 ) digital law. The test was verified its quality by educational experts by using Index of Objective- Congruence ( IOC) then tried-out before its implementation. Data were analyzed by descriptive and inferential statistics. The results are as follows. (1) Most of the elderly gained digital literacy at ‘very high’ and ‘high’ level whilst a minimal amount gained at ‘low’ and ‘very low’ level. Considering of each aspect of digital literacy, when the full score is 5.00, the results showed that the highest mean was ‘courtesy in digital society’ ({u1D465}̃=4.01) whilst the lowest mean was ‘digital commerce’ ({u1D465}̃=3.10). (2) The elderly had more or less misunderstanding towards ‘rights and responsibility’ as well as being less proper care in using smartphone, behaving smartphone addiction, and lacked knowledge and skills about how to verify product’s qualifications before making online payment. ( 3 ) Gender and age were not factors that affect the level of digital literacy of the elderly. However, ‘ period of smartphone possession’ and ‘average time spent with smartphone’ did affected levels of digital literacy of the elderly statistically significant at .05 level.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ภัทรวรรธน์ จีรพัฒน์ธนธร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2563

Modified: 2567-05-28

Issued: 2567-05-28

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/0error/2563/danai-cha-all.pdf

CallNumber: HV1484.T352.ด14

tha

Spatial: กรุงเทพฯ บางแค

DegreeName: ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ธุรกิจและคอมพิวเตอร์ศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	danai-cha-all.pdf	12.22 MB	20	2025-12-04 21:57:02

ใช้เวลา

0.034591 วินาที