การใช้กรดซาลิไซลิกควบคุมโรคผลเน่าของเงาะ (Nephelium lappaceum Linn) ที่เกิดจากเชื้อรา Greeneria Species

Controlling fruit rot disease of rambutan (Nephelium lappaceum Linn) caused by Greeneria Species by using salicylic acid

Name: กัลยลักษณ์ เสนาะสำเนียง

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (โรคพืช) 2562.

Classification :.LCCS: SB608.R3

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาโรคพืช -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: เงาะ -- โรคและศัตรูพืช

ThaSH: กรดซาลิไซลิค

ThaSH: โรคเกิดจากเชื้อราในพืช

Abstract: เงาะเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย การผลิตส่วนใหญ่เพื่อการบริโภคภายในประเทศ และส่งออกทั้งในรูปของผลผลิตสดและแปรรูป อย่างไรก็ตามโรคผลเน่าระหว่างการเก็บรักษากลับเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพและปริมาณของผลผลิตเงาะ โดยกลุ่มของเชื้อราสาเหตุโรคมีหลายสกุล ซึ่งบางสกุลยังมีการศึกษากันน้อยมาก ดังนั้นในงานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาการเข้าทำลายของเชื้อรา การจำแนกชนิดของเชื้อราสาเหตุโรคโดยวิธีทางสัณฐานวิทยาและชีวโมเลกุล และการควบคุมโรคผลเน่าของเงาะโดยใช้กรดซาลิไซลิก โดยทำการแยกเชื้อราจากผลเงาะที่แสดงอาการผลเน่าจากแหล่งปลูก 3 จังหวัด คือ จันทบุรี ตราด และระยอง พบเชื้อรา Greeneria spp. จำนวน 6 ไอโซเลท ได้แก่ ไอโซเลท CMK-1, CK-1, TB-1, TKS-1, TKP-2 และ RM-3 โดยเชื้อราดังกล่าวทำให้เนื้อเยื่อพืชเกิดการติดเชื้อและปรากฏอาการแผลสีน้ำตาลขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตรที่ 4 วันหลังจากปลูกเชื้อ เมื่อวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของดีเอ็นเอบริเวณ ITS พบว่าได้ผลผลิต PCR ขนาด 650 คู่เบส ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับเชื้อราสกุล Lasmenia sp. CBS 124122 (Accession no. GU797405.2) ที่ความเหมือน 80-90 เปอร์เซ็นต์ และจากการคัดเลือกความเข้มข้นที่เหมาะสมของกรดซาลิไซลิกเพื่อใช้ในการควบคุมโรคผลเน่าของเงาะ พบว่าสารละลายที่ระดับความเข้มข้น 1 มิลลิโมลาร์ สามารถชะลอการเกิดอาการผลเน่าตามธรรมชาติให้ช้าลงได้ และสารละลายดังกล่าวสามารถลดความรุนแรงของโรคผลเน่าของเงาะที่เกิดจากการปลูกเชื้อรา Greeneria sp. ไอโซเลท TKS-1 ซึ่งใช้เป็นตัวแทนในการศึกษาได้ในระดับหนึ่ง (27.1 เปอร์เซ็นต์) ในขณะที่สารเคมี Luna® Sensation สามารถยับยั้งความรุนแรงของโรคได้ 71.8 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งกลไกในการควบคุมโรคของกรดซาลิไซลิกส่วนหนึ่งเกิดจากการชักนำให้มีการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมเอนไซม์ที่มีความเกี่ยวข้องกับความต้านทานโรค โดยสามารถชักนำให้เกิดการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมเอนไซม์ phenylalanine ammonia lyase, β-1,3 glucanase และchitinase ได้ รวมทั้งเหนี่ยวนำให้มีปริมาณกรดซาลิไซลิกและสารประกอบฟีนอลิคเพิ่มสูงขึ้นในช่วงวันสุดท้ายของการศึกษา และสามารถกระตุ้นให้เนื้อเยื่อพืชผลิตสารที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเชื้อราทดสอบได้ (Rf 0.26 และ Rf 0.28-0.82 บนแผ่น TLC) จากการศึกษาครั้งนี้สามารถบ่งชี้ได้ว่าเนื้อเยื่อของผลเงาะนั้นตอบสนองต่อการกระตุ้นของกรดซาลิไซลิกช้าเกินไป จึงทำให้ไม่สามารถลดโรคได้เท่าที่ควร ดังนั้นจึงไม่ควรใช้กรดซาลิไซลิกในการควบคุมโรคผลเน่าของเงาะ แต่ควรใช้ในผลไม้ชนิดอื่นๆ ที่มีความเหมาะสมต่อไป Rambutan is an economically important fruit crop in Thailand. Most of the production is for domestic consumption and export in fresh and processed forms. However, fruit rot caused by numerous genera of plant pathogenic fungi during storage is the important disease reducing the quantity and quality of the fruit. The study of some rambutan pathogens in Thailand is infrequently. This research aims to study on the infection of the pathogens, to identify the pathogens by morphological and molecular techniques, and to evaluate the efficiency of salicylic acid (SA) on controlling the disease. The causal agents of fruit rot were obtained from diseased fruits which harvested from rambutan growing areas: Chanthaburi, Trat and Rayong provinces. The result revealed that there were 6 isolates of the fungi consisted of CMK-1, CK-1, TB-1, TKS-1, TKP-2 and RM-3 isolates. These pathogens could infect the fruit peel tissues and expressed the browning symptoms (1 cm in diameter) within 4 days after inoculation. In our study, six isolates of the pathogens were investigated by the nucleotide sequencing analysis of ITS regions. It was shown that PCR products of all isolates (about 650 base pairs), were similar to the genus Lasmenia sp. CBS 124122 (Accession no. GU797405.2) with 80-90% identity. The optimum concentration of SA at 1 mM was selected for controlling the disease due to it could delay disease incidence by natural infection. It also displayed inhibitory effects on diseased fruit inoculated by Greeneria sp. isolate TKS-1 by 27.1%. In positive control, fungicide demonstrated reducing disease severity by 71.8%. The mechanism of SA on controlling fruit rot disease by induction of defense-related enzymes, i.e., phenylalanine ammonia lyase, β-1, 3 glucanase and chitinase was shown in the fruit peel tissues. Including, the highest accumulation of SA and phenolic compounds were exhibited at the last day of this study. SA also stimulated the active compounds that could inhibit the growth of indicator fungus at clear zones of Rf 0.26 and Rf 0.28-0.82 on TLC plates. Unfortunately, in this experiment, SA displayed late response on plant tissues leading to less reduction of rambutan fruit rot. Therefore, SA was not appropriate to be used in rambutan fruit. It might be applied for disease management on suitable fruits

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: วีระณีย์ ทองศรี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: สมศิริ แสงโชติ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2562

Modified: 2567-05-23

Issued: 2567-05-23

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2562/kanyalak-san-all.pdf

CallNumber: SB608.R3.ก117

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: โรคพืช

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	kanyalak-san-all.pdf	3.96 MB	3	2025-07-28 08:44:04

ใช้เวลา

0.032195 วินาที